لامپ های رشته ای

 

 

لامپ-رشته-ای-معمولی

 

لامپ های رشته ای یا التهابی، اولین لامپ هایی بودند که در دنیا تولید شدند. در داخل حباب لامپ، یک رشتۀ فنری از تنگستن قرار داده شده است و عبور جریان الکتریکی با ولتاژ معین باعث التهاب رشته شده و مستقیماً تولید طیف نسبتاً کاملی از نور مرئی می نماید. طیف نوری لامپ رشته ای به صورت پیوسته و تابع درجه حرارت است. این نوع لامپ ها در اندازۀ کمتر از یک وات تا یک و نیم کیلو وات برای مصارف عمومی و تا ۱۰ کیلو وات برای مصرف های خاص ساخته می شوند. ویژگی های اصلی این لامپ ها، رنگ دهی عالی، اندازۀ کوچک، قیمت کم و عدم نیاز به راه انداز است.

 

  • گاز داخل لامپ های رشته ای

لامپ رشته ای یا التهابی از یک حباب شیشه ای تشکیل شده است که از هوا خالی شده و با فشار معینی از مخلوط گاز نیتروژن و مقدار کمی گاز بی اثر(اغلب آرگون یا کریپتون) جایگزین شده است. تعدادی از لامپ های التهابی از قبیل لامپ های عکاسی شامل گاز گزنون (نوعی گاز بی اثر) نیز هستند. البته این نوع لامپ با لامپ گزنون پرفشار متفاوت است.

رشتۀ فلزی داخل لامپ در مجاورت با هوا، با اکسیژن ترکیب شده و می سوزد. لذا لازم است رشتۀ فلزی در داخل حباب شیشه ای دور از اکسیژن قرار گیرد. اگر در حباب، خلاء ایجاد شود (چون مانعی در برابر اتم های فلز وجود ندارد) در زمان گرم شدن رشته، اتم ها کم کم از سطح خارجی فلز جدا شده و پس از مدتی، رشته نازک شده و می سوزد. اما به علت نبود گاز در داخل حباب، انتقال حرارت از طریق همرفت وجود ندارد و تلفات انرژی کمتر خواهد بود.

اکثر حباب ها از یک گاز خنثی پر می شوند. به دلیل انبوه این لامپ ها، باید امکان تهیۀ گاز آن آسان بوده و هر چه جرم اتمی آن بیشتر باشد، بهتر مانع تبخیر سطحی رشتۀ فلز شده و می توان لامپ را در ابعاد کوچکتر ساخت.

در لامپ های ابتدایی، فقط از لامپ های خلاء استفاده می شد ولی امروزه این لامپ ها فقط در توان های خیلی کم استفاده می شوند و درجه حرارتی رشته در آن ها به حدود ۲۱۰۰ درجۀ سانتی گراد محدود است. به منظور ممانعت از تبخیر رشته در درجه حرارت های بیش از ۲۵۰۰ درجه از گاز خنثی استفاده می کنند. به همین علت، گاز ازت به مقدار زیاد در هوا وجود دارد و تهیۀ آن آسان و ارزان بوده، اما جرم مولکولی آن کم است. در ابتدا از این گاز استفاده می شد ولی چون جرم اتمی گاز آرگون بیشتر از ازت است، انتقال حرارت ویژۀ آن کمتر بوده و در نتیجه تلفات آن کمتر است.

به همین دلیل، گاز آرگون جایگزین گاز ازت شد و امروزه از گاز آرگون با درصد کمی ازت (کمتر از ۱۰ درصد) در این نوع لامپ ها استفاده می شود. این مقدار کم ازت برای جلوگیری از ایجاد جرقه بین سیم های ورودی به لامپ خواهد بود. گاز کریپتون دارای مولکول های بزرگتر، سنگین تر و ضریب انتقال حرارت کمتر است که باعث کاهش بیشتر تبخیر سطحی می شود. اما به دلیل مشکل بودن تهیۀ آن، گران تمام می شود و تنها در لامپ های مخصوص از جمله کلاه معدن چیان مورد استفاده قرار می گیرد.

 


بیشتر بخوانید:

انواع لامپ های رشته ای 

ساختمان و طرز کار لامپ های رشته ای

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

نظرات