لامپ بخار سدیم

 


اهداف مبحث لامپ بخار سدیم :

لامپ بخار سدیم کم فشار

لامپ بخار سدیم پر فشار

انواع لامپ بخار سدیم پر فشار, انواع ایگنایتور


 

  •  لامپ بخار سدیم کم فشار

در لامپ بخار سدیم، گازی که در آن تخلیه الکتریکی صورت می گیرد، بخار سدیم است. در نتیجه نور این لامپ ها در محدوده نور زرد قرار دارد. لامپ های بخار سدیم را به دو دسته کم فشار و پر فشار تقسیم می شوند. لامپ های بخار سدیم کم فشار یا SOX بیشترین بهره نوری را در بین لامپ هایی که تا کنون تولید شده اند دارد که تا ۱۷۳ لومن بر وات می رسد و در چراغ های خیابانی مورد استفاده قرار می گیرند.

در این لامپ ها فشار گاز داخل تیوپ بالاتر از یک اتمسفر است با این حال چون فشار گاز کمتر از لامپ های بخار سدیم پرفشار است این لامپ ها را با نام لامپ های کم فشار شناخته می شوند. به دلیل پایین بودن فشار بخاز سدیم، ابعاد تیوپ و لامپ نسبتاً بزرگ است.

نمونه ای از لامپ های بخار سدیم کم فشار

نمونه ای از لامپ های بخار سدیم کم فشار

 

این لامپ ها نور تکرنگ زرد با طول موج ۵۹۰ نانومتر منتشر می کنند . نوری با این طول موج در محیط های گرد و غبار و مه آلود، بیش از هر نور دیگری منتشر می شود در نتیجه برای استفاده در چنین محیط هایی مناسب است.

لامپ بخار سدیم کم فشار در توان های مختلف، از ۱۸ تا ۱۸۰ وات تولید می شود و با توجه به رنگ نور نامناسب و درصد بازتاب رنگ نامطلوب این لامپ ها، توصیه می شود تنها از آن در محیط هایی نظیر اسکله ها و بنادر مورد استفاده قرار داد.

 

ساختار لامپ بخار سدیم کم فشار

ساختار لامپ بخار سدیم کم فشار

 


بیشتر بخوانید:

                             انواع لامپ

لامپ بخار جیوه

مقایسه لامپ بخار سدیم و جیوه

لامپ های فلورسنت

بالاست لامپ فلورسنت

                       انواع لامپ فلورسنت


 

  • لامپ بخار سدیم پرفشار

 در بین لامپ های تخلیه گازی، که برای تامین روشنایی عمومی به کار می روند لامپ بخار سدیم پرفشار یا Tubular، از نظر اقتصادی بسیار مقرون به صرفه هستند. صرف نظر از رنگ نور نامناسب، این لامپ ها به دلیل داشتن بهره نور بالا و نیز طول عمر زیاد، برای تأمین روشنایی معابر شهری مناسب هستند.

به همین دلیل، در حال حاضر در بیشتر نقاط دنیا از این نوع لامپ ها استفاده زیادی می شود. در استفاده از این لامپ های باید به این نکته توجه کرد که شاخص نمود رنگ این لامپ ها بسیار پایین است، به همین دلیل استفاده از این لامپ ها برای محل هایی که در آنها افراد به صورت بلند مدت تردد دارند، نظیر پیاده روها، مراکز خرید شهری، پارک ها و … مناسب نیست.

با توجه به اینکه لامپ های بخار سدیم، از نظر نمود رنگ جزو بدترین گروه لامپ ها هستند، استفاده از این نوع لامپ ها در محیط های داخلی (نظیر سالن های تولید و نیز برای اهداف نورپردازی ابنیه تاریخی، توصیه نمی شود.

در مقابل برای تامین روشنایی معابر شهری و بین شهری، نظیر اتوبان ها، خیابان ها و جاده ها، تونل ها، پله ها و … استفاده از لامپ های بخار سدیم بهترین گزینه است. این لامپ ها  در ۳ شکل بیضوی ، تیوبلار (tubular) و تیغه ای (TS tubilar) ساخته می شوند و در کاربردهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.

لامپ سدیم کم فشار
                                                                      لامپ بخار سدیم کم فشار
  • انواع لامپ بخار سدیم پرفشار

از نظر نحوه عملکرد، انواع لامپ بخار سدیم پر فشار را می توان به ۲ دسته تقسیم بندی کرد:

۱- نوع استاندارد

این لامپ ها برای راه اندازی به وسیله ای به نام ایگنایتور  و یک محدود کننده جریان (چوک) احتیاج دارند.

در واقع ایگنایتور به عنوان راه انداز لامپ مورد استفاده قرار می گیرد که ولتاژ پالس مورد نیاز برای روشن شدن لامپ را تولید می کند.

 

یک-نمونه-ایگنایتور-به-عنوان-راه انداز-لامپ
      یک نمونه ایگنایتور به عنوان راه انداز لامپ

 

۲- نوع ایگنایتور سرخود 

در این لامپ ها ایگنایتور در کلاهک لامپ تعبیه شده و برای راه اندازی و کار تنها به چوک نیاز است. نکته ای که در مورد این نوع لامپ ها باید توجه کرد این است که افت شار نوری این نوع لامپ ها در مقایسه با سایر انواع لامپ های بخار سدیم، بسیار زیاد است.

در نتیجه برای کاربردهای دایمی مناسب نیستند و در واقع این لامپ ها به عنوان جایگزین موقت برای لامپ های بخار جیوه و پیشنهاد شده اند.

 

  • انواع ایگنایتور

۱- ایگنایتور سوپرايمپوزد

 در ایگنایتور سوپرایمپوزد یا Supremiposed Ignition System، ولتاژ راه اندازی در سمت ورودی ایگنایتور و با کمک ترانسفورماتور پالس و یک خازن تولید می شود. در نتیجه این نوع ایگنایتور ها مستقل از چوک عمل می کنند و ولتاژ مورد نیاز راه اندازی را با توجه به مشخصه های ولتاژ خط تولید می کنند.

با توجه به مشخصاتی که شرکت های تولید کننده لامپ تعیین می کنند، پالس و یا شانه پالس هایی با عرض و ارتفاع معین در هر نیم سیکل تولید می شود که منجر به راه اندازی لامپ می گردد. پس از راه اندازی لامپ، جریان از سمت ثانویه ترانسفورماتور پالس عبور می کند که منجر به وجود تلفات در داخل ایگنایتور و در نتیجه گرم شدن آن می شود.

 

 ۲- ایگنایتور پالسی

در ایگنایتور پالسی یا Pulse Ignitor از سیم پیچ های بالاست برای ایجاد ولتاژ بالای مورد نیاز راه اندازی استفاده می شود. در نتیجه بالاست این نوع لامپ ها باید به گونه ای طراحی شده باشد که توانایی مقاومت در برابر ولتاژ زیاد را داشته باشد.

 

یک-نمونه-ایگنایتور-پالسی
                     یک نمونه ایگنایتور پالسی

 

 

نکته :

 برای این گروه از لامپ ها هم می توان با استفاده از ادوات الکترونیک قدرت به جای چوک و ایگنایتور، از بالاست های الکترونیکی استفاده کرد. که مزایای آن مشابه مزایای بالاست های الکترونیکی برای لامپ های فلورسنت است (مصرف کم انرژی، افزایش طول عمر لامپ، …).

 

 


بیشتر بخوانید:

انتخاب رنگ لامپ مناسب

انواع لامپ های رشته ای

ساختمان و طرز کار لامپ های رشته ای

لامپ های تخلیه گازی

راه اندازی لامپ

لامپ های هالوژن تنگستن

لامپ LED

لامپ متال هالید

لامپ کم مصرف

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

نظرات