کلید مینیاتوری اشنایدر

 

 


کلید مینیاتوری

اهداف این مبحث:

کلید مینیاتوری چیست ؟

عملکرد کلید مینیاتوری اشنایدر

مشخصات کلید مینیاتوری اشنایدر

انواع کلید مینیاتوری اشنایدر

تیپ کلید مینیاتوری اشنایدر

منحنی عملکرد کلید مینیاتوری اشنایدر

کلید مینیاتوری اشنایدر AC و DC

کلید مینیاتوری اشنایدر با پل نول

انتخاب کلید مینیاتوری مناسب

تفاوت کلید مینیاتوری و فیوز اشنایدر


 

  • کلید مینیاتوری چیست؟

    امروزه بحث ایمنی برق در ساختمان تحت قوانین مصوب سازمان نظام مهندسی ساختمان انجام شده و بر آن تاکید می شود. به همین علت وسایل حفاظتی متنوعی برای تامین امینت برق کشی ساختمانی و صنعتی مورد توجه قرار می گیرد.

فیوز یا کلید مینیاتوری اشنایدر یا MCB – Miniature Circuit Breaker یکی از این ابزارها است که ساختمان داخلي شبيه فيوز آلفا دارد و به واسطه خصوصیات منحصر به فردی همچون قابل استفاده بودن بعد از هر بار قطع و قطع همزمان سه فاز کاربرد فراوانی دارند.

کلید مینیاتوری اشنایدر
                                                                                                کلید مینیاتوری اشنایدر

 

کلید مینیاتوری در مدار با جریان پایین و یا در تابلو های روشنایی و تابلو های توزیع با توان کم و یا جهت حفاظت مدارات کنترل و فرمان تجهیزات و تأسیسات برقی استفاده می شود و در صورت به وجود آمدن اشکالی در مدار بطور خودکار مدار را قطع می کند و در نتيجه از وسايل و سيم كشي محافظت مي نمايد. برای دریافت لیست قیمت و خرید انواع کلید مینیاتوری اشنایدر کلیک کنید.

فیوزها و کلید های مینیاتوری در جریان های نامی استاندارد ۱، ۲، ۴، ۶، ۱۰، ۱۶، ۲۰، ۲۵، ۳۰، ۳۵، ۴۰، ۴۵، ۵۰، ۶۳ آمپر موجود هستند. کلید ها و فیوز های جریان کم ۱ تا ۱۰ آمپر عمدتاً برای حفاظت مدار های کوچک به کار می روند. 

 

  • ویژگی های منحصر به فرد کلید مینیاتوری اشنایدر (MCB)
    • امنیت پیوسته سیستم
    • حفاظت انسان در مقابل تماس غیر مستقیم با سیستم های زمین TN، IT
    • حفاظت انواع مدار الکتریکی
    • رنج گسترده جریان فیوز
    • تشخیص سریع خطای اتصال کوتاه و اضافه بار حرارتی در کمترین زمان
    • قدرت انتخاب گسترده
    • امنیت عملکرد و نگهداری در مدارات برق صنعتی
    • پاسخ برای تمامی زیر ساخت ها (برق صنعتی و برق ساختمان)
    • حفاظت بهینه خط
    • ایده آل برای حفاظت الکتریکی و قطع اتوماتیک دقیق
استفاده از مینیاتوری در روشنایی کارخانه ها
                                               استفاده از مینیاتوری در روشنایی کارخانه ها

 

 

  • کاربرد کلید مینیاتوری اشنایدر

    • انتهای خط توزیع ولتاژ ضعیف
    • حفاظت مدار موتور الکتریکی
    • حفاظت مدار جریان مستقیم
    • حفاظت مدار روشنایی ساختمان ها
    • حفاظت مدار ترانسفورماتورهای الکتریکی
    • حفاظت مدارهای الکتریکی در تمامی صنایع
حفاظت مدار الکتریکی در صنایع
                                   حفاظت مدار الکتریکی در صنایع

 

کلید مینیاتوری اشنایدر یا کلید اتوماتیک مینیاتوری در اصل نوعی کلید خودکار است که هر دو مشخصه قطع کنندگی زیر بار و مجزا کنندگی را دارد و وظیفۀ آن قطع مدار در زمان اتصال کوتاه یا اضافه بار می باشد. کلید مینیاتوری از سه قسمت رله مغناطیسی برای حفاظت اتصال کوتاه، رلۀ حرارتی یا رلۀ بی متال برای حفاظت اضافه بار و مجزا کننده تشکیل شده است. این کلید از دو قسمت مغناطیسی (جریان زیاد در مدت زمان کم) و حرارتی (افزایش تدریجی جریان) تشکیل شده است.

  • در کلید مینیاتوری اشنایدر عملکرد مغناطیسی کلید جهت حفاظت اتصال کوتاه بکار می رود؛ جریان اتصال کوتاه بوسیله سیم پیچ که دارای تعداد دور کم و قطر زیاد می باشد بصورت مغناطیسی تشخیص داده شده و فیوز مینیاتوری عمل می کند.

 

  • کلید مینیاتوری در عملکرد بی متالی که جهت حفاظت اضافه بار استفاده می شود؛ بدین صورت عمل می کنند که بوسیله یک فلز (بی متال) جریان اضافه مدت دار بیشتر از جریان نامی شناسایی شده و با گرم شدن فلز، بی متال خم شده و باعث عمل کردن کنتاکت فیوز مینیاتوری و قطع شدن مدار می شود.

 

  • ویدئوی آموزشی نحوه عملکرد کلید مینیاتوری اشنایدر

در ویدئوی آموزشی کلید مینیاتوری اشنایدر، به بررسی ساختار کلید مینیاتوری و نحوه عملکرد آن می پردازیم. مدل های پرکاربرد کلید مینیاتوری در ایران را معرفی می کنیم و منحنی عملکرد آن ها را بررسی می نماییم. 

 
 
 
  • ساختار کلید مینیاتوری اشنایدر

      قسمت های زیر ساختار کلید های مینیاتوری اشنایدر را تشکیل می دهد

ساختار کلید مینیاتوری اشنایدر
                          ساختار کلید مینیاتوری اشنایدر
    • پوسته

کلیۀ قسمت های کلید مینیاتوری در داخل محفظه ای قرار می گیرد که باید از مواد عایق با حداقل ولتاژ ۲۵۰۰ ولت و غیر قابل اشتعال با مقاومت حرارتی نزدیک ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد باشد. مواد عایق به طور معمول از باکالیت، ملامین یا نوع خاصی از پلی آمید الیافدار ساخته می شوند.

بدنۀ کلیدهای مینیاتوری در نوع غیر استاندارد از مواد پلاستیکی ساده و یا آسیابی تهیه می شود که مقاومت مناسب در مقابل حرارت ناشی از عبور جریان و جرقه ناشی از قطع و وصل را ندارد و عمدتاً دارای بوی خاصی هستند که می توان آن را از انواع دیگر تفکیک داد. استفاده از کلیدهای مینیاتوری غیر استاندارد در ساختمان ها یا تجهیزات الکتریکی بسیار خطرناک بوده و در برخی موارد موجب آتش سوزی می شود. بنابراین در هنگام خرید کلید مینیاتوری از گارانتی و دارا بودن تائیدیه های فنی مطمئن شوید.

    • مگنت

یکی از اجزای داخلی کلید مینیاتوری که از سیم پیچ مسی، هسته مرکزی ثابت و متحرک از جنس مواد فرومغناطیس، فنر، اتصالات و … تشکیل شده است مگنت می باشد. مگنت جریان هایی تا چند برابر جریان نامی کلید با توجه به تیپ کلید که روشنایی یا موتوری یا موتوری سخت باشد (۳ تا ۱۴ برابر جریان نامی) را تحمل می کند و باعث قطع فوری و لحظه ای کلید می گردد. در کلیدهای مینیاتوری استاندارد برای هر جریان نامی، مگنت خاص خود را انتخاب می کنند.

    • بی متال

یکی دیگر از اجزای داخلی کلیدهای مینیاتوری، بی متال یا رله اضافه بار است که در زمان تولید کلید مینیاتوری بوسیلۀ یک پیچ، جریان نامی دقیق کلید تنظیم و توسط کارخانه لاک می شود. این رله کار قطع مدار را در برابر اضافه بار بر عهده دارد.

    • جرقه گیر

این قسمت از صفحات فلزی موازی هم تشکیل شده است که توسط لایه های عایق از هم جدا شده اند و در زمان قطع با تقسیم جرقه به جرقه های کو چک، از ایجاد جرقه های خطرناک و پر صدا و گرمای زیاد جلوگیری می کنند. معمولاً در کلیدهای بی کیفیت و ارزان قیمت، این قطعه وجود ندارد که شاید ساده ترین یا ابتدایی ترین راه شناسایی این موضوع، وزن کم کلید باشد. کلیدهای مینیاتوری جریان مستقیم، علاوه بر داشتن مگنت طبیعی دارای رله مگنتیک مخصوص جهت کار در جریان مستقیم می باشد، بنابراین می توان از کلیدهای DC در مدار AC نیز استفاده کرد.

 

  • مشخصات کلید مینیاتوری اشنایدر

    1. ولتاژ ضربه ای

   مقدار پیک ولتاژ ضربه ای که کلید بدون خراب شدن می تواند تحمل کند.

    1. نوع جریان

   کلیدهای مینیاتوری از لحاظ نوع جریان بر دو نوع AC و DC تقسیم می شوند. در حالت کلی کلیدهای مینیاتوری DC را برای مقاصد AC نیز می توان استفاده نمود ولی برعکس آن سبب کاهش طول عمر کلید  AC می شود.

    1. رنج جریان نامی

   جریان نامی کلیدهای مینیاتوری اشنایدر در گسترۀ ۲، ۴، ۶، ۱۰، ۱۶، ۲۰، ۲۵، ۳۲، ۴۰، ۵۰ و ۶۳ آمپر تک پل، دو پل و سه پل و در گسترۀ ۱۶، ۲۵، ۳۲، ۴۰ آمپر چهار پل تولید می شوند. البته کلید مینیاتوری های ۸۰، ۱۰۰ و ۱۲۵ آمپر نیز در حیطۀ تولید کلید های مینیاتوری می باشند لازم به ذکر است که تفاوت کلید مینیاتوری ۱۰۰ آمپر با دیگر کلیدهای مینیاتوری در سایز آن می باشد و کلید مینیاتوری ۱۲۵ آمپر تنها عمل قطع و وصل را انجام می دهند و نقش حفاظتی ندارند و به کلید خشک نیز معروف می باشند. به عبارت دیگر، کلید مینیاتوری نیست و فقط در ظاهر شبیه به آن است.

    1. قدرت قطع

   از جمله مشخصات کلید مینیاتوری اشنایدر مهم در یک کلید مینیاتوری قدرت قطع آن است. قدرت قطع کلید به معنای میزان توانایی کلید در قطع جریان اتصال کوتاه عبوری از مدار می باشد. کلید های مینیاتوری دارای قدرت قطع ۶ و ۱۰ کیلو آمپر است. طبق استاندار IEC 898 قدرت قطع کلید مینیاتوری های اشنایدر ۶ کیلو آمپر شناخته می شوند و طبق استاندارد  IEC947-2 قدرت قطع کلید مینیاتوری های اشنایدر ۱۰ کیلو آمپر می باشند.

 

مشخصات کلید مینیاتوری اشنایدر
                                          مشخصات کلید مینیاتوری اشنایدر
  • انواع کلید مینیاتوری اشنایدر

 

   انواع كليد مينياتوري اشنایدر به كلاس هاي مختلف تقسيم مي شوند كه تفاوت اين نوع كليد ها در جريان اتصال كوتاه آن ها است:

کلید مینیاتوری كلاس B: در کلید مینیاتوری نوع B با فرض اینکه جریان نامی In باشد، در صورتی که جریان عبور از کلید کمتر از ۳ برابر جریان نامی باشد، کلید مدار را در حالت اضافه بار در نظر گرفته و قطع آنی انجام نمی پذیرد ولی هنگامی که جریان به سه تا پنج برابر جریان نامی برسد، جریان عبوری را اتصال کوتاه فرض کرده و قطع می کند.

کلید مینیاتوری نوع B عموماً در مصارف غیر موتوری مثل مصارف خانگی و روشنایی کاربرد دارند. به عبارت دیگر این نوع از کلیدها برای حفاظت مدارهای مقاومتی مورد استفاده قرار می گیرند. این کلید به فیوز مینیاتوری تندکار نیز معروف است. برای دریافت لیست قیمت کلید مینیاتوری کلاس B اشنایدر کلیک کنید.

کلید مینیاتوری كلاس C: این کلیدها برای راه اندازی موتورهایی که توان کم دارد و جریان راه اندازی بالایی ندارند استفاده می شود.

نام دیگر کلید مینیاتوری کلاس C ، کلید مینیاتوری موتوری است در کلید مینیاتوری نوع C با فرض اینکه جریان نامی کلید In باشد، در صورتی که جریان عبوری از کلید کمتر از ۵ برابر جریان نامی باشد، کلید مدار در حالت اضافه بار عمل کرده و هنگامی که جریان بین ۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی برسد، جریان عبوری را اتصال کوتاه فرض می کند. کلیدهای نوع C در مسیر وسایل موتوردار نصب می گردند. به عبارت دیگر این نوع از کلیدها برای حفاظت مدارهای موتوری مورد استفاده قرار می گیرند.این فیوزها را فیوز مینیاتوری کندکار نیز می نامند.

کلید مینیاتوری كلاس D: به منظور حفاظت بارهاي خازني و يا بارهايي كه جريان هجومي مي كشند، مانند مصارف صنعتی خاص همچون مولد های اشعه ایکس X-Ray و یا ترانسفورماتورها استفاده می شود. در کلید مینیاتوری نوع D با فرض این که جریان نامی کلید  In باشد، در صورتی که جریان عبوری از کلید کمتر از ۱۰ برابر جریان نامی باشد، کلید مدار را در حالت اضافه بار در نظر گرفته و قطع آنی انجام نمی پذیرد ولی هنگامی که جریان بین ۱۰ تا ۱۵ برابر جریان نامی برسد، جریان عبوری را اتصال کوتاه فرض کرده و قطع می کند.

از آنجایی که این نوع کلی در ضریبی از جریان های نامی بزرگتر نسبت به نوع B و  C عمل قطع را انجام می دهد به آن موتوری سخت نیز گفته می شود. کلید های نوع D در مسیر وسایل موتوری با جریان راه اندازی بالاتر از ۱۰ برابر جریان نامی نصب می گردند و زمان قطع  آن از تمامی کلاس ها بیشتر است.

کلید مینیاتوری کلاس K: نوع K برای حفاظت در مدارات قدرت، ترانسفورماتور و موتورها استفاده می شود. در این نوع از حد جریان برای قطع در موارد اضافه بار کمتر از سایر کلیدها است و هنگام به وجود آمدن اضافه بار مدار را سریعتر قطع می کند ولی در موارد اتصال کوتاه منحنی قطع این نوع کلیدها بین کلاس D  و C می باشد.

کلید مینیاتوری کلاس Z: این نوع از کلید مینیاتوری هنگامی که جریان عبوری از جریان نامی بیشتر شود در یک مدت زمان خاص (که از تمامی کلاس ها کمتر است) طبق منحنی قطع، فرمان قطع را صادر می کند. حساسیت این نوع از کلیدها، هم در مواقع اضافه بار و هم اتصال کوتاه از تمامی کلاس ها بیشتر است و در صورت بروز خطا مدار را سریعتر قطع می کند. بنابراین کاربرد این نوع فیوز مینیاتوری در مدارات با حساسیت بالا می باشد.

زمان قطع این کلاس ها به ترتیب سریعترین D، K ، C ،B و Z است اما در جال حاضر کلاس های B و C در لیست فروش در ایران قرار دارند.

 

نکته:

خاصیت قطع مغناطیسی برای کلیدهای مینیاتوری یکسان، متفاوت است. به طور مثال برای دو کلید مینیاتوری از نوع B ممکن است یکی در سه برابر جریان نامی و دیگری در ۴ برابر جریان نامی عمل قطع مغناطیس را انجام دهد. در نتیجه اگر دو کید مینیاتوری مشابه با هم سری شوند مشخص نیست کدام یک مینیاتوری سریعتر قطع می کند. این عمل کاملاً تصادفی است و بر اساس مشخصات مکانیکی داخلی کلیدها و رژيم دمایی پیش از وقوع اضافه بار متغیر است. این خاصیت در منحنی قطع کلید مینیاتوری به وسیله تلورانس در نمودار نشان داده می شود.

 

  • تیب کلید مینیاتوری اشنایدر

  کلیدهای مینیاتوری اشنایدر به چهار تیپ تقسیم می شوند:

تیپ C60A : با قابلیت بسته شدن سریع پل ها، اجازه می دهد که در جریان های هجومی بالا بعضی از بارها بهتر نگهداری شوند. همچنین دو منحنی B و C دارد که قدرت قطع آنها ۳KA است و در مراکز حساس استفاده می شوند.

تیپ C60N : با داشتن قدرت قطع بالاتر نسبت به C60A در کاربردهای معمولی استفاده می شود. همچینین دارای سه منحنی مشخصه B و C و D هستند.در ایران تنها تیپ C60N تولید می شود و مابقی مدل ها مورد استفاده چندانی ندارند. کلید مینیاتوری اشنایدر C60N در بخش های مسکونی، اداری و همچنین صنعتی استفاده می شود.

تیپ C60H : با قدرت قطع ۱۰KA و دارا بودن سه منحنی مشخصه B و C و D ، در بخش های اداری و صنعتی بکار می رود.

تیپ C60L : نیز با سه رده قدرت قطع در جریان های مختلف خود (۲۵ کیلو آمپر برای کلیدهای زیر ۲۵ آمپر، ۲۰ کیلو آمپر برای کلیدهای ۳۲ و ۴۰ آمپر و ۱۵ کیلو آمپر برای کلیدهای ۵۰ و ۶۳ آمپر) و داشتن چهار منحنی مشخصه B و C و K و Z در حفاظت مدارهای ضعیف گرفته تا مدارات الکترونیکی استفاده می شود.

 

  • منحنی عملکرد کلید مینیاتوری اشنایدر

      در کلید مینیاتوری اشنایدر تیپ C60 منحنی های B , C, D, K , Z , MA مطابق با استاندارد IEC 60947-2 تعیین شده است که در آن محدوده عملکرد رله مغناطیسی به صورت زیر است که در ایران بیشتر منحنی B و C و D کاربرد دارند. 

منحنی B ، C و D در کلید مینیاتوری اشنایدر
                   منحنی B ، C و D در کلید مینیاتوری اشنایدر
    • منحنی B:     بین ۳٫۲ تا ۴٫۸ برابر جریان نامی (In)
    • منحنی C:     بین ۷ تا ۱۰ برابر جریان نامی (In)
    • منحنی D:     بین ۱۰ تا ۱۴ برابر جریان نامی (In)
    • منحنی K:     بین ۱۰ تا ۱۴ برابر جریان نامی (In)
    • منحنی Z:     بین ۲٫۴ تا ۳٫۶ برابر جریان نامی (In)
    • منحنی MA:  بین ۹٫۶ تا ۱۴٫۴ برابر جریان نامی (In)

 

    • منحنی B

موارد استفاده: زمانیکه جریان های اتصال کوتاه ضعیف هستند.

                    اطلاعات فنی :

      • رنج جریان از ۲ تا ۶۳ آمپر در دمای ۳۰ درجه سانتی گراد
      • منحنی قطع: قسمت مغناطیسی بین ۳ تا ۵ برابر جریان نامی تغییر می کند.
      • قدرت قطع مطابق با استانداردهای IEC 898 : Icn 6000A

 

 

    • منحنی C

موارد استفاده: کابل هایی که بارهای معمولی را تغذیه می کنند (کاربرد عمومی)

اطلاعات فنی :

      • رنج جریان از ۲ تا ۶۳ آمپر در دمای ۳۰ درجه سانیتگراد
      • منحنی قطع: قسمت مغناطیسی بین ۵  تا ۱۰ برابر جریان نامی تغییر می کند.
      • قدرت قطع مطابق با استانداردهای IEC 898: Icn 6000A

 

    • منحنی D

موارد استفاده: بار با جریان عمومی بالا (موتور و ترانسفورماتور)

اطلاعات فنی :

      • رنج جریان ۱ تا ۶۳ آمپر در دمای ۴۰ درجه سانتیگراد
      • منحنی قطع: قسمت مغناطیسی بین ۱۰ تا ۱۴ برابر جریان نامی تغییر می کند.
      • بسته شدن سریع پل ها بار را در برابر جریان های هجومی محافظت می کند.
      • جداسازی با نشانگر صحت قطع: نوار سبز رنگ روی دستگیره کلید نشانگر آنست که تمام پل ها باز بوده و هیچ جریانی از قطعه عبور نمی کند.

 

  • کنتاکت کمک کلید مینیاتوری اشنایدر

تغییر وضعیت کنتاکت کمک کلید مینیاتوری اشنایدر می تواند برای سیستم های هوشمند در یک مدار کنترلی ارسال شود و پردازش لازم انجام شود. این کنتاکت جهت نشان دادن حالت های زیر استفاده می شود:

کنتاکت کمکی و کنتاکت خطا کلید مینیاتوری اشنایدر
کنتاکت کمکی و کنتاکت خطا کلید مینیاتوری اشناید
  • وضعیت قطع و وصل کلید (OF) : وضعیت قطع کلید (در صورت وجود خطا) را نشان می دهد. می توان خطا را روی قسمت جلوی تابلو بوسیله یک نشانگر مکانیکی مشاهده کرد.

 

  • وضعیت قطع کلید (در صورت وجود خطا) (SD) : این کنتاکت وضعیت قطع و وصل کلید را نشان می دهد. دکمه تست روی قسمت جلوی تابلو، امکان بررسی صحت مدار نشانگر را بدون راه اندازی دستگاه به ما می دهد.

 

 

 اگر پیچ های بالایی به مدار وصل شوند حالت OF کار می کند. اگر پیچهای پایین به مدار وصل شوند حالت OF یا SD استفاده می شود. انتخاب این حالت ها توسط سوئیچ تغییر وضعیت گردان (Rotary changeover switch) که در قسمت راست کلید متصل می شود انجام می گیرد.

حالت انتخاب شده روی قست جلوی تابلو نشان داده می شود. نشانگر خطا (SD) نیز توسط یک نشانگر مکانیکی قرمز رنگ که بر روی قسمت جلوی کنتاکت موجود می باشد نمایش داده می شود.

 

 

   نکته : اتصال رله و کنتاکت ها توسط ترمینال های پیچی که در قسمت های بالا و پایین قطعات وجود دارد انجام می گیرد و برای یک یا دو کابل با سطح مقطع حداکثر ۲٫۵mm قابل استفاده می باشد.

 

 

  • رله آندر ولتاژ MN 

   کاربرد رله آندر ولتاژ MN برای کنترل قطع کلید است در زمانی که افت ولتاژ تغذیه وجود دارد (آستانه بین ۷۰ و ۳۵%Un) و اگر ولتاژ ۸۵% از ولتاژ نامی تجاوز کند کلید اجازه وصل مجدد خواهد یافت. این رله در موارد زیر استفاده  می شود:

  • شاسی / قطع اضطراری
  • حفاظت مدارهای تغذیه ماشین ها برای جلوگیری از استارت مجدد و ناخواسته موتورها.
رله آندر ولتاژ کلید مینیاتوری اشنایدر
رله آندر ولتاژ کلید مینیاتوری اشنایدر
  •  رله شنت MX+OF 

   کارکرد رله شنت کلید مینیاتوری، کنترل قطع مینیاتوری ای است که به آن متصل است و مجهز به یک اتصال Changeover است و برای موارد زیر بکار می رود:

  • شناسایی وضعیت کلید
  • قطع خودکار که به مدار کنترل اجازه می دهد در حالت روشن بماند.
رله شنت کلید مینیاتوری اشنایدر
           رله شنت کلید مینیاتوری اشنایدر

 

  • کلید مینیاتوری اشنایدر AC و DC

     کلیدهای قطع خودکار ، یا مینیاتوری معمولاً در دو نوع AC و DC تولید می شود. باید توجه داشت که از کلیدهای AC در مدار DC تحت هیچ شرایطی نمی توان استفاده کرد که خطراتی همچون عدم قطع در زمان اتصال کوتاه (ناشی از جوش خوردن کنتاکت ها) را در بردارد ، همچنین این امر در اضافه بارها باعث سوختن تدریجی کنتاکت و در نتیجه اتصال نامناسب کنتاکت ثابت و متحرک و ایجاد حرارت می شود .  کلید مینیاتوری AC کاربرد تجاری و صنعتی دارد و در مدارهای با ولتاژ ۲۳۰/۴۰۰ ولت مورد استفاده قرار می گیرند. کلید های مینیاتوری نوع  AC به سه دسته B، C و D تقسیم می شوند که در هنگام استفاده از آن باید به طبقه بندی مذکور توجه شود.  

     کلیدهای مینیاتور DC علاوه بر داشتن رله مغناطیسی معمول، دارای رله مغناطیسی مخصوص جهت کار در جریان DC هستند. ساختار این کلیدها به گونه ای طراحی شده تا ضمن قطع جریان، با دارا بودن میدان مغناطیسی مناسب از ایجاد جرقه و آسیب دیدن کنتاکت ها جلوگیری نماید. بنابراین می توان کلیدهای  DC را در مدار AC استفاده نمود ولی استفاده از کلیدهای AC در مدار DC تحت هیچ شرایطی مجاز نمی باشد.

     استفاده از کلید مینیاتوری در مدار می تواند خطراتی همچون عدم قطع در زمان اتصال نامناسب را ایجاد نماید. علاوه بر دلایل فوق به علت عدم محدود شدن جریان های اتصال کوتاه در کلید AC استفاده شده در مدار DC، عمر دستگاه ها تجهیزات و سیم کشی ها کوتاه تر می شود. موج جریان AC، گذر از صفر دارد ولی DC ندارد لذا قطع درAC راحت تر است. کلید مینیاتوری اشنایدر DC با تیپ C32H-DC نیز تولید در کارخانه اشنایدر تولید می شود که با منحنی مشخصه C در دو مدل تک پل و دو پل وجود دارند و قادرند تا ولتاژهای ۲۵۰ ولت DC را برای هر پل تحمل کنند. در برخی موارد کلیدهای مجزا کننده دارای شکل ظاهری مشابه با کلیدهای مینیاتوری می باشند.

 

 

  • کلید مینیاتوری اشنایدر با پل نول

 

   کلیدهای مینیاتوری در انواع تک فاز، تک فاز با نول، دو پل، سه پل، سه فاز با نول و چهار پل تولید و عرضه می گردند البته کلیدهای مینیاتوری اشنایدر در ایران به صورت تک پل، دو پل، سه پل و چهار پل موجود می باشند. در کلید مینیاتوری اشنایدر با پل نول (تک فاز با نول و سه فاز با نول) جهت حفاظت کامل مدار علاوه بر قطع فاز، نول مدار نیز قطع می گردد. البته باید در نظر داشت استفاده از قطع نول همیشه مجاز نیست.

طبق استاندارد پل طراحی شده برای قطع و وصل نول باید دارای مشخصات ذیل باشد:

  • در زمان وصل، قبل از فاز وصل شود.
  • در زمان قطع، دیرتر از فاز و با تأخیر عمل نماید.

   در صورت تسریع در قطع یا تأخیر در وصل نول، خطر برقدار شدن نول و در نتیجه امکان آسیب رسیدن به تأسیسات و وسایل الکتریکی وجود خواهد داشت. ضمناً در مسیر عبور جریان از قسمت نول کلید، رله حرارتی و مغناطیسی وجود ندارد، بنابراین قسمت مربوط به قطع نول در اصل یک کلید می باشد. از این رو اتلاف توان و افت ولتاژ در کلیدهای دارای نول، ۵۰ درصد کمتر از کلیدهای مینیاتوری دو پل می باشد. از كليد فيوزهاي مينياتوري نبايد به عنوان كليد معمولي براي قطع و وصل عادي مدار استفاده گردد چون قدرت قطع اتصال كوتاه اين نوع كليدها كم است.

 

  • انتخاب کلید مینیاتوری مناسب

 

   وقتی جریانی بیش از جریان نامی از سیمی عبور کند، فیوز محافظ آن باید بسوزد و یا کلید محافظ سبب قطع مدار آن شود. هرچه سیم ضخیم تر باشد مقدار جریان بیشتری به طور ایمن می تواند از آن عبور نماید. مقررات، جریان مجاز (حداکثر جریانی که به طور ایمن می تواند از رسانا بگذرد) انواع و اندازه های مختلف رساناها را مشخص نموده است. بجز بعضی استثناها، جریان مجاز هر رسانا حداکثر اندازه جریان نامی فیوز یا کلید اتوماتیک محافظ مدار آن را مشخص می کند. جریان مجاز بعضی از سیم های نازک مخصوص سیم کشی داخلی ساختمان ها به شرح زیر است:

اندازه سیم

جریان نامی

سیم نمره ۱٫۵

۱۵ آمپر

سیم نمره ۲٫۵

۲۰ آمپر

سیم نمره ۴

۲۵ آمپر

سیم نمره ۶

۳۵ آمپر

سیم نمره ۱۰

۵۰ آمپر

 

جریان های نامی نشان داده شده برای رساناهای مسی در لوله، کابل، یا دفن مستقیم در خاک هستند و کمی با آنچه در جدول آمده است تفاوت دارد. جریان نامی در فضای آزاد بیشتر است.

 برای الکتروموتورها باید از کلیدهای مینیاتوری تأخیری (موتوری) استفاده کنیم تا بتوانند جریان راه اندازی را تحمل نمایند. با مشخص بودن توان الکتروموتور، مقدار جریان کلید مینیاتوری و همچنین سطح مقطع کابل مسی مورد نیاز را می توانیم به دست بیاوریم. سطح مقطع به دست آمده برای محل هایی است که فاصله الکتروموتور تا شبکه زیاد نباشد. برای فاصله های طولانی با در نظر گرفتن افت ولتاژ مجاز که به طور معمول برای موتورها از ۲٫۵ تا ۳٫۵ درصد انتخاب می شود سطح مقطع کابل مورد نیاز را به دست می آوریم.

 

  • تفاوت کلید مینیاتوری و فیوز

 

   فیوز وسیله ای است که از مدار الکتریکی در مقابل افزایش جریان محافظت می کند. این افزایش جریان می تواند از طرف شبکه اعمال شود (اتصال کوتاه) و یا ناشی از اضافه جریانی باشد که خود مدار در هنگام کار کردن غیر عادی می‌کشد.

فیوزها جهت محافظت از کابل ها، ترانس ها، الکتروموتورها، خازن ها، کنتاکتورها، تجهیزات الکترونیک صنعتی و رله های الکترونیکی و محافظت شبکه های ولتاژ پایین و ولتاژ بالا مورد استفاده قرار می گیرند.  از مزایا و محاسن فیوز ها در صنعت می‌توان به مکانیزم ساده، قدرت قطع بالا، سرعت عملکرد و مشخصه محدود کننده جریان خوب، اطمینان در عملکرد، تعویض سریع در سیستم آسیب دیده و قیمت مناسب آنها اشاره کرد. مهمترین عیب فیوزها این است که در صورت ایجاد خطا در شبکه امکان تک فاز یا دو فاز شدن سیستم سه فاز وجود دارد.

 
تفاوت فیوز و کلید مینیاتوری
                                          تفاوت فیوز و کلید مینیاتوری

  عملکرد کلید مینیاتوری مشابه ترکیب کلید معمولی همراه با فیوز است. کلید مینیاتوری اشنایدر در جریان های کم نیز طراحی و تولید می شود. کلیدهای مینیاتوری از نظر حفاظت به فیوزها ارجحیت دارند، زیرا دقت عمل بیشتری دارند و پس از قطع صدمه نمی بینند و می توان پس از رفع عیب به سرعت مدار را مجدداً و بدون هزینه وصل کرد. کلید مینیاتوری دو عمل کنترل و حفاظت را توأماً انجام می‌دهد و از این نظر مشابه یک کلید به انضمام یک فیوز عمل می کند.

    مزیت فیوزهای مینیاتوری در این است که فضای کمتری می گیرند. از این کلید ها در منازل نیز استفاده می َشود و قسمت های مختلف ساختمان از این طریق تغذیه می شوند تا اگر بخشی از ساختمان دچار مشکل شد جریان کل ساختمان قطع نشود. فیوزهای مینیاتوری در داخل جعبه تقسیمی که درهر واحد آپارتمانی وجود دارد قرار می گیرد.

 

  • تفاوت کلید مینیاتوری و کلید اتوماتیک

 

کلید اتوماتیک و کلید مینیاتوری اگر چه هر دو قطع کننده مدار هستند اما تفاوت های کلیدی با یکدیگر دارند که در این بخش آن ها را بررسی می کنیم. 

تفاوت کلید اتوماتیک و کلید مینیاتوری اشنایدر
                                   تفاوت کلید اتوماتیک و کلید مینیاتوری

 

 

کلید اتوماتیک یا MCCB مخفف Molded Cast Circuit Breaker  است. این کلید می تواند مشابه کلید مینیاتوری مدار را در برابر اضافه بار و جریان اتصال کوتاه محافظت کند. اما این کلید نسبت به کلید مینیاتوری برای جریان های بالاتری مورد استفاده قرار می گیرد. در نتیجه این کلید بیشتر کاربرد صنعتی دارد.

کلید مینیاتوری یا MCB که مخفف Miniature Circuit Breaker است برای قطع جریان های پایین تر استفاده می شود و بیشتر مصرف خانگی دارد.کلید اتوماتیک علاوه بر رله شنت و آندر ولتاژ، لوازم جانبی بسیاری را پشتیبانی می کند و امکانات بسیاری به خصوص کنترل از راه دور را در اختیار کاربر قرار می دهد

برای انتخاب کلید مناسب بین MCB و MCCB باید به میزان توانی که از سیستم عبور می کند توجه داشت. همانطور که گفتیم MCCB بیشتر برای قدرت قطع و توان بالا کاربرد دارد و می تواند در جریان بیش از ۲۵۰۰ آمپر هم کار کند، اما MCB انتخاب مناسبی برای مصارف خانگی است و نهایتاً برای جریان ۶۳ آمپر ساخته شده است. 


بیشتر بخوانید

انواع فیوز، کلید فیوز و تفاوت آن ها با کلید مینیاتوری

انواع فیوز کاربردی

انتخاب نوع فیوز

کلید اتوماتیک چیست 

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید.

مقالات مرتبط

8 نظرات

  1. آب و فاضلاب اصفهان

    پاسخ دادن

    قدرت قطع استاندارد انواع کلید مینیاتوری چند کیلو آمپر هست؟ و قدرت قطع کلید مینیاتوری اشنایدر موجود در ایران چند کیلو آمپر است؟

    ۱۷ تیر ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      قدرت قطع استاندارد کلید مینیاتوری ها ۱٫۵، ۳، ۴٫۵، ۶، ۸، ۱۰ و ۱۶ کیلو آمپر است.
      اما قدرت قطع ۶ کیلو آمپر بیشترین کاربرد را دارد و در مواردی از ۱۰ کیلو آمپر هم استفاده می شود.

      کلید مینیاتوری اشنایدر که در ایران تولید می شود طبق استاندارد IEC898، قدرت قطع ۶ کیلو آمپر دارد.

      ۱۷ تیر ۱۳۹۸
  2. محمد موسی پور

    پاسخ دادن

    با سلام
    فیوز مناسب برای پایه روشنایی بخارسدیم ۴۰۰وات و۲۵۰وات کدام است

    ۱۸ مرداد ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      سلام
      فیوزهای تیپ روشنایی یا Curve B اشنایدر الکتریک برای این زمینه مناسب هستند.
      شما می توانید برای مورد ۴۰۰ وات از فیوز ۱۰ آمپر تیپ B با کد فنی ۲۴۰۵۰ استفاده نمایید. همچنین برای مورد ۲۵۰ وات هم می توانید کلید مینیاتوری ۶ آمپر تیپ B با کد فنی ۲۴۰۴۹ استفاده کنید.
      اداره برق معمولاً از کلیدهای مینیاتوری ۱۰ آمپر برای پایه های روشنایی بهره می گیرد، ولی شما می توانید هر دو پایه را هم با فیوز ۶ آمپر کنترل کنید و هم به صورت توضیحات بالا.
      نکته بسیار مهم این است که فیوزها یا کلیدهای مینیاتوری حتماً از نوع روشنایی یا تیپ B باشند.

      ۱۹ مرداد ۱۳۹۸
  3. reza

    پاسخ دادن

    بسیار عالی
    ممنون

    ۲۶ مرداد ۱۳۹۸
  4. کیوان

    پاسخ دادن

    آیا افزایش دمای محیط بر روی جریان نامی کلید مینیاتوری تاثیری دارد؟ اگر تاثیر دارد، چگونه میتوان رنج آمپر کلید را با دمای محیط اصلاح کرد؟ بعبارت دیگر ضریب تطبیق چقدر است؟

    ۱۴ مهر ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      بله، تأثیر دارد. کلیدهای مینیاتوری در دماهای بالا، تحت تأثیر دمای محیط قرار گرفته و در جریان های کمتر از جریان نامی خود، قطع می نمایند. از دمای ۴۵ درجه سانتیگراد به بالا، به ازای هر ۱ درجه افزایش دما، ۲ آمپر از جریان نامی کلید باید کم نمود. برای مثال کلید مینیاتوری ۱۶ آمپر در دمای ۴۹ درجه سانتی گراد، در جریان ۸ آمپر قطع خواهد نمود. بنابراین تابلوی کلید را باید در محیطی قرار داد که سیستم خنک کننده داشته باشد؛ و اگر در شرایط محیطی قرار بگیرد، برای انتخاب کلید مینیاتوری، کلیدی با ۱٫۵ برابر جریان کلید قبلی باید برای طراحی در نظر گرفت. به عنوان مثال به جای کلید مینیاتوری ۱۶ آمپر، کلید ۲۵ آمپر انتخاب می شود.
      ۲۴=۱۶*۱٫۵
      برای سیستم های نفت و گاز در مناطق جنوبی کشور، این رنج به دو برابر افزایش می یابد. کلید ۳۲ آمپر به جای کلید ۱۶ آمپر در طراحی سیستم های نفتی جایگزین می شود تا بتواند در شرایط گرمای جنوب و رطوبت بالا، جوابگوی سیستم باشد.

      ۱۷ مهر ۱۳۹۸

نظرات