مدیریت هوشمند روشنایی مبتنی بر EIB و  LMS

 

  • آشنایی با EIB

در ساختمان های هوشمند، برای فراهم ساختن کنترل مشترک کلیه ابزارها، نیاز به یک باس (Bus) مشترک وجود دارد که اجزای اصلی ساختمان هوشمند، یعنی سنسورها، عملگرها و سیستم کنترلی از طریق آن با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند.

از جمله باس تأسیسات اروپایی ( European Installation Bus) یا به اختصار EIB است که در ابتدا توسط برخی از شرکت های اروپایی معرفی شده و امروزه به صورت یک استاندارد بین المللی توسط کمیته استاندارد اروپا (EN) ( European Norm) به شماره ۵۰۰۹۰EN تدوین گردیده است.

EIB در واقع یک باس کنترلی است که سنسورها و عملگرها و سیستم کنترلر مرکز به آن وصل شده و کلیه داده های کنترلی بر روی آن قرار می گیرد.

سیستم کنترل هوشمند روشنایی به عنوان جزیی از یک ساختمان هوشمند محسوب می شود.

 

 

  • آشنایی با مدیریت هوشمند روشنایی (LMS)

سیستم کنترل هوشمند روشنایی (LMS) ( Light Management System-LMS) از جمله مواردی است که در ساختمان های هوشمند به کار می رود.

برای داشتن سیستم کنترل هوشمند روشنایی در یک ساختمان، هیچ الزامی وجود ندارد که ساختمان یک ساختمان هوشمند باشد. به عبارت دیگر می توان از مجموعه تاسیسات الکتریکی و مکانیکی، تنها بخش روشنایی را به صورت هوشمند کنترل نمود.

 

 به طور خلاصه انتظارات ما از سیستم هوشمند روشنایی عبارتند از:

۱- تنظیم میزان نور منتشر شده از لامپ ها متناسب با نور طبیعی محیط

۲- تشخيص حضور افراد، خاموش و روشن کردن لامپ ها متناسب با حضور افراد

٣- امکان گروه بندی چراغ های

۴- امکان تعیین سطوح مختلف روشنایی (Light Scene) برای کاربری های مختلف در مجموعه، ذخیره سازی این سطوح در سیستم و بازخوانی آن ها در زمان های مختلف

 ۵- امکان تنظیم میزان نور منتشر شده از هر یک از چراغ ها یا لامپ ها.

 

بنابراین یکی از ویژگی های مهم سیستم کنترل هوشمند روشنایی امکان تنظیم شدت روشنایی (Dimming) لامپ ها است. برای تنظیم شدت روشنایی انواع لامپ ها نیاز به بالاست های الکترونیکی داریم.

 

 ١- لامپ های رشته ای و هالوژن

 شار نوری لامپ های رشته ای و هالوژن، متناسب با ولتاژ اعمال شده در دو سر آنها است، بنابراین با کاهش ولتاژ اعمالی به دو سر لامپ، شار نوری منتشر شده از لامپ نیز کاهش می یابد.

برای تنظیم شدت روشنایی این گروه از لامپ ها از کانورتورهای AC/AC استفاده می شود. به این گونه مدارات در اصطلاح دیمر (Dimmer) نیز می گویند.

در این مدارات، از ادوات الکترونیک قدرت برای تغییر شکل موج ولتاژ اعمالی به دو سر لامپ، استفاده می شود. به این ترتیب مقدار موثر ولتاژ دو سر لامپ کاهش یافته و در نتیجه نور منتشر شده از لامپ کاهش می یابد.

در مورد لامپ های هالوژن ولتاژ پایین که نیاز به ترانسفورماتور دارند، در برخی موارد ممکن است این گونه مدارات با ترانسفورماتور الکترونیکی ادغام شده و یک مجموعه حاوی ترانسفورماتور الکترونیکی با قابلیت تنظیم شدت روشنایی (Dimmable Transformer) استفاده شود.

لازم به ذکر است کاهش مقدار موثر ولتاژ به روش برش شکل موج می توان به دو صورت پیش فاز (Leading) و پس فاز (Lagging) باشد. شایان ذکر است این دو نوع مدار از نظر کاربردی تفاوت چندانی ندارند و تفاوت بین آنها، تنها مربوط به نوع عناصر به کار رفته در مدارات آنها می باشد.

 

 ۲- لامپ های فلورسنت و فلورسنت فشرده (کم مصرف)

برای این گروه از لامپ ها باید بالاست های الکترونیکی با قابلیت تنظیم شدت نور لامپ، مورد استفاده قرار گیرد. از آنجا که شار نوری منتشر شده توسط لامپ های فلورسنت متأثر از فشار گاز بخار جیوه داخل لامپ است، در این گونه بالاست ها، پارامترهای ولتاژ، جریان و فرکانس جریان به گونه ای تغییر می کنند که شار نوری لامپ کم یا زیاد شود.

 

٣- لامپ های تخلیه الکتریکی در گاز پر فشار (HID)

کاهش جریان و ولتاژ این گروه از لامپ ها باعث کاهش دمای کار آرک تیوب لامپ می شود. از آنجا که در گاز این گروه از لامپ ها، بخارات انواع فلزات وجود دارد، کاهش دمای کاری لامپ به منزله تغییر نقطه کار لامپ از نقطه نامی بوده و در نتیجه فلزات از حالت گازی خارج شده و بر روی سطح الکترودها متمرکز می شوند.

این کار باعث کاهش عمر این نوع لامپ ها می شود. در نتیجه تا کنون، هنوز بالاست هایی برای کاهش شار نوری این گروه از لامپ ها، به گونه ای که تأثیری بر طول عمر آنها نگذارد تولید نشده اند. به همین دلیل اصولاً لامپ های تخلیه گازی کمتر در سیستم های کنترل هوشمند روشنایی مورد استفاده قرار می گیرند و در صورت استفاده، تنها می توان آنها را روشن و یا خاموش نمود.

 

  • سیستم کنترل هوشمند روشنایی از چه اجزایی تشکیل شده است؟

سیستم کنترل هوشمند روشنایی از اجزای زیر تشکیل شده است:

۱- دیمرها و یا بالاست های الکترونیکی با قابلیت تنظیم شدت نور (به عنوان عملگر)

۲- سنسورها، شامل سنسورهای حساس به نور (Light Sensors) و سنسورهای تشخيص حضور افراد Presence) Detectors)

٣- کلیدهای فرمان ورودی برای فرمان دادن به سیستم توسط کاربر سیستم کنترل مرکزی برای دریافت اطلاعات و ارسال فرامین مناسب به عملگرها.

 


بیشتر بخوانید:

 سیستم کنترلی روشنایی ساختمان


 

مقالات مرتبط