حفاظت در برابر اتصالی

 

حفاظت در برابر خطر برق گرفتگی باید هم در شرایط عادی کار و بهره برداری از تجهیزات برقی و هم به هنگام ایجاد اتصالی تأمین باشد. منظور از اتصالی، یک اتصالی واحد و کامل است. یعنی با حفاظت پایه بی اثر شده یا در سیستم توزیع نیرو، عیب و نقصی پیش آمده است.

وقوع دو عیب و نقص همزمان و مستقل از هم معمولاً درنظر گرفته نمی شود. معمولاً حفاظت برای جلوگیری از برق گرفتگی به هنگام ایجاد اتصالی برای تجهیزات برقی امری ضروری است. در مواردی که پیش بینی حفاظت در برابر اتصالی برای تجهیزاتی ضروری نباشد این امر در استانداردهای مربوطه ذكر شده است.

به هرحال حفاظت در برابر اتصالی، دومین سنگر حفاظت در برابر خطر برق گرفتگی است اساس حفاظت در برابر اتصالی، محدود کردن ولتاژ تماس، از لحاظ مقدار و مدت زمان برقراری یا جلوگیری از ایجاد ولتاژ تماس، يعني ناچيز کردن مقدار آن است. آشکارسازی اتصالی به کمک علائم صوتی و تصویری مختص مواردی است که برق تجهیزات به هنگام ایجاد اتصالی نباید قطع شود.

حفاظت در برابر اتصالی با قطع خودکار برق در سیستم های TT, TN و IT آشکارسازی اتصالی با علائم صوتی و تصویری در سیستم IT با فراهم کردن عایق بندی تکمیلی، جداسازی الکتریکی تجهیزات برقی از سیستم توزیع نیروی برق و زمین به کمک ترانسفورماتور جداساز و عایق بندی و عایق کردن کف و دیوار محل بهره بردارری و همزمان دور از دسترس قراردادن قسمت هایی که دارای پتانسیل متفاوتند یا می توانند پتانسیل متفاوتی داشته باشند، انجام می شود.

 باید در نظر داشت که اگر حفاظت در برابر اتصالی ناقص اجرا شود یا خود دچار نقص و عیب شود می تواند به برق گرفتگی منجر شود، از این رو در بعضی از کشورها حتى سنگر سومی هم برای حفاظت، پیشنهاد می شود.

 

 

  • مفاهیم پایه
  • زمین

جرم هادی زمین که بر حسب قرارداد پتانسیل آن در همه جا برابر صفر گرفته می شود.

 

  • الكترود زمین

 یک یا چند قطعه ی فلزی است که برای ایجاد اتصال و ارتباط الکتریکی با جرم هادی زمین در زیر خاک قرار داده می شود.

 

  • هادی بیگانه

هادی هایی را که متعلق به تجهیزات برقی نیستند هادی بیگانه می نامند. اسكلت فلزي ساختمان ها، لوله های فلزی آب، گاز، شوفاژ دیوارها و کف هایی که هادی اند و غیره.

 

  • هادی یا سیم حفاظتی PE

 هادیی است که در بعضی از اقدامات حفاظتی به قسمت های زیر وصل می شود:

نقطه زمین شده سیستم توزیع نیروی برق یا نول (خنثی) مصنوعی،

 ترمینال زمین،

 هادی های در دسترس،

 و هادی های بیگانه

 

  • نول (خنثی) حفاظتي PEN

 سیم نولی است که زمین شده و کار سیم نول و سیم حفاظتی را انجام می دهد.

 

  • همبندی حفاظتی

ایجاد اتصال الکتریکی بین هادی های در دسترس برای اتصال به سیم حفاظتی، همبندی حفاظتی نامیده می شود.

 

  •  الکترودهای زمین مستقل

 به الكترودهای زمینی گفته می شود که عبور جریان حداکثر از یکی از آن ها تأثیر چندانی بر پتانسیل الکترودهای دیگر نگذارد.

 

  •  جریان اتصالی

جریانی است که در اثر خراب شدن عایق بندی یا اتصال کوتاه شدن برقرار می شود.

 

  •  جریان اتصالی زمین

 جريان اتصالی است که از زمین می گذرد.

 

 

  • حفاظت در برابر اتصالی با قطع خودکار برق، آشکار سازی اتصالی با علائم صوتی و تصویری

حفاظت با قطع خودکار برق تجهيزات مصرف کننده به هنگام وجود اتصالی برای جلوگیری از برقراری ولتاژ تماس خطر آفرین است. حفاظت با قطع خودکار برق تجهيزات مصرف کننده به هنگام وجود اتصالی با سیستم های  IT , TT , TN امکان پذیر است.

حفاظت با آشکارسازی اتصالی با علائم صوتی و تصویری بیشتر برای اماکنی است که قطع برق تجهيزات مصرف، به هنگام ایجاد اتصالی مجاز نیست. مانند اطاق عمل و بعضی از تاسیسات صنعتی.

 

 

مقالات مرتبط