تأثیرات روشنایی در محیط و جامعه

  • آلودگی روشنایی

  • تأثیرات مضر روشنایی در فضایی آزاد

تمام اجسام موجود در زندگی رفتارشان را با روشنایی طبیعی تطبیق می دهند. اختراع لامپ به منظور ایجاد و افزایش امنیت در شب هنگام، صورت گرفته است؛ اما اگر به صورت صحیح کنترل نگردد روشنایی غیر مفید (معمولاً به آلودگی روشنایی مشهور است) می تواند مشکلات جدی فیزیولوژیکی و اکولوژیکی ایجاد نماید.

آلودگی روشنایی خواه شما را از طریق پنجره اتاق خواب بیدار نگه دارد و خواه مانع دید آسمان در هنگام شب شود نوعی آلودگی است و اساساً می تواند بدون ایجاد مشکل در فعالیت های شبانه کاهش یابد.

درخشش آسمان شب در بالای شهرمان، درخشش روشنایی نامنظم منبع نور، هنگامی که در یک زمینه تیره دیده میشود و انحراف نور یا تابش نور در خارج از محدوده معینی که منبع نور در آنجا نصب شده همگی شکل هایی از روشنایی نامناسب هستند. 

 

آلودگی-روشنایی

 

این مسأله تنها یک اختلال نیست بلکه سبب هدر رفتن الکتریسیته و بنابراین مقدار زیادی سرمایه می گردد. اما مهمتر از همه کمک کردن به نابودی منابع اولیه و در نتیجه انتشار گازهای گلخانه ای است. صدمات محیطی برخی از تأسیسات روشنایی، مهم تر از آلودگی روشنایی می باشد؛ اگر چه وجود روشنایی اغلب مورد توجه است، زیرا ابزاریست که با کمک آن انجام فعالیت های شبانه ممکن می گردد.

بنابراین باید تأثیرات بالقوه روشنایی به عنوان بخشی از عوامل کلی توسعه با فاکتورهای مناسب توسعه که مورد تایید هستند، مورد ارزیابی قرار گیرد. تأثیر سیستم روشنایی بر روی محیط به وجود نور نامناسب محدود نیست.

لازم است طراحان تاسیسات روشنایی منابع نور را به نحوی به کار گیرند که نور را به طور مؤثر فقط در ناحیه مورد نیاز به خط مستقیم پخش کرده و به این طریق مصرف انرژی را به حداقل برسانند.

 

  • تأثیر محیط اطراف

شکل ظاهری تأسیسات روشنایی به طور چشمگیری تحت تأثیر محیط است. بنابراین مجموعه ای از نواحی محیطی که با ویژگی های پیشنهاد شده برای مراجع طراحی محلی مطابقت داشتند به منظور کنترل بهتر آلودگی بالقوه روشنایی در نظر گرفته شدند.

فاکتورهای زیر باید مورد توجه باشد:

  • معمولاً در مناطق روشنی که به وسیله ساختمان های مسکونی بلند احاطه شده اند، امکان و احتمال بیشتری برای شکایت وجود دارد.

و همچنین نقشه برداری از نواحی احاطه شده روشن می تواند مهم باشد. نواحی که در سطح پایین تری از روشنایی قرار دارند باید به صورت ویژه مورد بررسی قرار گیرند؛ یعنی جایی که دید مستقیم نسبت به منبع نور وجود دارد.

  • ویژگی های فیزیکی مانند ساختمان های بلند مجاور، درختان و تیرک های چراغ برق می توانند در محدود کردن روشنایی مؤثر باشند.

تأثیر طراحی روشنایی در نواحی که با روشنایی به سازه های دیگر احاطه دارد کاهش می یابد، برای مثال انشعابات روشنایی نزدیک نواحی توسعه یافته.

جنبه های دیگر که ممکن است بر چگونگی روشنایی تأسیسات محیط اثر بگذارد عبارتند از:

۱- نواحی با اهمیت خاص: برای مثال نواحی فرهنگی، تاریخی با اهمیت علمی؛

۲- بندرگاه ها، فرودگاه ها، راه های آبی، جاده ها یا سیستم های راه آهن و مواردی که ممکن است در توسعه سیستم های هشداردهنده به طور واضح مداخله کنند.

۳- نزدیکی به رصدخانه ها به خاطر اثرات درخشش آسمان که ممکن است در مشاهدات نجومی دخالت کند.

 

 

  • پارامترهای مرتبط با روشنایی

  • تأثیر روشنایی بر روی محیط طبیعی

تأثیر بر روی محیط طبیعی، شامل مکان ستاره ها در شب و روشنایی آسمان میشود. روشنایی های نصب شده باعث پراکندگی نور در اتمسفر می شود و درخشندگی تولید می کند که آن را درخشندگی آسمان می نامیم.

درخشندگی آسمان هم از روشنایی منعکس شده و هم از نور مستقیم روشنایی های نصب شده حاصل می شود؛ علاوه بر آن محدودیت طرح روشنایی به منظور به حداقل رساندن روشنایی و استفاده در موارد مورد نیاز ضروری می باشد.

بنابراین بیشتر فعالیت های مؤثر برای کنترل مقدار روشنایی، استفاده از نور مستقیم نزدیک و یا بالای خط افقی است؛ یعنی محدود کردن نور خروجی بالا نسبت به منبع. متأسفانه این فقط در صورتی مقدور است که روشنایی به طور افقی در موقعیتی ثابت قرار گیرد، همانند روشنایی جاده. برای موقعیت هایی که ممکن است روشنایی در هر زاویه ای قرار گیرد، پارامتر نسبت روشنایی مناسب تر است.

 

روشنایی-جاده

 

  •  تأثیر روشنایی روی ساکنان

تأثیر روی ساکنان شامل یک تغییر کلی در سلیقه های آن ها است که از هر کدام از موارد زیر ناشی می شود:

  • روشنایی آذین بندی ها که به صورت ناخواسته وارد منازل می شود. به خصوص روشنایی وارد شده به اتاق های خانه های مسکونی که معمولاً تاریک هستند، مانند اتاق خواب ها شکلی از این تأثیر است. به خصوص تأثیر مقیاس آذین بندی شده که به طور عمودی روی سطح می تابد.

 

طراحی-روشنایی-مناسب-و-نامناسب-در-منازل

 

  • نور مستقیم که از یک دستگاه نورافکن به صورت درخشان و براق به چشم ما می رسد، باعث آزار و اذیت، حواس پرتی و ناراحتی ما می شود. میزان روشنایی یک نورافکن به وسیله روش هایی اندازه گیری می شود.

به هر حال، اندازه گیری میزان روشنایی یک دستگاه نورافکن در شرایط غیرنرمال بسیار مشکل است. توصیه می شود از وسایل استاندارد در شرایط معین و با دستورالعمل مشخص برای اندازه گیری استفاده شود.

 

نکته:

اندازه گیری تعدادی از این پارامترها در خلال ساعاتی زودتر از غروب قابل قبول هستند و ممکن است. در اواخر شب یعنی زمان خوابیدن، بعضی از ساکنان برق را قطع نمایند که شرایط روشنایی تغییر می کند. به همین دلیل معمولاً اندازه گیری را قبل و بعد از خاموشی انجام می دهند. در کاربردهای عملی خیلی دقیق تر باید کار کنترل انجام شود.

 

 

  • تأثیر روشنایی بر روی بینایی مورد انتظار

روشنایی خیره کننده زیاد یا روشنایی رنگی زینتی و علائمی که بازتاب نور زیاد دارند، بر روی بینایی اثرات نامناسب بیشتری دارند. درخشندگی قابل قبول علامت ها بستگی به اندازه های سطح دیده شده دارد.

 

 

  •  طرح راهنما
  • امتحان جانشینی

قبل از دست یافتن به طرح نهایی، باید سیستم روشنایی جایگزین با پذیرفتن ظرفیت انجام دادن و دستورالعمل و طراحی محیط مورد توجه قرار گیرد.

 

  • موقعیت روشنایی منطقه

روشنایی منطقه می تواند قابل تغییر باشد. روشنایی ایجاد شده میتواند جایگزین شود و در جایی که کمترین تأثیر یا پتانسیل زیادی داشته باشد قرار گیرد.

 

البته مزیت آن باید در مقابل هرگونه آزمایشات توپوگرافی با سایر شرایط فیزیکی مانند ساختمان، درختان و تپه ها پذیرفته شود.

 

  • انتخاب روشن کننده ها

روشن کننده هایی که انتخاب می شوند باید یک توزیع مناسب روشنایی داشته باشند و اگر به طور صحیح قرار گیرند و مطابق با طرح در نظر گرفته شوند، نباید خارج از محدوده خاص تأسیسات نصب شده نور زیادی منتشر کنند. برای تسهیل یک ارزیابی، مطابق با شرایط عملکرد و ابعاد نوری داده شده به همه زوایایی که نورپردازی به وسیله روشن کننده ها صورت می گیرد، نیازمند یک برآورد مناسب است.

این امر نه تنها برای زوایایی که خروجی نوری جهت نورپردازی مفید دارند به کار می رود، بلکه برای پرتو نور نورافکن ها نیز صادق است. برای مکان های حساس، باید به انتخاب موقعیت نورافکن ها برای کنترل نورپردازی خوب توجه شود. ضمن این که سیستم هایی برای دسته بندی شکل و انشعاب نورافکن ها در نورپردازی باید استفاده شوند. برای کاربردهای خاص بهترین معیارهای طراحی مورد نیاز است.

 

نورپردازی-با-استفاده-از-نورافکن

 

نورگیرها، پوشش ها و موانع باید با نورافکن ها برای کنترل نور متناسب باشند. به همین علت شناخت تأثیر قطعات روی عملکرد روشنایی سیستم ضروری است.

 

  • نصب نورافکن ها

مکان های نیازمند به نورافکن اغلب به وسیله ویژگی فعالیتی که روشنایی امکان انجام آن را فراهم نموده است تعیین می شوند. به عبارت دیگر تغییرات کوچکی در نواحی پیشنهاد شده برای نصب نورافکن ها در صورتی قابل قبول است که امکان کنترل بیشتر پرتو نور را در برداشته باشد.

از آنجا که معمولاً روشنایی به نسبت عکس مربع فاصله از نورافکن کاهش می یابد می توان نتیجه گرفت که تأثیر ناشی از تغییر فاصله نورافکن ها بر روشنایی از یک رابطه خطی پیروی نمی کند. در فواصل کمتر، روشنایی تقریباً به صورت یک رابطه خطی تغییر می کند. لازم است دقت کافی در مورد طرح روشنایی وجود داشته باشد تا مطمئن شویم در زمانی که طرح عملیاتی شد از تابش نور مستقیم نورافکن ها به نواحی مهم ملک های مجاور که در معرض دید هستند جلوگیری می شود.

 

  • نصب کردن منبع نور

نصب کردن منبع نور، در ارتفاع بالاتر میتواند تأثیر بیشتری در کنترل پراکندگی نور داشته باشد؛ چرا که پخش نور در نورافکن ها بیشتر کنترل می شود (همانند باریکه نور).

ساختن نورافکن هایی با نور مستقیم رو به پایین برای طراحی روشنایی منطقه روش ساده تری است.

 

  • فایده نصب کردن منبع نور

نصب کردن منبع نور در ارتفاع پایین تر، کمتر کردن نور مزاحم در روز است؛ اما اهمیت آن در شب، در افزایش پراکندگی نور است؛ چرا که روشن کردن مطلوب فضا اغلب مورد نیاز است؛ به این دلیل استفاده از نورافکن ها با پرتو پهن به صورت افقی توصیه می شود.

 

 

  • روش های کاهشی

یکی از بهترین روش های بر طرف کردن اثرات نامطلوب نصب روشنایی، آن است که تنها روشنایی را که نیاز است، روشن بگذارید و علاوه بر آن سطح مورد نیاز را به حداقل برسانید.

 

روشن-کردن-لامپ-مورد-نیاز

 

کیفیت روشنایی لزوماً توسط افزایش سطوح روشنایی انجام نمی پذیرد. موقعیت های بصری برای شرکت هایی که در زمینه طراحی روشنایی فعالیت می کنند مورد توجه هستند و در طراحی مناطق و کنترل روشنایی و چگونگی تجهیزات روشن کننده مورد توجه قرار می گیرند.

باید در استفاده از تجهیزات کیفیت و طراحی مطلوب آنها مدنظر قرار گیرد. البته این مورد زمانی عملی است که همه این تجهیزات در دسترس باشند.

 


بیشتر بخوانید:

روشنایی داخلی

 روشنایی معابر

                قوانین و مقررات روشنایی اضطراری

                      اصطلاحات روشنایی

                  تئوری های نور و روشنایی


 

  • مؤلفه های اجتماعی روشنایی

 

به طور کلی در ادامه این مطلب، به مؤلفه های اجتماعی روشنایی می پردازیم. یادآور می شویم، در ایمن سازی عابران پیاده و وسایل نقلیه در طول ساعات تاریکی و افزایش ترافیک و ایام تعطیلی، روشنایی نقش مهمی را در پیشگیری از جنایت و کاهش اضطراب از جرم، ایفا می کند.


 

پیشرفت تکنولوژی در صد سال گذشته و کاهش قیمت ها توانایی مسئولین روشنایی را برای ارائه و تحویل روشنایی مناسب تر، بسیار افزایش داده است، اگر چه، این کاهش قیمت ها باعث به وجود آمدن تأسیسات روشنایی نامناسب شده است که در آسمان (روشن) آلودگی نوری ایجاد می کند و منابع گرانبهای انرژی تلف می شود. 

 

شناسایی این مسایل در تنظیم طرح های روشنایی تاثیرگذار بوده است. یک ابزار ضروری برای یگانه سازی واقعی در ترکیب بندی مراکز شهری به هنگام شب، حل کردن اختلاف بین نیازهای روشنایی در مصرف کننده های مختلف، کمک کردن در استفاده برق به عنوان ابزار تجاری و به حداقل رساندن آلودگی روشنایی است.

دستیابی به ایمنی و سلامتی، یک وظیفه اخلاقی و ضرورت قانونی است. 

با توجه به دو نتیجه به دست آمده که منابع زمین محدود هستند و این که انهدام نامناسب مواد می تواند برای زندگی موجودات زنده مضر باشد، اهمیت مدیریت بحران افزایش می یابد.

 

  • اثرات روشنایی خیابان بر جرم و ناامنی

اثرات روشنایی خیابان ها بر جرم و بی نظمی اساس بررسی های بعدی شد. به طور صریح، هدف بهبود روشنایی خیابان ها عموماً کاهش جرم می باشد که بهبود روشنایی در مسیرهای مخصوصی که جرم به صورت مکرر در آنها اتفاق می افتد، باعث کاهش جرم می شود.

 

تأثیر-روشنایی-خیابان-بر-جرم-و-ناامنی

 

به طور کلی، به نظر می آید که افزایش روشنایی خیابان در پیشگیری از جرم موثر باشد؛ اما این نظریه، کلی نیست. 

بهبود روشنایی بی هدف در خیابان ها به طور کلی باعث کاهش ترس ساکنان از وقوع جرم و اطمینان مالکین در شب می شود. شاید به طور غیر منتظره، تحقیقات اخیر (و آنالیزهای مجدد اطلاعات از طرح های تحقیقاتی اخیر) نشان داده است که بهبود روشنایی خیابان ها با کاهش جرم در طول روز به همان اندازه ساعات تاریکی ارتباط دارد.

این به این معنی است که اثرات سودمند بهبود روشنایی خیابان ها در دوره های مختلف متفاوت است و نشان می دهد که ممکن است مزایای عمومی آن فقط منحصر به توانایی دید مجرمان در شب نباشد.

 

بررسی های مهمی  در مورد میزان تغییرات جنایات در روز در مقابل میزان تغییرات جنایات در شب انجام شد. تحلیل جدید نتایجی را به دست داد که نشان می دهد اگر مناطق آزاد را با مناطق تحت کنترل پلیس مقایسه کنیم، توسعه روشنایی خیابان، هم در طول شب و هم در طول روز تاثیرات مثبتی را ایجاد می کند؛ به طور خلاصه، توسعه روشنایی خیابان هم از ارتکاب جرم و هم از اضطراب مردم می کاهد.

 

برای خلاصه کردن نتایج واقعی دو مورد زیر مفید می باشند:

 از بررسی روشنایی خیابان می توان نتیجه گرفت که:

  • جاهایی که روشنایی خیابان توسعه پیدا کرده است، تقریباً میزان جنایات در این مناطق تا ۲۰ درصد کاهش یافته است. 
  • توسعه روشنایی خیابان اثرات مؤثری را بر روی کاهش جنایات داشته است. از بررسی نصب تلویزیون های مدار بسته می توان نتیجه گرفت که:
  • مکان های که تلویزیون های مدار بسته نصب شده است در آنجا کاهش جرم را ۴ درصد بیان کرده اند و در تمام مکان ها این درصدها آزمایش شده اند.

نتایج به دست آمده از تلویزیون های مدار بسته بیان می کند که بر جنایات شدید اثری ندارد؛ اما اثر مطلوب و مهمی بر جرایم وسایل نقلیه دارد. نصب روشنایی خوب، تلویزیون های مدار بسته و ابزارهای دیگر امنیتی در پارکینگ ها، جرم و جنایات را تا ۴ درصد کاهش داد.

 

تأثیر-روشنایی-خیابان-در-کاهش-جرائم-رانندگی

 

  • توسعه روشنایی خیابان و پیشگیری از جرم

چیزی که به عنوان روش چند منظوره برای پیشگیری از جنایات باشد وجود ندارد؛ چرا که تشخیص این نکته کار بسیار مشکلی است. این نکته به طور وسیع در جامعه ای که دارای برنامه موفق پیشگیری از جرم است و دارای ارزیابی های منظم می باشد با تأثیر مثبت در نظر گرفته می شود.

این بدان معنی نیست که بیان کنیم توسعه روشنایی خیابان هنگامی که به عنوان روشی مستقل بیان شد، قادر به تاثیرگذاری نباشد؛ اگر چه باید مشخص شود که برخی از روش های پیشگیری از جنایت، همانند تلویزیون های مدار بسته در خیابان باز، نیازمند روشنایی خوب برای سراسر شب خواهد بود.

شواهد کمی وجود دارد که نشان می دهد پیشرفت روشنایی ممکن است با ادغام با روش های دیگر و همچنین با افزایش گشت پلیس، توسعه طرح های امنیتی و چیدمان فضایی موجود، مؤثر باشد.

در حقیقت مبالغی که برای جلوگیری از جنایات مورد استفاده قرار می گیرد، نامحدود نیست و این امر باعث می شود که انتخاب مشکل شود. اهمیت زیاد جلوگیری از جنایات و سودی که در هزینه موثر آن دارد باعث می شود که توسعه روشنایی خیابان مد نظر گرفته شود که بخشی از آن به دلیل پیشگیری از وقوع جرم است.

وقتی که هزینه مطرح شد، وضعیت پیچیده تر شد و هیچ تحقیقی که اثبات کند به صورت جداگانه تلویزیون های مدار بسته هم جرم و هم ترس از جرم را به طور موثر کاهش می دهد، انجام نشده است. اگر چه این مورد نیز انکارناپذیر است که گه گاه به پلیس این امکان را بدهد تا متخلف را در هنگام ارتکاب جرم دستگیر نماید.

با این حال، زمانی که بهبود روشنایی خیابان را در مقایسه با تلویزیون های مدار بسته مطرح کردند، هزینه به مقدار قابل توجهی افزایش پیدا کرد و راجع به مبلغ سرمایه گذاری مکرر و وسیع در جایگزینی تجهیزات صحبت به عمل آمد.

موضوع ارزیابی مجدد بهبود روشنایی خیابان در کاهش جرم موضوع مهمی است که در دستور کار آینده قرار دارد.

ارزیابی های جدید و با دقت نشان می دهد که توسعه روشنایی خیابان باعث کاهش جرم و همچنین ترس از جرم می شود. این نظریه که اکنون به دست آمده، باعث می شود برنامه های روشنایی به عنوان بخشی از فهرست فن آوری های کاهش جرم مورد استفاده قرار گیرد. 

 

توسعه-روشنایی-خیابان-و-جلوگیری-از-جرم

 

  • نقش روشنایی در توسعه و استراتژی کنترل جرم

راه های زیاد و مختلفی برای جلوگیری از جرم وجود دارد که یکی از آنها نورپردازی مناسب خیابان است. شواهدی مبنی بر افزایش نقش روشنایی در توسعه استراتژی کنترل جنایت مشاهده می شود.

 

  • مدارکی که نشان دهنده تأثیر نورپردازی مناسب خیابانی در نواحی مستعد جرم است، اهمیت تعیین کننده ای در کاهش نگرانی های دولت در مورد کمیته ایی که در توزبع جرم و بی نظمی موثر است، دارد. افزایش چراغ های خیابانی به نظر می رسد که بیشترین تاثیر را در احساس امنیت ساکنین منطقه دارند.

 

  • نورپردازی مناسب خیابانی علاوه بر کاهش جرم، وقوع جرم در روز را به همان اندازه شب کنترل می کند. این دیدگاه در مورد نورپردازی خیابانی در دراز مدت اثر خود را نشان می دهد.

این احتمالاً بدان معناست که پیشرفت نورپردازی خیابانی که با دیگر کمیت ها به منظور هم فکری و آگاهی ساکنین همراه می شود، باعث افزایش هم بستگی اجتماعی بین آنها خواهد شد. در استراتژی های کاهش جرم محلی، طبق شواهد موجود، روشنایی پیشرفته خیابانی به شدت سودمند است.

 

  •  جرم و بی نظمی در نواحی مختلف به صورت نامتعادل اتفاق افتاده است.

به عنوان یک دلیل، طرح هایی که شامل روشنایی نواحی کوچک یا استفاده ابتکاری از روشنایی هستند نسبت به طرح هایی که مربوط به روشنایی نواحی پهناور بوده یا سازوکار آنها در حال پیگیری است، سودآوری بیشتری خواهند داشت. اثبات شده است که روشنایی خیابان چراغ های خیابان دارای معیارهای اقتصادی بوده و ضمناً نصب آن ها عامل پیشگیری از جرم است.

  •  متاسفانه بحث درباره این که آیا روشنایی خیابان بر روی جرم تأثیری می گذارد یا نه شامل ساز و کارهای پیچیده ای است که مورد توجه واقع نشده است.

نظریه تفاوت در شکل استفاده از روشنایی در فضای آزاد به عنوان جزئی از روش های کاهش جنایت هرگز به طور خاص در یک تحقیق یا پرسش محلی بررسی نشده است، مخصوصاً تضاد بین روشنایی مکان های خصوصی که روشنایی در آنجا توسط یک حسگر برقرار می گردد و روشنایی محیط های عمومی که تقریباً در تمام زمان ها روشن هستند قابل توجه است.

 

 


بیشتر بخوانید:

              طراحی روشنایی در منازل مسکونی

             سیستم کنترل روشنایی ساختمان

                طراحی روشنایی مراکز اداری، آموزشی و فروشگاه ها

               طراحی روشنایی بیمارستان ها

               طراحی روشنایی مجموعه های ورزشی

 

                 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات ذکر کنید و با ارائه نظرات خود، ما را در بهبود هر چه بیش تر کیفیت مطالب یاری کنید. 

مقالات مرتبط

نظرات