ساختمان و طرز کار لامپ های رشته ای

 


مطالبی که در این مقاله از سایت elicaelectric.com می خوانید

اهداف این مبحث:

  • لامپ های التهابی یا رشته ای
  • مزایای لامپ های رشته ای
  • معایب لامپ های رشته ای
  • انواع لامپ های رشته ای

 


 

  • لامپ های التهابی یا رشته ای (Incandescent Lamps)

   اولین نوع لامپ هایی هستند که در دنیا تولید شدند و از تاریخ شروع تولید آن ها، بیش از صد سال می گذرد. در این لامپ ها در اثر عبور جریان الکتریکی فلز تنگستن گداخته شده و ملتهب می شود و در اثر گداخته شدن نور ساطع می کند. ساختمان یک لامپ رشته ای در (شکل ۱) نشان داده شده است.

 

 شکل (۱) ساختمان یک لامپ رشته ای

 

   با عبور جریان الکتریکی از لامپ، فيلامان گداخته شده و نور ساطع می کند. در حالت عادی، داخل حباب، هیچ گازی وجود ندارد، زیرا در صورتی که لامپ با هوا پر شده باشد، تنگستن گداخته شده با اکسیژن هوا واکنش نشان داده و به سرعت از بین می رود. چنانچه مقدار کمی گاز کریپتون به داخل حباب افزوده شود، رسانایی حرارتی داخل حباب کمتر می شود. در نتیجه حرارت کمتری از فيلامان به بیرون حباب لامپ منتقل می شود و راندمان لامپ به این ترتیب افزایش می یابد.

 

 

  • مزایای لامپ های رشته ای

  • نور گرم و آرامش بخش، مناسب برای محیط های مسکونی و محل هایی که برای استراحت در نظر گرفته شده است.
  • نمود رنگ خوب
  • امکان نصب و راه اندازی آسان، و عدم نیاز به مدارات جانبی
  • امكان استفاده در حالت AC و DC 
  • عدم تغییر شکل موج ولتاژ در شبکه (عدم تزريق هارمونیک).

 

 

  • معایب لامپ های رشته ای

  • راندمان بسیار پایین (حدود ۱۲ لومن بر وات)،
  • انتشار مقدار زیادی حرارت در محیط،
  • طول عمر نسبتا پایین (متوسط هزار ساعت)
  • افت شار نوری زیاد

 

 با توجه به معایب ذکر شده، می توان به این نتیجه رسید که این لامپ ها به هیچ وجه مقرون به صرفه نیستند. در واقع علیرغم اینکه قیمت این لامپ ها نسبت به سایر لامپ های مشابه، پایین است.

با این حال به دلیل مصرف بسیار زیاد انرژی، انتشار مقدار زیادی حرارت در محیط که باعث تحمیل هزینه مصرف انرژی الکتریکی می شود و نیز به دلیل طول عمر پایین، در نهایت هزینه بسیار زیادی را به مصرف کننده تحمیل می کنند.

 مزایای این لامپ ها، باعث شده است که بسیاری از مصرف کنندگان، به ویژه مصرف کنندگان خانگی استفاده از آنها را ترجیح بدهند، با این حال، با توجه به اهمیت انرژی در دنیای امروز، ضروری است که نسبت به آگاه سازی مصرف کنندگان و ترغیب آنها نسبت به استفاده از لامپ های با مصرف کمتر انرژی اقدام شود.

 

 

  • انواع لامپ های رشته ای

 ۱- نوع کلاسیک 

   شناخته شده ترین لامپ های رشته ای، لامپ های نوع کلاسیک هستند و سالهاست که در روشنایی داخلی و حتی در برخی نقاط در روشنایی خیابانی مورد استفاده قرار می گیرد. ویژگی این گروه از لامپ ها قیمت پایین آنها است که در اشکال مختلف، تولید و به بازار عرضه شده اند. 

 

۲- لامپ های کریپتون 

   همانطور که قبلاً نیز گفته شد، استفاده از گاز کریپتون (Krypton) در این لامپ ها باعث شده تا به دلیل انتقال کمتر حرارت به بیرون لامپ، نور آنها %۱۰ بیشتر شود، در نتیجه بازده نوری این لامپ ها بالاتر است.

 

٣- لامپ های فانتزی 

   از آنجا که این لامپ ها ظاهر زیبایی دارند و نور منتشر شده از آنها یکنواخت است و خیرگی کمتری دارد، در چراغ هایی که لامپ کاملاً پوشیده نمی شود و شکل ظاهری لامپ در معرض دید قرار می گیرد از این نوع لامپ ها استفاده می شود.

 

۴- لامپ های رفلکتوردار 

   قسمتی از لایه داخلی حباب این لامپ ها، با یک ماده منعکس کننده نور پوشانده شده است که باعث می شود نور لامپ در زوایای معینی بازتابیده شود. به این ترتیب، می توان از این لامپ ها برای نورپردازی موضعی استفاده کرد. رفلکتور این لامپ ها با اشکال مختلف و در زوایای مختلف تولید شده است.

 


 این نوع لامپ ها، عموماً با دو مشخصه شناخته می شوند:

  • مشخصه اول که قطر بیرونی لامپ را نشان می دهد و به همراه کد لامپ درج می شود.

به عنوان مثال لامپ R50 یعنی قطر بیرونی لامپ برابر mm 50 است و ۳۹ R یعنی قطر بیرونی لامپ برابر mm 39 است. 

  • مشخصه دوم زاویه رفلکتور است که زاویه تابش لامپ را نشان می دهد.

 


۵- لامپ های دکوری

   این لامپ ها با توجه به شکل حباب آن ها و نیز لایه های آب طلا که بر روی حباب آنها اندودشده است، برای کاربردهای تزیینی مورد استفاده قرار می گیرند.

 

۶- لامپ های خاص

   این لامپ ها برای استفاده در کاربردهای خاص نظير داخل یخچال، استفاده در چراغ های ضد انفجار، لامپ های مقاوم در برابر لرزش برای استفاده در چراغ های دستی، لامپ های رنگی برای دفع حشرات و لامپ های با سایز بسیار کوچک برای استفاده درمبلمان و … ساخته شده اند.

 

   لامپ های التهابی با کاربرد عمومی، بسته به توان مصرفیشان اغلب دارای ۳ نوع سرپیچ با اندازه های مختلف هستند. این شکل سرپیچ ها در اصطلاح استاندارد، به لامپ های با کلاهک ادیسون (Edison Screw) نیز معروف هستند.

 

 

                                                                        

 

شکل (۲) لامپ های با کلاهک ادیسون

 

   برای کاربردهای خاص، از جمله مناطقی که رطوبت هوا در آنها زیاد است. برخی لامپ ها با نوعی سرپیچ میخی شکل مورد استفاده قرار می گیرد. حباب لامپ های رشته ای را به دو صورت مات (Frosted) و یا شفاف (Clear) می سازند. از نظر مشخصات نوری و الکتریکی این دو نوع لامپ، هیچ تفاوتی با هم ندارند. به عبارت دیگر، شار نوری خروجی و توان مصرفی این دو نوع لامپ، هیچ تفاوتی با هم ندارد. مزیت استفاده از حباب مات، به جای حباب شفاف، کاهش درخشندگی حباب و در نتیجه کاهش خیرگی آن است. از این رو، بهتر است در مورد چراغ هایی که خود لامپ در آن ها دیده می شود، از حباب مات استفاده شود.

 


بیشتر بخوانید:

انواع لامپ های رشته ای 


 

 

 

مقالات مرتبط