اجرای سیم کشی ساختمان

 

 اجرای سیم کشی برق ساختمان معمولاً به دو صورت کلی توکار و روکار انجام می شود. در سیم کشی توکار هم می توان از سیم های مخصوص و مجهز به چند لایه عایق، بطور مستقیم در زیر گچ استفاده کرد (سیم های زیر گچی) و هم می توان لوله های خرطومی و PVC مخصوصی را در زیر گچ کار گذاشت و به کمک فنر مخصوص سیم کشی، سیم های برق را درون آن ها کار گذاشت. در سیم کشی روکار نیز هم می توان سیم ها را بطور مستقیم و هم می توان از داخل لوله عبور داد و با بست های مخصوص مهار نمود. عمده مدارهای الکتریکی در ساختمان از اتصال پریزها، کلیدها و لامپ ها به یکدیگر و به منابع تغذیه، شکل می گیرند. 

در اجرای سیم کشی ساختمان ، نوع، کاربرد و ماهیت دیوارها و نحوه دسترسی به سیم ها و تنش های مکانیکی در حین نصب با بهره برداری بسیار مهم است.

در ساختمان های مسکونی به دلیل رفت و آمد افراد غیرمتخصص سیم ها در دسترس نیستند و از لوله ها و یا داکت ها عبور داده می شوند، البته باید توجه کرد که زمان اجرای سیم کشی ساختمان، در مرحله نازک کاری است و نباید دقیقا بعد از لوله کشی برق، اجرا شود، زیرا امکان دارد در زمان پوشش، لوله های توکار آسیب دیده و پیمانکار برق متوجه نشده باشد. بنابراین تعویض سیم در آینده امکان پذیر نخواهد بود.

 

 

اجرای سیم کشی ساختمان
                                          اجرای سیم کشی ساختمان
  •  نقشه مدار الکتریکی

انواع نقشه برق معمولاً به دو صورت ترسیم می شود: شمای حقیقی و شمای فنی مدار. در این نقشه اتصال کلیه سیم های رابط به کلیدها و اجزاء مدار نشان داده می شود. شمای فنی یا نقشه سیم کشی، یک نقشه ساده تک خطی است که تعداد مسیرها و لوله ها و تعداد سیم های درون لوله و اجزاء مدار را نشان می دهد.

    • آموزش سیم کشی روشنایی و پریز ساختمان

    1.  اولین مرحله در سیم کشی، انتخاب نوع، سطح مقطع و رنگ بندی کابل و سیم است. بر اساس نقشه تأیید شده نظام مهندسی و با توجه به جداول مربوطه سیم و کابل انتخاب می شود.
    2. برای سیم کشی روشنایی و پریز سیم نول و هادی حفاظتی هر خط باید به طور مجزا اجرا شود و استفاده از یک نول و هادی حفاظتی مشترک برای مدارهای مختلف مجاز نخواهد بود. بنابراین برای سیم کشی تک فاز باید سه رشته سیم (فاز، نول و هادی حفاظتی) استفاده شود.
    3. تمامی سیم هایی که در داخل لوله های برق قرار می گیرد باید روکش دار، یک تکه و بدون زنگ زدگی باشد و رنگ بندی آنها نیز رعایت شود.
    4. تمامی مدارهای نهایی روشنایی و پریز، برای اتصال به بدنه هادی چراغ ها یا کنتاکت حفاظتی پریزها (بر حسب مورد) باید شامل هادی حفاظتی باشد.
    5. حداقل سطح مقطع برای پریز ۲٫۵ میلی مترمربع و برای روشنایی ۱٫۵ میلی متر مربع باشد.
    6. هنگام نصب یا کشیدن سیم ها به داخل لوله ها، بهتر است تنش و کشش بر هادی ها وارد شود و نه بر پوشش آنها.
    7. در سیم کشی ها باید تا مقطع ۱۰ میلی متر مربع از سیم های مسی نوع تک مفتولی با عایق بندی پی وی سی استفاده شود، و از این مقطع به بالا سیم ها می توانند چند مفتولی باشند. استفاده از سیم های افشان در مواردی که انجام بعضی از قسمت های سیم کشی به طور استثنایی مشکل باشد، مجاز خواهد بود. در صورت استفاده از سیم های افشان، سر سیم (وایرشو) زدن الزامی است.

 

سیم کشی روشنایی و پریز ساختمان
                                    سیم کشی روشنایی و پریز ساختمان

بیشتر بخوانید 

لوله کشی برق ساختمان

تجهیزات برق ساختمان

تابلو برق ساختمان

انواع کابل برق


    • تخلف در سیم کشی روشنایی و پریز 

      • خط پریز و روشنایی به صورت مشترک

   در این حالت اکثراً از سیم با سطح مقطع ۲٫۵ برای تغذیه پریز و روشنایی به صورت مشترک استفاده می شود. این تخلف بیشتر در خطوط آشپزخانه، سرویس بهداشتی، حمام و یا پریزهای هم سطح روشنایی اتفاق می افتد.

        • نحوه شناسایی

   ابتدا لامپ ها را روشن کنید و در پریزها یک وسیله مانند لامپ، سشوار و غیره قرار دهید. در صورت قطع کلید مینیاتوری مربوط به روشنایی یا پریز، تمام آن خط بی برق می شود. به عبارت دیگر همزمان مصرف کننده پریز و چراغ خاموش می شود.

      • هادی حفاظتی و نول مشترک

   در این حالت اکثراً دو سیم با سطح مقطع ۲٫۵ برای سیم نول و هادی حفاظتی و دو عدد فاز کشیده می شود و یکی از فازها برای خط روشنایی و فاز دیگر برای خط پریز در نظر گرفته می شود.

        • نحوه شناسایی

   در صورتی که در لوله های تابلوی واحد (تابلوی مینیاتوری) ۴ یا ۵ رشته سیم وجود داشته باشد به احتمال زیاد در حالت اول از نول و هادی حفاظتی مشترک و در حالت دوم از نول مشترک استفاده شده است.

   توجه  شود برای مشخص نشدن این عیب امکان دارد از سیم نول انشعابی جهت سیم نول دیگر گرفته شود تا در تابلو مشخص نباشد. در این حالت حتما باید سیم را کشید تا در صورت اتصالی، باز شود.

      •  نول کمکی

   در کناف از نول کمکی پریز استفاده می کنند. در این حالت نول پریز را به روشنایی وصل می کنند.

        • نحوه شناسایی

   در صورتی که سطح مقطع سیم در مکان نصب چراغ به عنوان مثال ۲٫۵ میلی متر مربع باشد و سطح مقطع فاز آن ۱٫۵ میلی متر مربع باشد. احتمالاً از نول پریز استفاده شده است.

 

پریز

 

  • سیم کشی سرمایش ساختمان

سیستم های سرمایش و گرمایش رایج در ساختمان که نیاز به برق رسانی دارند، عبارتند از:

  1. فن ها و پنکه ها
  2. کولر آبی
  3. ایرواشوها
  4. کولر گازی و اسپلیت
  5. مولتی اسپلیت یا اسپلیت های VRF
  6. داکت اسپلیت یا اسپلیت کانالی
  7. فن کویل زمینی، دیواری، فن کویل کاستی، فن کویل کاستی داکت
  8. چیلر جذبی و تراکمی
  9. زنت

 

  • سیم کشی کولر آبی

 متداولترین نوع اجرا در سیستم های تبخیری، کولرهای آبی هستند. معمولاً کولرهای آبی مسکونی و صنعتی از تبخیر مستقیم استفاده می کنند. در این روش، از تابلوی مینیاتوری واحد تا کلید ورود کولر آبی سه رشته سیم با سطح مقطع ۲٫۵ میلی متر مربع کشیده می شود و از کلید کولر تا کولر هر واحد یک کابل ۵×۲٫۵ استفاده شود. کابل ۵ رشته شامل دور تند، دور کند، پمپ، نول و حفاظت است. در بسیاری از مواقع به اشتباه برای کولر کابل ۴×۲٫۵ کشیده می شود. در این حالت هادی حفاظتی کشیده نشده است که خلاف مقررات ملی ساختمان است. جهت رفع این مشکل اصولی ترین روش، تغییر کابل است که در برخی موارد امکان پذیر نیست. در این حالت دو روش زیر پیشنهاد می شود:

  1. بدنه کولرها به هم وصل و هادی حفاظتی آخرین بدنه به شینه زمین تابلو آسانسور وصل می شود. عیب این روش این است که اگر کولر یکی از واحدها به هر دلیلی از مدار خارج شود (تعمیر یا جابه جایی)، سیستم اتصال زمین مابقی کولرها قطع می شود.
  2. یک تابلو در پشت بام قرار داده و شینه اتصال زمین در آن نصب و تمام اتصالات بدنه به آن متصل می شود. سپس از شینه مذکور یک سیم به شینه اتصال زمین تابلو آسانسور کشیده می شود.

 

  • کولر گازی و اسپلیت

 

 اگر کولرهای گازی یک تکه باشد، معمولاً سه رشته سیم با حداقل سطح مقطع ۲٫۵ میلی متر مربع استفاده می شود. اما در کولرهای دو تکه بین یونیت داخلی و کندانسور یک سری سیم های ارتباطی وجود دارد که سطح مقطع پایینی دارند و معمولاً توسط شرکت سازنده تعیین می شود. از تابلو جهت تغذیه یونیت داخلی، سه رشته (در صورت سه فاز بودن ۵ رشته) کشیده می شود. سطح مقطع سیم مصرفی به نوع کولر و شرکت سازنده آن برمی گردد و باید متناسب و با سطح مقطعی بالاتر از توان مصرفی کولر انتخاب می شود.

 

  • سیم کشی رایزر های ساختمان

   ابتدا یک هادی برای تغذیه هر واحد مسکونی از تابلوی اصلی برق وارد رایزر می شود. سپس هادی از رایزر به سمت واحد مربوطه کشیده می شود. سیم کشی رایزرها در ساختمان های مسکونی گروه الف و ب درون لوله یا سینی کابل صورت می پذیرد. ولی در هر دو صورت باید موارد زیر رعایت شود.

  1. مدارهای مختلف الکتریکی حامل ولتاژهای متفاوت باید از لوله های جداگانه عبور کند. بنابراین هادی های قسمت جریان ضعیف (آنتن، تلفن، آیفون) باید از قسمت تغذیه برق ساختمان مجزا باشد.
  2. در صورتی که ولتاژ کابل های موازی متفاوت باشد؛ حداقل فاصله بین دو کابل مجاور باید ۳۰ سانتی متر باشد. بدیهی است کابل های هم ولتاژ باید در یک گروه نصب گردیده و حداقل فاصله فوق الذکر برای گروه های متفاوت رعایت شود.
  3. حداقل فاصله بین کابل های هم ولتاژ باید به اندازه قطر کابل ضخیم تر مجاور در نظر گرفته شود. فاصله میان دو مدار که دارای کابل های تک رشته ای هستند، باید نزدیک به دو برابر فاصله های محور- محور کابل های تکی در یک مدار باشد.
  4. ترتیب فازها در یک مدار بسیار مهم است. بسته به شمار مدارهای سه فاز، تناسب فازهای پشت سر هم به روال آینه ای زیر پیشنهاد می گردد. RST      TSR      RST      TSR
  5. هادی ها باید یک تکه بوده و از انشعاب دو راهی یا هر اتصال وسط خط خودداری شود. لذا توصیه می شود که هادی های ورودی واحدها قبل از اتصال شینه یک دور و نیم دور خودش تابیده شود که حالت رزرو داشته باشد.
  6. در موقع نصب یا کشیدن کابل بهتر است تنش و کشش بر روی هادی ها وارد شود و نه بر پوشش خارجی آن.
  7. برای خواباندن کابل ها باید از میزان درجه حرارتی که کابل باید تحت آن کشیده شود اطمینان حاصل نمود و میزان درجه حرارت بر حسب جدول مربوطه هر کابل رعایت شود. به عنوان مثال کابل نوع پلاستیکی (P.V.C)  نباید در زمستان که درجه حرارت کمتر از صفر درجه سانتی گراد است کشیده شود. بنابراین می توان از قبل قرقره کابل را برای مدت حداقل ۷۲ ساعت در اتاق یا انباری که دمای آن از ۲۰ درجه سلسیوس کمتر نباشد قرار داد و با استفاده از وسایل مخصوص گرم کردن کابل، آن را گرم نمود و فوراً کابل کشی را انجام داد. بدیهی است که پس از نصب کابل، درجه حرارت محیط می تواند به ۳۰- درجه سانتیگراد هم برسد بدون آنکه به کابل صدمه ای بزند.

 

آموزش سیم کشی ساختمان
                                            رایزرها و سیم کشی ساختمان

 

مواردی که در رابطه با کابل ها باید ملاحظه شود:

  1. کابل های درون جعبه کشش با سیم مهار یا مشابه آن محکم می شوند تا بتواند نیروی کشش را تحمل کند.
  2. هنگام نصب کابل ها بر روی سینی کابل، کابل ها باید در نزدیکی محل تغییر جهت، سه راهی یا چهارراهی یا انتهای هر مسیر افقی یا قائم در فواصل مناسب به سینی ها محکم شود.
  3.  در مواردی که کابل از داخل تجهیزات یا تأسیسات فلزی عبور می نماید، محفظه های عبور کابل باید دارای انحناهای لازم با بوشن های مناسب باشد تا از ایجاد خراشیدگی در کابل جلوگیری به عمل آید.
  4. همۀ خم های کابل باید به نحوی انجام شود که هیچ نوع آسیبی به کابل وارد نشود به استثنای مواردی که در مقررات مربوط به کابل به نحوی دیگر ذکر شده باشد. هنگام نصب کابل، برای تأسیسات نصب ثابت شعاع خمش کابل ها نباید از مقادیر جدول زیر کمتر باشد.

 

 

 

نوع کابل

حداقل شعاع خمش

۱

کابل با روپوش فلزی (زره-غلاف سربی- هادی های هم مرکز)

r= 9 (D+d)

۲

کابل با روپوش پلاستیکی

r=8 (D+d)

۳

کابل با هادی قطاعی در صورتی که مقطع هادی به فرم قطاع (A) باشد

r= 1.3√A

۴

کابل با غلاف آلومینیومی

r= 5D

۵

کابل با عایق بندی معدنی و غلاف مسی

r= 5D

۶

کابل فاقد هر نوع روپوش فلزی

r=8 (D+d)

D: قطر خارجی کابل

d: قطر هادی بزرگترین رشته کابل

r: حداقل شعاع داخلی هر خم

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

, , , ,

مقالات مرتبط

2 نظرات

  1. جلیل رضایی

    پاسخ دادن

    سلام سوالی ذهن منو به خود مشغول کرده؟؟ منظور از سیم روشنایی ۳ در ۱/۵چیست؟؟ آیا برای روشنایی باید از ۳ رشته سیم(فاز _نول _ارت) ۱/۵استفاده کنیم؟؟ مگر سرپیچ وکلید های ارت دار بازار موجود هس؟؟ طریقه سیم کشی با کلید ارت دار چگونه هس؟؟ ممنون؟؟؟؟؟؟

    ۱۶ آذر ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      سلام
      در ساختمان های جدید، وجود سیستم ارت ضروری و اجتناب ناپذیر است. پریزهای جدید هم همگی اتصال ارت دارند، فاز و نول را به صورت دو سوراخ یا روزنه در پریز می توان مشاهده نمود و ارت به صورت دو زایده فنر مانند در بالا و پایین پریز مشخص است. سیم ارت هم از داخل پریز به دو زائده متصل می شود و نهایتاً به چاه ارت منتهی می شود. پس از سیم ۳*۱٫۵ برای راه اندازی سیستم روشنایی می توان بهره برد.

      ۲۱ آذر ۱۳۹۸

نظرات