کاربرد انواع لوله ها در صنعت برق

 

 

  • لوله ها در سیم کشی الکتریکی

برای محافظت سیم و کابل در برابر عوامل جوی و ضربات مکانیکی از لوله های برق در انواع زیر استفاده به عمل می آید:

١- لوله های خرطومی پلاستیکی

۲- لوله های خرطومی فلزی

٣- لوله های پلاستیکی سخت  PVC-PET

 ۴- لوله های فولادی

 

۱- لوله های خرطومی پلاستیکی

 این لوله ها از جنس PVC بوده و در بسته های ۴۵ متری در اندازه های ۳، ۵، ۱۱، ۱۳ و ۱۶، ساخته می شوند. این لوله های در جاهای خشک مانند پروژه های ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد. قابلیت زیاد انعطاف و ارزانی قیمت از محاسن و پائین بودن استقامت مکانیکی از معایب این لوله ها می باشد.

 

توجه:

 هنگام نصب لوله های خرطومی پلاستیکی روی دیوار، شیار یا شیارهایی را به اندازه ۱ تا ۱٫۵ برابر قطر لوله روی دیوار کنده کاری می کنیم، سپس با قرار دادن این لوله ها درون شیارها، روی آنها را با گچ و خاک می پوشانیم.

 

 

٢- لوله های خرطومی زره دار فلزی در حالت ساده و با روکش

PVC این نوع لوله ها شبیه به لوله های خرطومی پلاستیکی هستند، اما فلزی و قابل انعطاف ساخته می شوند. این لوله برای ارتباط الکتروموتورها به تابلو به صورت روکار، مورد استفاده قرار می گیرند.

در برخی موارد برای بالا بردن قدرت عایقی و همچنین بالا بردن مقاومت لوله های خرطومی فلزی در برابر خوردگی و زنگ زدگی، می توان از یک پوشش PVC بر روی این لوله ها استفاده کرد.

 

 

٣- لوله های پلاستیکی PVC – PET در دو حالت سخت و قابل انعطاف 

لوله های پلاستیکی سخت به صورت شاخه های ۶ متری  با اندازه های ۱۶، ۲۰، ۲۵ و ۳۲ میلیمتری و کاملاً عایق و مقاوم در مقابل مواد شیمیائی، زنگ زدگی و خوردگی ساخته می شوند.

لازم  به ذکر است که ضربه پذیری و تغییر شکل دادن در مقابل حرارت و  خطر آتش سوزی از معایب این لوله ها می باشند. این لوله ها به صورت توکار درون دیوار یا در درون کانال های زیرزمینی استفاده می شوند و دارای انواع اتصالات مانند زانوئی و سه راهی می باشند.

 

 

۴- لوله های فولادی 

لوله های فولادی در دو نوع سیاه و گالوانیزه و با طول های ۳ تا ۶ متر ساخته می شوند. لوله های سیاه را در جاهای خشک و لوله های گالوانیزه را در جاهای مرطوب به صورت روکار و توکار مورد استفاده قرار می دهند.

مقاومت مکانیکی و قدرت ضربه پذیری از مزایای این لوله ها است. این لوله ها در سه استاندارد PG، اینچی و میلیمتری با اندازه های مشخص ساخته می شوند.

برای بریدن لوله های فولادی می توان از لوله بر و با کمان اره و انواع اره های آهن بر، استفاده کرد. همچنین برای نصب لوله به صورت روکار از انواع رول پلاک و بست های مخصوص آهنی یا پلاستیکی استفاده می شود. اتصال بست ها روی دیوار توسط رول پلاک و پیچ با فاصله ۱٫۵ تا ۲ متر صورت می گیرد.

 

 

 

  • نکاتی مهم در لوله کشی

١- لوله کشی توکار باید به صورت افقی و عمودی اجرا شود و کشیدن لوله به صورت مورب مجاز نیست. همچنین در این لوله کشی زانویی و سه راهی به کار نمی رود. همیشه سیم های مربوط به یک مدار باید در یک لوله کشیده شوند.

۲- کلیه لوله کشی های برق باید از تابلوی برق مربوطه شروع و به جعبه تقسیم یا جعبه کلید یا پریز ختم شود. تعداد خم ها نیز در فاصله دو اتصال مکانیکی مثلاً در فاصله دو جعبه تقسیم نباید از ۴ عدد بیشتر شود.

٣- حداقل فاصله بین لوله های برق و لوله های سایر تأسیسات مانند آب، گاز و بخار باید ۱۵ سانتیمتر باشد و فاصله بالاترین لوله از سقف باید ۳۰ سانتی متر باشد.

۴- لوله های توکار باید حداقل ۱۵ میلی متر زیر سطح تمام شده دیوار یا سقف نصب شوند و در مواردی که این لوله ها در کف نصب شوند، حداقل فاصله لوله ها تا سطح تمام شده باید ۳ سانتی متر باشد.

۵- لوله کشی رو کار در مکان های مرطوب باید به نحوی انجام شود که بین لوله و سطح اتکا (دیوار) حداقل ۶ میلی متر فاصله وجود داشته باشد. همچنین در این لوله کشی محل و فاصله بست های نگهدارنده باید بدقت تعیین شود. فاصله بست ها نباید از ۴۰ سانتیمتر کمتر و از ۱۰۰ سانتی متر بیشتر باشد.

 

 

 

  • اتصالات در لوله های فلزی و غیر فلزی

 برای اتصال لوله های فولادی به یکدیگر می توان از حدیده های مخصوصی استفاده کرد، همچنین این لوله ها همراه با لوله های پلاستیکی، دارای اتصالات مخصوص هستند که به کمک آن ها می توان لوله ها را به یکدیگر ارتباط داد و فرم سیم کشی و مسیرهای آن را تعیین نمود. این اتصالات عبارتند از:

١- بوشن

برای اتصال دو لوله هم قطر به یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرد. زمانی که طول لوله کوتاه باشد و بخواهیم یک لوله دیگر را به آن اتصال دهیم از این وسیله استفاده می کنیم.

 

۲- تبدیل

برای اتصال دو لوله با قطرهای متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد.

 

٣- زانو و دوراهی

برای اتصال ۹۰ درجه ای دو لوله فولادی به یکدیگر از زانو یا دوراهی استفاده می شود.

 

۴- سه راهی و جعبه تقسیم

جعبه تقسیم محلی برای گرفتن انشعاب های متعدد از سیم اصلی یک مدار به منظور تغذیه محل های  مختلف می باشد. سه راهی نیز که تا حد زیادی شبیه به جعبه تقسیم  است، برای انشعاب گرفتن از یک مسیر مستقیم مورد استفاده قرار  می گیرد.

بر روی سه راهی یک در پوش قرار می گیرد و اتصال سیم ها در داخل آن مانند جعبه تقسیم انجام می شود.

 

۵-اتصالات لوله ها به جعبه تقسیم

 از این اتصالات برای اتصال لوله های PVC و فلزی به جعبه های تقسیم یا تابلوهای برق استفاده به عمل می آید.

 

 

  • خم کاری لوله های الکتریکی با دستگاه خم کن 

در لوله کشی الکتریکی به جای استفاده از اتصالات مختلف، می توان لوله های فولادی و PVC را توسط دستگاه های مخصوص خم کاری نمود. این دستگاه ها در انواع دستی، پائی، هیدرولیکی، و پیچی ساخته می شوند. هر دستگاه خم کن دارای چندین استوانه با شیارها و قوس های مختلف می باشد.

 

نکته:

معمولاً خم کاری در لوله های نازک صورت می گیرد. خم های لوله باید تدریجی و یکنواخت باشند و هنگام اجرای هر خم نباید قطر داخلی لوله کم شود، به همین دلیل بهتر است از دستگاه های لوله خم کن استفاده شود.

 

توجه:

 معمولاً شعاع انحناء لوله را ۱۰ برابر قطر لوله اتنخاب می کنند. مقررات، بیش از چهار خم ۹۰ درجه را در طول لوله مجاز نمی داند (مثلا در فاصله دو جعبه تقسیم ).

تمام سیم ها در داخل لوله باید پیوسته باشند و اتصال دو سیم با  نوار چسب یا مفصل کردن سیم ها در داخل لوله ها مجاز نیست.

هر چه تعداد خم ها کمتر باشد، فنر سیم کشی و سیم های متصل به آن راحت تر در لوله کشیده می شوند.

 

توجه:

 برای فرم دهی مسیر لوله های پلاستیکی (PVC)، باید این لوله ها را با حرارت دهی یکنواخت و ملایم در سطح لوله، خم نمود. برای اینکه محل خم کاری شده لوله، تا و بسته نشود و شکل طبیعی خود را از دست ندهد، از فنر خم کاری و یا ماسه نرم درون لوله استفاده می شود.

 

 

 

  • روش اندازه گذاری کردن لوله برای خم کردن:

 یک لوله فولادی با طول مشخص را با مداد یا کمان اره علامت گذاری کرده و آن را به دو قسمت ۱۱ و ۱۲ تقسیم می کنیم. سپس لوله را طوری درون خم کن قرار می دهیم تا علامت محل تقسیم، منطبق بر ابتدای نیم قوس قرار گیرد. و خم ۹۰ درجه زده شود. 

 

 

 

  • کاربرد کانال های پلاستیکی و فلزی در سیم کشی

این کانال ها در جاهایی که امکان کندن دیوار وجود ندارد مانند مکان های پیش ساخته مورد استفاده قرار می گیرد. زیبائی و نصب سریع از مزایای این کانال ها می باشد. درون این کانال ها سیم های حامل جریان و بر روی بعضی از کانال ها، کلید و پریز وصل می گردد. لازم به ذکر است که در این حالت نیز از برخی اتصالات پیش ساخته ارتباط کانال های مختلف به یکدیگر استفاده به عمل می آید.

برای بریدن لوله ها و کانال های عبور سیم، می توان از تجهیزاتی مانند کمان اره آهن بر و کاترهای مخصوص استفاده نمود در شکل های زیر چند نمونه از کمان اره ها و دستگاه های برش لوله ها نشان داده شده اند.

 

 

آهن بر                                             کمان اره آهن بر

 

نمونه هایی از اره های قابل استفاده در لوله کشی 

 

 

در شکل های زیر دستگاه های برشی نشان داده شده است که دارای تیغه های برشگر گرد و غلطکی هستند. با گرداندن برای بریدن لوله های PVC، هم می توان از کمان اره استفاده کرد و هم می توان از کاترهای مخصوصی که دستگاه به دور لوله، به تدریج لوله به وسیله تیغه بریده می شود.

                قیچی برش لوله های پی وی سی                     کاتر برش لوله های پی وی سی   

نمونه هایی از کاترهای مورد استفاده در برش لوله های PVC

 

 

 

دستگاه برشگر لوله با تیغه غلطکی

نمونه ای از دستگاه برشگر لوله با تیغه غلطکی

 


بیشتر بخوانید:

انواع لوله های مورد مصرف در برق


 

 

 

مقالات مرتبط