طراحي و ساخت تابلو برق

 

در ساخت تابلو برق باید به الزامات در بخش های ورودی، کنتور و خروجی تابلو برق دقت شود که در این راستا باید به محل نصب خازن ها، کلید های مینیاتوری، کلید اتوماتیک، ترانس جریان CT، کنتورها و … مطابق دستورالعمل توجه شود.

  • الزامات و دستورالعمل طراحي و ساخت تابلو برق

دستورالعمل زیر ساخت تابلو برق چند كنتوری  ۴یا بیشتر به صورت ایستاده یا دیواری (نصب توكار یا روکار) به منظور نصب انشعابات با لوازم اندازه گیری اتصال مستقیم (با جریان كمتر از ۱۰۰آمپر) تهیه شده است. در طراحی تابلوهای مذکور این موارد مد نظر قرار گرفت شود:

·  ایمنی تابلو
·  زیبایی تابلو و و حفظ مبلمان شهری
·  استحکام تابلو
·  كاهش تلفات الکتریکی شبکه
·  كاهش امکان سوء استفاده از لوازم اندازه گیری
·  بهبود شاخص های قابلیت اطمینان شبکه
·  نیاز كمتر به تعمیر و نگهداری
·  سهولت در حمل و نقل، با طراحی بهینه ابعاد تابلو
·  سهولت در بهره برداری

 

تذکرات مهم:

  •  در مواردي که در اين دستور العمل به آن اشاره اي نشده است ، استاندارد IEC 61439-1 و استاندارد هاي ملی مربوطه ملاک عمل خواهد بود.
  • شرکت هاي تابلو ساز بايد از تجهيزات مورد تأييد شرکت توزيع برق و مطابق با استانداردهاي ملی مربوطه استفاده نمايند و مسؤوليت عدم رعايت اين موضوع برعهدۀ شرکت هاي تابلو ساز باشد.

     

  • بخش هاي مختلف تابلو برق

تابلوهای برق، از سه بخش تشکیل شده است:
بخش ورودی (شامل تجهیزاتی نظیر کلیدها، شینه ها و خازن)، بخش كنتور (شامل كنتورهای تکفاز و سه فاز) و بخش خروجی (شامل کلیدهای مینیاتوری و اتوماتیک و شینۀ ارت) است.

 

نمای-بیرونی-تابلوهای-لوازم-اندازه گیری-مجتمعی
                                                                                  نمای بیرونی تابلوهای لوازم اندازه گیری مجتمعی

 

  • بخش ورودي تابلو برق

    الزامات این بخش به شرح ذیل است:

  • الزامات در تابلو برق

 در تابلو دارای استحکام مکانیکی مناسب است و كمترین لرزش را دارد.
 چراغ سیگنال، در قسمت بالای در ورودی، ۸۰ تا ۱۰۰ میلی متر پایین تر از لبه بالایی در به صورت متقارن، با فاصله قطر یک عدد چراغ سیگنال از یکدیگر و با ترتیب رنگ قرمز، زرد ، سبز (از چپ به راست باشد) نصب شود.

 

چراغ-سیگنال-فلزی-اشنایدر-الکتریک
                             چراغ سیگنال فلزی اشنایدر الکتریک

 در ساخت تابلو برق به این نکته توجه شود که تغذیۀ چراغ های سیگنال، از شینۀ اصلی خروجی کلید اتوماتیک انجام و با استفاده از کلید مینیاتوری ۲ یا ۴ آمپری، ترجیحاً از نوع تندكار (و ترجیحاً ۲ آمپری) در ورودی حفاظت شود.
كد گذاری سر سیم های چراغ سیگنال انجام شود.سطح مقطع سیم استفاده شده برای چراغ های سیگنال برابر با ۱ میلی متر مربع باشد.
برای سیم كشی، قسمت پایین چراغ سیگنال داكت كشی شود.
هم چنین در ساخت تابلو برق باید برای سیم كشی مابین داكت و کلید مینیاتوری، از لوله خرطومی و یا نوار فرم (ماكارونی) استفاده شود.

– دو عدد قفل زیمنسی قابل پلمپ، به فاصلۀ ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی متری از لبه بالا و پایین در ورودی نصب شود.
 چهار ردیف هواكش كركره ای به طول ۸۰ -۱۰۰ میلی متر (یا چهار ردیف ۴۰ – ۶۰ میلی متری به صورت دوبل) در فاصلۀ حداكثر ۲۰۰ میلی متری از لبه بالا و پایین در و با حفظ تقارن از طرفین، روی در ایجاد شود (فاصلۀ از لبه پایینی در، ترجیحاً ۱۰۰میلی متر باشد).
جهت رعایت IP تابلو ها، هواكش ها دارای طراحی و فیلتر مناسب باشند.
– 
علامت خطر كه مثلثی متساوی الاضلاع ۱۲۰ میلی متری از جنس فلز باشد، در وسط در بخش ورودی تابلو نصب شود (شامل علامت خطر وسامانه فوریتهای برق ” ۱۲۱باشد).

پلاک مشخصات تابلو  روی در ورودی، لبه پایین (سمت لولا) به فاصلۀ ۱۰ میلی متری از لبه ها قرار گیرد.

  • روبند تابلو برق 

 روبند به صورت یک لنگه با لولای سه تکه و دارای استحکام مناسب باشد.
 روبند ورودی دارای برش های مناسب جهت کلیدها (اتوماتیک و مینیاتوری) و خازن باشد.
در ساخت تابلو برق باید برش روی روبند برای کلید اتوماتیک به صورتی باشد كه قسمت مشخصات کلید، شستی قطع اضطراری و اهرم قطع و وصل کلید، پس از بسته شدن روبند، بالاتر از سطح روبند قرار گیرد.

 –به منظور مشاهده سالم بودن خازن، بر روی روبند برشی به اندازه کلید مینیاتوری دوپل و به صورت عمودی روبروی شیار نشان دهنده وضعیت خازن به شکل مستطیل ایجاد می شود، این دریچه توسط طلق روشن پوشش داده شود (با پیچ جوش یا پیج سر عدسی.)
برچسب های مشخص كننده شماره کلیدهای مینیاتوری، بر روی روبند و به صورت منظم در سمت ورودی کلید مینیاتوری نصب شود.
در ساخت تابلو برق برش روی روبند برای کلیدهای مینیاتوری به صورتی باشد كه مشخصات فنی کلید قابل رویت و بالاتر از سطح روبند قرار گیرد. همچنین روبند به راحتی باز و بسته شده و طول برش متناسب با تعداد کلیدهای مینیاتوری داخل تابلو باشد.

– دو عدد قفل زیمنسی قابل پلمپ روی روبند نصب شود و پانچ نصب قفل ها به صورت پانچ قفل شونده باشد. قفل زیمنسی قابل پلمپ می بایستی كاملاً ثابت بوده و امکان چرخش نداشته است و حداقل فاصلۀ ۲ قفل از یکدیگر برابر با ۳۰۰ میلی متر و به صورت متقارن باشد. قفل های زیمنسی به نحوی نصب گردد كه زبانه قفل، حداقل ۲۰ میلی متر در كلاف روبند (به سمت بخش كنتور) درگیر شود.

 

  • داخل بخش ورودي تابلو برق

– در ساخت تابلو برق، دریچه ورودی كابل انشعاب، از پایین تابلو به شکلی تعبیه می شود که كابل تغذیه در راستای شینه وسط (فازS) کلید اتوماتیک باشد.
 – برای تابلوهای نصب روکار از گلند و برای تابلوهای نصب توکار از بست كابل مطابق با استانداردها استفاده گردد.
بست كابل مماس با كف تابلو قرار گیرد. دریچه ورودی كف تابلو متناسب با سطح مقطع كابل برای تابلو توكار باشد.
– فاصلۀ محل نصب كابل ورودی از كف تابلو طبق استانداردها باشد.
 –
برای کلید اصلی ۱۶۰ آمپر و بالاتر، در سمت ورودی کلید اتوماتیک از شینه (رابط فابریک) و بدون مقره اتکایی استفاده شود.
 –
در سمت خروجی کلید، از شینه (رابط فابریک) استفاده شود.

برای کلید ۱۶۰ و بالاتر ، در صورتی که شینه بدون برش در داخل کلید قرار گیرد از شینه فابریک استفاده نشود.
 –
خازن (ها) در قسمت پايين تابلو در داخل محفظه مکعب شکل (به صورتی که تنها بالا و روبروی آن باز باشد) نصب می شود و حداقل فاصلۀ آن از سایر تجهیزات ۳۰ میلی متر باشد. همچنین حداقل فاصلۀ خازن از شینه ها ۶۰ میلی متر باشد.

 

خازن-اشنایدر-الکتریک
                                          خازن اشنایدر الکتریک


 –
فیوز هر خازن، از نوع سرامیکی (كریر) و ۱۰A و از نوع جنرال  (g)باشد. این فیوز ها در بخش ورودی و زیر روبند و در محل مناسب قرار گیرد. كد گذاری سیم های ارتباطی بین خازن و فیوز مطابق با توضیحات انتهای مقاله انجام شود.
کلید اصلی تابلو، از نوع کلید اتوماتیک MCCB غیر قابل تنظیم و دارای رله حرارتی و مغناطیسی و قدرت قطع حداقل ۱۵ كیلوآمپر باشد. جریان نامی کلید، توسط شركت توزیع نیروی برق با توجه به انشعاب های درخواستی متقاضی، تعیین گردد. در دو طرف کلید اصلی از دیوایدر بین فازها استفاده شود.

جدول انتخاب رنج کلید اصلی و کابل انشعاب مورد استفاده در تابلوهای مجتمعی (مسکونی، تجاری و اداری) در زیر نمایش داده شده است:

 

جدول-انتخاب-رنج-کلید-اصلی-و-کابل-انشعاب-مورد-استفاده-در-تابلوهای-مجتمعی

نکته : در مواردی که تابلو کنتور مجتمعی با کابری تجاری باشد، باید ضریب ۰/۶ تجاری در نظر گرفته شود و متناسب با آن رنج کابل، کلید و CT ها تغییر می کند.

 

*برخی برندهای کلید اتوماتیک فاقد رنج ۶۳ و ۱۶۰ آمپر است كه در این صورت به ترتیب رنج ۶۰ و ۱۷۵ آمپر آنها مورد تأیید می باشد.

 

کلید-اتوماتیک-غیر-قابل-تنظیم-اشنایدر-الکتریک
                                        کلید اتوماتیک غیر قابل تنظیم اشنایدر الکتریک

 

  در ساخت تابلو برق، جنس شینه ها از مس با خلوص ۹۹/۹ درصد مطابق با استاندارد VDE201 بوده و رنگ بندی فازها از چپ به راست (و یا از بالا به پایین) به ترتیب: قرمز ، زرد ، مشکی. همچنین رنگ شینه نول: آبی و رنگ شينه ارت : زرد و سبز راه راه باشد. برای رنگ بندی شینه ها از شرینگ های رنگی با تحمل حرارت حداقل ۱۲۰درجهه سانتی گراد استفاده شود. شینه ها فاقد لبه های تیز و سطح شینه فاقد هر گونه آلودگی باشد.
.۱۰
ابعاد شینه های مسی طبق استانداردها، انتخاب گردد.
 –
شینه های خروجی کلید اتوماتیک (بالای کلید اصلی تابلو) با نصب مقره اتکایی استوانه ای طبق استانداردها مهار شود.

حداقل فاصلۀ شینه ها از یکدیگر ۲۰ میلی متر باشد. در صورتی که در بخش ترمینال کلید، فاصلۀ شینه ها كمتر از ۲۰ میلی متر باشد از جدا كننده یا divider استفاده گردد.
– در ساخت تابلو برق در تمامی شینه ها به ازای هر سیم ورودی یا خروجی، از یک پیچ و مهره (از نوع معروف به هزار خاری) با واشر تخت و واشر فنری استفاده شود. فاصلۀ سوراخ پیچ ها از یکدیگر به اندازه ای است که پس از مونتاژ تابلو ، واشر پیچ ها از یکدیگر فاصله داشته باشند (حداقل ۲ میلی متر).  همچنین برای پیچ هزارخاری نمره ۶ ، قطر سوراخ برابر با ۶٫۵ میلی متر باشد.

برای ارتباط كابل اصلی تابلو از پیچ نمره ۸ معمولی استفاده شود.

 

-در ساخت تابلو برق های با كنتور مرجع، محل نصب ترانس جریان CT ها بعد از کلید اتوماتیک و حداقل۱ سانتی متر قبل از پیچ و مهره ها باشد.

ترانس-جریان-CT-اشنایدر-الکتریک
                                                  ترانس جریان (CT) اشنایدر الکتریک


 –
نحوه نصب داكت عمودی بین بخش ورودی و بخش كنتور به شکلی باشد كه باز و بسته كردن آن از بخش ورودی در آینده به راحتی انجام پذیرد.
 –
کلیدهای مینیاتوری ورودی، متناسب با قدرت انشعابات و به صورت كندكار (كلاس C) باشد.

 

نمای-داخلی-تابلو-لوازم-اندازه گیری-مجتمعی-مسکونی-اداری-تجاری-1 تک فاز-1 سه فاز
                                نمای داخلی تابلو لوازم اندازه گیری مجتمعی (مسکونی، اداری و تجاری)، ۱ تک فاز و ۱ سه فاز


 –
ترتیب قرار گرفتن کلیدهای مینیاتوری در بخش ورودی، به ترتیب از چپ به راست و یا از بالا به پایین (بدیهی است یکی از این چیدمان ها در هر تابلو اجرا شود) کلیدهای مینیاتوری كنتورهای تکفاز (به ترتیب آمپراژ)، کلیدهای مینیاتوری كنتورهای سه فاز (به ترتیب آمپراژ)، کلید مینیاتوری كنتور عمومی و کلید مینیاتوری مربوط به چراغ سیگنال باشد.

 

کلید-مینیاتوری-سه-پل-اشنایدر
                                               کلید مینیاتوری سه پل اشنایدر


 در ساخت تابلو برق
به منظور نصب کلید اتوماتیک و مینیاتوری، از صفحه مستقل جدا شونده و مقاوم (پل نگهدارنده) با ضخامت ورق ۱٫۵ میلی متر و ضخامت رنگ ۸۰ میکرون استفاده شود.
 –
روشنایی ورودی، در بالای قسمت ورودی به صورتی كه مانعی برای باز و بسته شدن روبند نباشد تعبیه و تغذیه آن بر روی كنتور عمومی باشد. در صورت عدم وجود انشعاب عمومی، تغذیه روشنایی از شینه اصلی و حفاظت آن با کلید مینیاتوری محافظ چراغ سیگنال باشد.
 –
برای محافظت از روشنایی (ورودی، قسمت كنتور و خروجی) از کلید مینیاتوری و حداكثر ۶ آمپر استفاده شود. در صورت تغذیه روشنایی از شینۀ اصلی، حفاظت آن با کلید مینیاتوری محافظ چراغ سیگنال انجام شود.
 –
جهت اتصال سیم به میکروسوئیچ و روشنایی از ترمینال استفاده شود.
 –
در بخش ورودی، میکروسوئیچ كاوردار در بالای تابلو و در محل مناسب (و در امتداد چراغ مهتابی) به صورتی كه باعث كاهش IP تابلو نشود نصب شود. (میکروسوئیچ بر روی صفحه فلزی جوش داده شده به بدنۀ و سمت لولا نصب گردد).
 –
طول و عمق تقریبی دریچه محل ورودی كابل انشعاب به تابلو به ترتیب برابر با ۸۰ و ۶۰ میلی متر باشد.
-شینه ارت در قسمت ورودی نصب و اتصالات آن برقرار شود.

 

  •  کنتورها در تابلو برق

 –دو عدد قفل زیمنسی (مدل پروانه ای) برای در بخش كنتور و به فاصلۀ ۱۵۰ میلی متری از لبه بالا و پایین در قرار گیرد. این قفل ها در راستای قفل در ورودی و خروجی باشند.
 –
در وسط در بخش کنتور از یک طلق دودي مقاوم در برابر اشعه ماورو بنفش خورشيد (آنتیUV ) به ضخامت حداقل ۵ میلی متر استفاده شود (مساحت طلق در حداد ۴۰ درصد مساحت در و ابعاد آن به اندازه طول و عرض در) و جهت تأمین درجه حفاظت مورد نیاز، از نوار درزگیر فنردار مقاوم در برابر اشعه ماورو بنفش خورشید (آنتی UV) استفاده گرددطریقۀ نصب طلق به شکلی است كه استحکام مکانیکی لازم را دارا باشد و نوار دور طلق در گوشه ها به نحوی باشد كه آب بندی رعایت گردد (به صورت منحنی شکل)

 –لوگوی شركت توزیع نیروی برق و پیام های مدیریت مصرف بر روی قسمت طلق در بخش کنتورها قرار گیرد. ابعاد كادر لوگو و پیام حداقل ۴۰*۳۰ سانتی متر (عرضطول) و حداكثر  ۸۰*۶۰ سانتی متر (عرض*طول) متناسب با ابعاد طلق و به صورت ليزري انجام شود.
 –
برای تابلو های تک در در بخش كنتوری، عرض در حداكثر ۸۰۰ میلی متر باشد و برای تابلوهای دو در در بخش كنتوری، عرض هر در حداكثر  ۶۰۰ میلی متر و با حفظ تقارن باشد.
 –
برای استحکام در و روبندها و برای طلق در، از ساپورت مکانیکی مناسب استفاده شود.
 –
روشنایی بخش کنتور در بالا و لبه بیرونی سقف تابلو نصب و میکروسوئیچ در راستای چراغ و سمت لولا قرار گیرد.
 –
برای نصب كنتور در این بخش از صفحات نگهدارنده كنتور به صورت افقی و موازی، در كنار هم استفاده شود.
 –
برای نصب كنتورهای تکفاز از صفحات نگهدارنده به عرض حداقل ۲۰۰ میلی متر و برای كنتورهای سه فاز، صفحات با عرض حداقل ۳۰۰ میلی متر در نظر گرفت شود. برای صفحات بالایی و پایینی تابلو، به خاطر نصب روشنایی و سهولت بهره برداری، عرض صفحه حداقل ۴۰ میلی متر بزرگتر باشد.
 –
طول صفحه نگهدارنده، به ازای هر كنتور تک فاز ۱۷۰ میلی متر و به ازای هر كنتور سه فاز ۲۱۰ میلی متر باشد به صورتی كه حداكثر ابعاد در تابلو رعایت شود.

 –الگوی در نظر گرفت شده برای هر كنتور در محل نصب برای كنتور تکفاز حداقل ۱۷۳×۱۳۰ میلی متر و برای سه فاز حداقل ۸۰×۱۷۳۲ میلی متر باشد.

                                   

                                                                                  

                                                                                   ابعاد کنتورها و حداقل فضای مورد نیاز روی صفحه نگهدارنده

 

 

نمای-داخلی-تابلو-لوازم-اندازه گیری-مجتمعی-مسکونی-اداری-تجاری-2-الی-3-تک فاز-1-سه-فاز
                                          نمای داخلی تابلو لوازم اندازه گیری مجتمعی (مسکونی، اداری و تجاری)، ۱+۲ الی۱+۳

 

 

 –جانمایی کنتور در بخش كنتور جهت نصب، با مداد مشخص شود.

 –برای نصب كنتور بر روی صفحات، از پیچ های سر مته دار (تلگرافی) استفاده شود.

 – صفحات نگهدارنده کنتور توسط پیچ خودكار به بدنۀ تابلو محکم شود و در طرفین، توسط ستون های نگهدارنده مهار شوند. ستون نگهدارنده صفحات (دیاق) به عرض حداقل ۳ سانتی متر به صورت ناودانی (U برعکس) ، بر روی صفحات قرار گیرد و توسط پیچ های شماره ۸ قابل پلمپ (۲ عدد برای هر سمت) به بدنۀ وصل می شود به طوری كه پیچ های خودكار مذكور، پس از پلمپ دیاق، قابل دسترسی نباشد، در ضمن سوراخی كه روی پیچ جهت پلمپ ایجاد می شود جایی است كه پس از بستن مهره، فاصلۀ بین مهره و محل پلمپ بیش از ۲ میلی متر نباشد.
 –
پس از نصب صفحه ها و دیاق و پلمپ آن، دسترسی به سیم های پشت آنها به هیچ وجه امکان پذیر نمی باشد.
 –
روی صفحه نگهدارنده كنتور، به ازای هر كنتور تکفاز دارای برشی به قطر ۲۶ میلی متر و به ازای هر كنتور سه فاز برشی به قطر ۳۵ میلی متر ایجاد شود، تا بتوان سیم های مورد نیاز کنتور رو از داكت های پشت صفحه به جلو منتقل نمود، این برش ها به نحوی باشد که پس از نصب كنتور در جای مناسب قرار گرفت باشد (زیر قاب پلمپ شونده كنتور قرار گیرد).

 

نمای-داخلی-تابلو-لوازم-اندازه گیری-مجتمعی-مسکونی-اداری-تجاری-7-الی-8-تک فاز-و-1-سه-فاز
                                   نمای داخلی تابلو لوازم اندازه گیری مجتمعی (مسکونی، اداری و تجاری)، ۱+۷ الی ۱+۸


 –
در محل خروجی سیم ها در صفحه نگهدارنده كنتور، از یک عدد گلند یا گرومت (با سایز ۲۸ برای كنتور تکفاز و ۳۸ برای كنتور سه فاز) جهت ورود و خروج كابل استفاده گردد. (برای كنتور سه فاز ۷۵ آمپر ۴۵ باشد).
 –
حداقل فاصلۀ صفحه نگهدارنده كنتور تا اولین سطح خارجی تابلو (تقویتی در وسط) ۱۰۰ میلی متر باشد.
 –
سیم ها با توجه به تعداد مورد نیاز برای هر كنتور، از دریچه های تعبیه شده در صفحه نگهدارنده خارج و جهت در دسترس بودن  به وسیله بست محکم شود.

 –طول سیم های خارج شده از دریچه ها، با در نظر گرفتن سر سیم، ۷ تا ۹ سانتی متر باشد. لازم است سیم های فوق به گونه ای باشد تا به راحتی بتوان با كشیدن و فشار دادن سیم ها، طول آنها رو افزایش یا كاهش داد.
 –
سیم های خروجی از صفحه نگهدارنده با سر سیم متناسب با سطح مقطع سیم، از جنس مرغوب و به صورت استاندارد (دندانه ای) پرس شده و طبق آن چه در ادامه مقاله توضیح داده شده، كدگذاری شوند.
 –
سیم كشی پشت صفحه ها به صورت منظم و ایمن و در داخل داكت های مناسب قرار گیرد. برای تابلوهای دو در به ازای هر صفحه نگهدارنده كنتور یک ردیف داكت كشی انجام شود.
 –
در سیم كشی كنتور مرجع، براي هر CT، ۲  رشته سيم استفاده و كدگذاری گردد. رنگ سیم ترانس های جریان هم رنگ با رنگ فاز باشد. برای سر سیم های كنتور مرجع (در بخش كنتورها) از ترمینال ۱۰خانه استفاده شود، و ترمینال K و L به یکدیگر متصل گردد.
 –
محل قرار گرفتن كنتور با سوراخ كاری های مناسب و منظم بر روی صفحه نگهدارنده با رعایت الزامات فوق جهت قرار گرفتن کلیۀ سیم ها زیر قاب كنتور مشخص شود. 

 –کنتور مطابق فیوزهای ورودی و خروجی در محل نصب خود با برچسب های مناسب علامت گذاری شوند.
 –
جا نمایی و ترتیب قرار گرفتن كنتورها، به ترتیب از چپ به راست: كنتورهای تکفاز، كنتورهای سه فاز، كنتور عمومی و كنتور مرجع باشد. در تابلوهایی كه قسمت كنتور آن دو در است، شماره كنتور ردیف اول سلول سمت راست، ادامۀ شماره كنتور ردیف اول سلول سمت چپ است و ردیف های بعدی هم مشابه ردیف اول باشد.

 

 

  • بخش خروجی تابلو برق

 –برای در و روبند خروجی از دو عدد قفل زیمنسی (نوع پروانه ای) به فاصلۀ ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی متری لبه بالا و پایین در و روبند خروجی (در امتداد قفل های ورودی و بخش كنتور) و با حفظ تقارن استفاده شود.
 –
هواكش كركره ای ، چهار ردیف ۸۰ -۱۰۰ میلی متری در بالا و پایین در و در امتداد هواكش های ورودی با حفظ تقارن از طرفین قرار گیرد.
 –
محلی برای نگهداری نقشه تابلو (جیب نقشه) با ابعاد (۱۶ سانتی متر* ۱۶ سانتی متر)  سمت داخلی در در بخش خروجی تابلو بین هواكش بالا و پایین تعبیه گردد.
 –
روبند به صورت یک لنگه با لولای سه تکه باشد.
 –
جهت افزایش فضای دریچه خروجی به اندازۀ لازم، روبند حداقل در فاصله ۱۳۰ میلی متری كف تابلو نصب می شود.
 –
برش روی روبند برای کلیدهای مینیاتوری به صورتی است كه مشخصات فنی کلیدها قابل روئیت و بالاتر از سطح روبند قرار گیرد. همچنین روبند به راحتی باز و بسته شود و طول برش، متناسب با تعداد کلیدهای مینیاتوری داخل تابلو باشد.
 –
برچسب های فیوزهای خروجی مطابق با توضیحاتی که در ادامه آورده شده، بر روی روبند خروجی و به صورت منظم در سمت خروجی کلیدهای مینیاتوری نصب شود.
 –
پیام هشدار روی ورق فلزی چاپ و در بخش خروجی تابلو، بر روی روبند (وسط روبند) نصب گردد. این برچسب برای اتصال صحیح سیم كشی داخل ساختمان (واحدها) به فیوزهای خروجی باشد.
شینۀ ارت مطابق با توضیحاتی که در ادامه مقاله آورده شده، در قسمت خروجی نصب اتصالات آن برقرار شود. همچنین شینه ارت در امتداد و راستای کلیدهای مینیاتوری و یا به فاصلۀ ۳ سانتی متر از كلاف قسمت خروجی و داكت خروجی نصب شود.
 –
کلیدهای مینیاتوری خروجی هم آمپر با درخواست مشترک و به صورت تند كار (كلاس B) باشد.
 –
به منظور نصب کلیدهای مینیاتوری، از یک صفحه مستقل (پل)، جداشونده و مقاوم، با ضخامت ورق ۱٫۵ میلی متر و رنگ حداقل ۸۰ میکرون استفاده شود.
 –
تأمین روشنایی قسمت خروجی مشابه قسمت ورودی باشد.
 –
داكت كشی خروجی به صورتی است كه بعد از قرار گرفتن تمامی سیم های خروجی از کلیدها و شینۀ ارت، حداقبل %۳۰ داكت خالی بماند. با در نظر گرفتن بهره برداری، برای هر رشته سیم در طول داكت مساحتی برابر ۱۰۰ میلی متر مربع منظور شود.
 –
ارتفاع داكت ها حداقل ۸۰ میلی متر و عرض داكت، تا ۱۲ واحد تکفاز، حداقل ۶۰ میلی متر، تا ۲۲ واحد تکفاز، حداقل۸۰ میلی متر باشد و برای تابلوهایی كه بخش كنتوری آن دو در است، از دو ستون داكت حداقل ۶۰*۸۰ استفاده گردد.

(در داكت كشی، هر كنتور سه فاز متعادل در كنتور تکفاز در نظر گرفته می شود). داكت ها از نوع غیر خودسوز باشند.
 –
انتهای داكت با یک داكت متقاطع در ارتفاع ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلی متری كف تابلو بسته شود. داكت های خروجی صرفاً برای سیم های خروجی از تابلو باشد و برای سیم كشی داخل تابلو، داكت جداگانه ای در نظر گرفت شود. و همچنبین فاصلۀ بین کلیدهای مینیاتوری و داكت خروجی به اندازه حداقل ۲۰ میلی متر باشد.
 –
نحوۀ نصب داكت عمودی بین بخش كنتور و کلیدهای مینیاتوری خروجی به شکلی باشد كه باز و بسته كردن آن در آینده از قسمت خروجی به راحتی انجام شود.
 –
در خروجی تابلو توسط نوار درزگیر نواربندی می شود.

 

تابلو-برق-و-سیم بندی-داخلی

 

 

  • مشخصات الکتريکی تجهيزات تابلو برق 

 –به منظور طراحی صحیح تابلو و استفاده از تجهیزات الکتریکی مناسب، شرایط محیطی و الکتریکی تابلوی لوازم اندازه گیری مشتركین غیر دیماندی، مشخصات الکتریکی تجهیزات در جدول زیر مشخص شده است.

 

                                                     
                                                                                                                 پارامتر هاي طراحی تابلو

 

 

 

 –سطح مقطع سیم های استفاده شده در تابلو بر اساس آمپر درخواستی 

 –خازن ها باید دارای استاندارد IEC 60831-1&2 و از نوع خشک باشد و ظرفیت آن طبق استانداردها انتخاب گردد. لازم است در هنگام تخلیه ولتاژ خازن حداكثر در ۶۰ ثانیه به زیر ۷۵ ولت برسد.

 –فیوز های ورودی، از نوع کلیدهای مینیاتوری تک یا سه پل كندكار (كلاس C) برابر با آمپر خریداری شده باشند كه بر روی ریل قرار گرفته و جهت جلوگیری از حركت آنها از ترمز مناسب دو پیچه (بست انتهایی مناسب) استفاده گردد.

 –فیوزهای خروجی، از نوع کلیدهای مینیاتوری دو یا چهار پل تندكار (كلاسB) برابر با آمپر خریداری شده باشند كه بر روی ریل قرار گرفته و جهت جلوگیری از حركت آنها از ترمز مناسب دو پیچه (بست انتهایی مناسب)  استفاده گردد.
 –
ترتیب قرار گرفتن کلیدهای مینیاتوری در بخش خروجی: از بالا به پایین و به ترتیب، کلید مینیاتوری مربوط به روشنایی، کلیدهای مینیاتوری كنتورهای تکفاز، کلیدهای مینیاتوری كنتورهای سه فاز و کلید مینیاتوری كنتور عمومی باشد.

 –فاصله کلیدهای مینیاتوری از سمت داكت و از سمت بدنۀ تابلو به اندازه ای است كه بهره برداری و تعمیرات احتمالی، به سهولت انجام شود.
 –
برای حفاظت انشعاب ۷۵ آمپری، از کلید اتوماتیک ۷۵ آمپر غیر قابل تنظیم در ورودی و خروجی استفاده شود . قابل ذكر است کلید اتوماتیک در بخش خروجی تابلو به صورت عمودی و در قسمت پایین نصب شود. برای نول خروجی انشعاب ۷۵ آمپر از ترمینال باكالیت با نمره شماره ۲۵ استفاده گردد.
 –
نسبت تبدیل ترانسفورماتورهای جریان طبق استانداردها انتخاب گردد.
 –
استفاده از تجهیزات الکتریکی معتبر و مورد تأیید شركت توزیع نیروی برق (جدید ترین فهرست سازندگان تعیین صلاحیت شده) الزامی است.
 –
مشخصات الکتریکی تابلوهای لوازم اندازه گیری انشعابات مستقیم به شرح جدول زیر می باشد.

                                                        

مشخصات-الکتریکی-تابلوهای-لوازم-اندازه گیری-غیر دیماندی
                                                       مشخصات الکتریکی تابلوهای لوازم اندازه گیری غیر دیماندی

                                                                     

 

  • مشخصات مکانيکی تابلو برق

مشخصات مکانیکی تابلوهای لوازم اندازه گیری انشعابات غیر دیماندی به شرح جدول زیر می باشد.

                                           

مشخصات-مکانيکی-تابلوهاي-لوازم-اندازه گيري-غير-ديماندي
                                               مشخصات مکانيکی تابلوهاي لوازم اندازه گيري غير ديماندي

                                                                                    

 

 

 -۲جنس ورق بکار رفت در تابلوهای لوازم اندازه گیری، روغنی و حداقل ضخامت آن ۱٫۵میلی متر باشد.

 -۳قسمت هایی که بوسیلۀ جوشکاری به هم متصل شده اند کاملاً سنگ زده شده و جوش یکنواخت و کامل باشد.

 -۴رنگ ورق های بکار رفت در تابلو از نوع الکترو استاتیک، كورهای و در طیبف کرم (RAL7032-7035) باشد، حداقل نقطه ای ضخامت رنگ ۸۰ حداكثر نقطه ای ۱۶۰میکرومتر باشد.
 -۵
ارتفاع تابلو های لوازم اندازه گیری با توجه به تعداد كنتورها، حداكثر ۱۴۰سانتی متر و حداقل ارتفاع آن ۸۰سانتی متر باشد. حداكثر طول تابلوهایی که قسمت كنتورهای آن دو در است، در حدود ۲۶۰ سانتی متر باشد. عمق تابلوهای لوازم اندازه گیری برای كنتورهای غیر دیماندی ۲۰ سانتی متر باشد.
 -۶
جهت سهولت در جابجایی با جرثقیل، صفحه ای به ابعاد حد اقل ۱۰۰*۱۰۰*۳میلی متر و دارای سوراخ به قطر ۲۵ میلی متر در قسمت فوقانی و پهلوهای تابلو به نحو مطلوب، جوشکاری شود.
 -۷
جهت بدست آوردن شیب مناسب در بالای تابلوهای روکار، ارتفاع پشت تابلو ۳۰ میلی متر بیشتر از جلوی آن باشد.
 -۸
حداقل درجه IP تابلو برای نصب در فضای بسته ۴۲ و برای نصبه در فضای باز ۴۳ باشد.
 -۹
سقف تابلو های قابل نصب در فضای باز بصورت شیبه دار یک طرف ، خم دار به سمت جلو و بدون جوشکاری سراسری در كناره ها باشد.
 -۱۰
برای حفظ استحکام تابلو در دیوار، از چهار عدد گوشواره که به بدنۀ جوش یا پیچ شده ، استفاده شود.
 -۱۱
برای اتصال کلید اتوماتیک بر روی پل از ۴ عدد پیچ و مهره استفاده شود.
 -۱۲
ارتباط الکتریکی بدنۀ اصلی تابلو و تمامی در ها و روبندها با سیم مسی بافت شده (حصیری) به عرض یک سانتی متر و با كابلشوی نمره ۱۶ و با پیچ جوش برقرار گردد. طول سیم حصیری باید به اندازه ای باشد که در حالتی که در تابلو در  هنگام باز و بسته شدن تحت كشش نبوده و با سایر تجهیزات تماس نداشت باشد.
 -۱۳
برای هر یک ازدر ها و روبند ها از ۲ عدد لولای سه تک از جنس آهن و با روكش کروم (ضد زنگ) درنظر گرفت شده و با پیچ به بدنۀ و درها متصل گردد. استفاده از لولای مخفی ۱۳۵ درجه نیز برای درها مجاز است. (نصب لولا های مخفی به نحوی باشد که امکان باز شدن آن پس از پلمپ در وجود نداشت باشد). روبند ها تا ۹۰ درجه و درها نیز حداقل ۱۳۵درجه قابلیت باز شدن داشت باشند.
 -۱۴
کلیۀ لولاهایی که به بدنۀ پیچ می شوند پس از نصب تابلو، امکان تعویض كردن آنها وجود دارد. سوراخکاری بدنۀ و در های تابلو برای لولا متناسب با سایز پیچ لولا باشد.

 -۱۵لبه های چهارچوب قسمت های ورودی، خروجی و كنتورها، به صورت دو خم باشد، به نحوی که پس از بسته شدن، درها کاملاً به نوار آب بندی متصل باشد.
 -۱۶
برای حفاظت از لبه درها در برابر سایش از نوار شیار دار مناسب استفاده شود.
 -۱۷
کلیۀ تجهیزات الکتریکی و پل های آنها، بر روی سینی متحرک که از چهار گوشه به بدنۀ پیچ شده نصب شود.
 -۱۸
سینی تجهیزات پس از رنگ آمیزی با رنگ الکترو استاتیک كوره ای، با رنگ اپوكسی به ضخامت حداقل ۸۰ میکرومتر، عایق تا  ۱۰۰۰ولت نیز رنگ آمیزی شود.
 -۱۹
در نصب و چیدمان تجهیزات داخل تابلو، سهولت تعویض و آچاركشی کلیۀ تجهیزات داخلی مد نظر قرار گیرد.
 -۲۰
جهت جلوگیری از وارد شدن صدمه به بدنۀ تابلو در هنگام حمل و نقل و نگهداری در انبار، از پوشش مناسب برای بسته بندی تابلو استفاده گردد به طوری که تابلو کاملاً پوشیده و بسته بندی شود و برای حفاظت رنگ پایین تابلو در زمان حمل و نقل، یک نبشی مناسب (فلزی یا مقوایی فشرده) توسط یک تسمه بصورت موقت به پایین تابلو محکم شود.
 -۲۱
برچسب های تجهیزات تابلو مطابق نقشه، از جنس گراويل، با حروف پانتو گرافی یکسان و با چیدمان منظم باشد.
 -۲۲
از نوار آب بندی به عرض حداقل ۲ سانتی متر در سمت داخلی درها استفاده شود.
 -۲۳
سر سیم مورد استفاده در اتصالات از نوع دندانه ای باشد.
 -۲۴
کلیۀ اتصالات مکانیکی (قفل ، پیچ و مهره ، واشر و …) آبکاری شده باشد.
 -۲۵
برای تأمین IP تابلو، از فیلتر صنعتی مناسب برای هواكش ها استفاده شود.
 -۲۶
بدنۀ تابلو طوری ساخته شود که هیچگونه پیچ، سوراخکاری و یا درزی از پشت تابلو نمایان نباشد.
 -۲۷
درهای تابلو در یک راستا و فاصله بین آنها (بر روی ستون ها) یکسان باشد.

 

 

فرم هاي مورد نياز 

 

 

 

  • برچسب گذاري در بخش ورودي و خروجی تابلو برق

 -۱هر یک از فیوزهای ورودی و خروجی و كنتور مربوط با كد F1, F2,…, Fn مشخص گردد، برای این منظور برچسب های پانتوگراف با جنس مناسب روی روبند ورودی و خروجی نصب گردد.
 -۲
كنتور عمومی و فیوزهای مربوط به آن با كد F0 و كنتور مرجع با كد FM مشخص گردد.
 -۳
كد کد گذاری بر اساس چیدمان کلیدهای مینیاتوری طبق شکل (پ۱) از چپ به راست (و یا از بالا به پایین) باشد.
 -۴
اندازه كادر برچسب، برای کلیدهای مینیاتوری که به صورت افقی قرار دارند ۱۰×۱۸میلی متر (شکل پ۱) و برای کلیدهای مینیاتوری که به صورت عمودی قرار می گیرند ۱۸×۱۸میلی متر باشد.
۵
– برای قسمت كنتور یک سری برچسب اضافه در اندازه ۱۸میلی متر در ۱۰میلی متر در داخل تابلو قرار داده شود.
 -۶
برچسب ها به صورت افقی نصب شوند.
 -۷
کلید اتوماتیک اصلی، فیوزهای روشنایی و خازن با برچسب های پانتوگراف با جنس مناسب مشخص شوند.
 -۸
برچسب گذاری بخش کنتور طبق دستورالعمل مصوب شركت توزیع برق و توسط پیمانکاران انجام شود.

 

  • ارت تابلو برق

 -۱سیستم زمین تابلو شامل شینۀ نول و ارت با ابعاد ۲۰*۵ در بخش ورودی و همچنین شینۀ ارت به همین ابعاد در بخش خروجی تابلو باشد.
 شینۀ ارت بخش ورودی با شینۀ نول الزاماً همبندی شود. (با استفاده از شینۀ ۲۰*۵)

 شینۀ ارت بر روی مقره اتکایی مناسب نصب شود و با سیم افشان روکش دار (زرد و سبز راه راه) با سطح مقطع ۱۰میلی متر مربع به پیچ جوش متصل در بدنۀ به تابلو وصل شود.

 

رنگ-سیم-ارت-و-اتصال-آن-به-شینه-ارت-در-تابلو-برق


۴
– ارتباط شینۀ ارت ورودی و خروجی با سیم افشان روکشدار (زرد و سبز راه راه) مسی با سطح مقطع ۱۰میلی متر مربع برقرار گردد.
 -۵
ارتباط الکتریکی بدنۀ اصلی تابلو و تمامی درها و روبندها با سیم مسی بافت شده حصیری به عرض یک سانتی متر (متناسب با سطح مقطع ۱۰) و با پیچ جوش برقرار گردد. طول سیم حصیری باید به اندازه ای باشد که در حالتیکه در تابلو کاملاً باز است تحت كشش نبوده و با سایر تجهیزات تماس نداشته باشد.
 -۶
برای سیم های حصیری از كابلشو ۱۰ استفاده شود.
 -۷
سر k در تمامی ترانس های جریان (CT) با سیم نمره ۲٫۵ (زرد و سبز راه راه) به هم وصل، سپس به شینۀ ارت ورودی وصل شود.
 -۸
انتهای خازن نیز با سیم نمره ۲٫۵ به شینۀ ارت ورودی وصل شود.

 

اتصال-سیم-ارت-به-شینه-اصلی-اتصال-زمین-در-سیستم های-مختلف

 

  •  کد گذاري کنتورها و سيم بندي آنها

این كد گذاری برای كنتور تکفاز (F1 و F2 و …)، كنتور سه فاز (F3 به عنوان نمونه) ، و كنتور مرجع غیر مستقیم  (FM)به صورت زیر باشد.

 

  • کد گذاري سرسيم براي مشترکين سه فاز (به عنوان نمونه F3)

کد گذاري سرسيم براي مشترکين تک فاز
کد گذاري سرسيم براي مرجع غير مستقيم

کد گذاري سرسيم براي خازن

 

  •  پلاک مشخصات و شماره سريال تابلو

 پلاک مشخصات تابلو در اندازه تعیین شده ، تهیه و موارد مشخص شده روی آن چاپ شود.
 -۲نحوه اختصاص شماره سریال به پلاک تابلو : مثال: ۹۷۹۹۹۰۱۰۰۰۱

چهار رقم آخر سریال، روی ستونی از تابلو که لولا ندارد با سمبه نمره ۸ و به صورت افقی حکاكی شود.

 

  •  پيام هشدار اتصال صحيح سيم کشی ساختمان

این پیام با ابعاد ۴ *۱۰ سانتی متر (طول* عرض) روی ورق فلزی چاپ و در بخش خروجی تابلو، بر روی رو بند نصب گردد.
این پیام جهت اتصال صحیح سیم كشی داخل ساختمان به فیوز های خروجی است.
رنگ زمینۀ این پلاک، نارنجی و رنگ نوشت ها مشکی است.

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

1 نظرات

  1. محسن

    پاسخ دادن

    سلام عالي بود ولي ميخوام هم رفرنسش را بدونم و هم درخواست كنم رفرنس را در انتها ذكر كنيد.

    ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹

نظرات