انواع کابل برق

 


اهداف مبحث انواع کابل برق :

انواع کابل از نظر کاربرد

مثال ها

شدت جریان مجاز کابل

کابل های فشار ضعیف


  • انواع کابل برق از نظر کاربرد

   کابل برق از نظر کاربرد به دو صورت مختلف ساخته می شود :

 ١- کابل های مسلح

٢- کابل های غیر مسلح

 کابل های مسلح کابل هایی هستند که برای تحمل ضربه ها و فشار و همچنین نفوذ رطوبت و سایر عوامل دارای نوارهایی از فولاد و غلاف های سربی هستند. ولی کابل های غیر مسلح فاقد این نوع ساختمان بوده و فقط از نقطه نظر الکتریکی عایق شده اند. برای مشخص شدن کابل ها، در روی قرقره کابل و یا در بعضی موارد روی بدنه کابل، حروفی که مشخص کننده نوع غلاف ها و عایق های بکار رفته است نوشته می شود. 

کابل های مسلح
                                                                               کابل های مسلح

   در مورد جنس هادی اگر بعد از حرف N یک حرف A ذکر شود نشانۀ آن است که کابل از جنس آلومینیوم است؛ ولی در صورتی که این حرف وجود نداشته باشد نشانه آنست که کابل از جنس مس خواهد بود. منظور از کابل H آن است که هر یک از رشته های هادی که عایق شده اند توسط کاغذ آلوده به گرافیت با کاغذ متالیزه روکش شده اند و سپس همگی آنها در یک غلاف سربی قرار دارند.

   برای مشخص شدن یک کابل علاوه بر حروف بالا باید تعداد رشته ها و مقطع هر یک و نوع مقطع نیز مشخص شود منظور از مقطع کابل، سطح مقطع آن برحسب میلیمتر مربع استدر کابل های فشار ضعیف عایق رشته های کابل با رنگ های متفاوت مشخص می شود ولی در کابل های فشار قوی باید در موقع اتصال دقت شود، چون رنگ تمام رشته ها یکسان است. رنگ های متداول در کابل های فشار ضعیف در جدول (۱) مشخص شده است. در مورد کابل های فشار ضعیف سیم آبی همیشه بجای سیم خنثی و سیم (زرد و سبز) برای محافظت بکار می رود.

جدول (۱) رنگ های متداول در کابل های فشار ضعیف

رنگ های قدیم برای سیم کابل ها رنگ های جدید برای سیم کابل ها بدون سیم محافظ رنگ های جدید برای سیم کابل ها با سیم محافظ تعداد سیم های کابل 
مشکی، خاکستری مشکی، آبی ۲ سیمه
مشکی، خاکستری، قرمز مشکی، آبی، قهوه ای سبز و زرد، قهوه ای، آبی ۳ سیمه
مشکی، خاکستری، آبی، قرمز مشکی، آبی، قهوه ای، مشکی سبز و زرد، مشکی، قهوه ای، آبی ۴ سیمه
مشکی، خاکستری، قرمز، آبی، مشکی مشکی، آبی، قهوه ای، مشکی، مشکی سبز و زرد، مشکی، قهوه ای، آبی، مشکی ۵ سیمه
تمام سیم ها مشکی و روی آنها بترتیب از ۱ شماره خورده است. سبز و زرد و بقیه مشکی با شماره حک شده ۶ سیمه و بیشتر


   در صورتی که در کابل فقط یک رشته سیم رنگی وجود داشته باشد آن رشته را برای سیم خنثی (Mp) انتخاب می کنند.

انواع کابل برق

 

  • مثال هایی از انواع کابل برق  

   در ادامه بحث، چند مثال کاربردی برای درک بهتر مشخصات کابل ها ذکر می نماییم.

 مثال ۱:

کابل NYY ۴×۴re ./۶ /۱KV

   یعنی کابل زمینی نرمال چهار سیمه با مقطع گرد تک رشته به مقطع چهار میلیمتر مربع با روپوش و عایق پروتودور و برای فشار ۰/۶ کیلوولت بین سیم فاز و زمین و یک کیلوولت بین دو فاز. موارد کاربرد آن جهت کابل های نرمال و انتقال انرژی در سطح زمین و مکان های مرطوب و نمناک است با در نظر گرفتن این نکته که هیچ گونه فشار مکانیکی به آن وارد نیاید. در ضمن در هوای آزاد و در کانال کابل و در ساختمان، کابل NYY مناسب است؛ زیرا کابل پروتودور مزبور غیرقابل شعله ور شدن است و در مقابل اثرات جوی پایدار است.

 


بیشتر بدانید:

اگر در مورد کابل های پروتودور به دنبال اطلاعات جامع تری هستید، روی لینک زیر کلیک کنید.

“کابل برق و ساختمان کابل”


 

مثال ۲:

کابل NAYY ۴×۵۰se ۰/۶/۱KV

   یعنی کابل زمینی نرمال با سیم آلومینیومی چهار سیمه مقطع سکتور (مثلثی) تک رشته به مقطع ۵۰ میلیمتر مربع برای ولتاژ ۰/۶ کیلوولت بین سیم فاز و زمین و یک کیلو ولت بین دو فاز با عایق رو پوش پروتودور. موارد کاربرد آن مثل کابل NYY در نظر گرفته شود.

 

مثال ۳:

کابل NYFGbY ۳×۵۰ sm ۳/۶/۶KV

   کابل نرمال پروتودور سه سیمه با مقطع به شکل سکتور و سطح مقطع ۵۰ میلیمتر مربع، چند رشته و حفاظت کابل با نوارهای تخت که جنس نوارهای تخت فولادی است. و حفاظت این نوارها بوسیله بانداژ تخت فولادی در جهت عکس پیچش نوارهای تخت پیچیده شده است، سیم فولادی (F) معمولاً قلع اندود شده است. 

   موارد استعمال آن در محل های نامناسب است. این کابل در صورتیکه یک سیمه باشد در جریان دائم و چند سیمه آن در جریان دائم و متناوب بکار برده می شود و در محل هایی بکار برده می شود که در موقع مونتاژ با کار روی آن نیروی کششی زیادی به آن وارد شود از این کابل ها می توان در زمین – آب به هوای آزاد – کانال و داخل ساختمان استفاده کرد. این کابلها به دو صورت ساخته می شوند. یکی جهت فشار ضعیف در این صورت از سر محافظ فولادی آن نباید جهت سیم صفر یا محافظ استفاده نمود.

 

مثال ۴:

کابل YTY۴×۴ re ۰/۶/۱KV

   کابل پروتودور با سیم تحمل کننده و روپوش پروتودور، چهار سیمه گرد به مقطع چهار میلیمتر مربع، یک رشته، برای فشار ۰/۶ بین سیم فاز و زمین و یک کیلوولت بین دو سیم فاز، بدون محافظ فلزی.

 

مثال ۵:

کابل NKBA ۳×۳۵sm ۶/۱۰KV

   برای ولتاژ ۶/۱۰KV با غلاف سربی، پوشش حفاظتی داخلی، نوار حفاظتی فولادی، و غلاف خارجی پروتودور به رنگ مشکی و برای ولتاژ های بالاتر به رنگ قرمز است. در ولتاژ پایین برای نصب داخل ساختمان ها و در کانال هایی که حفاظتی در برابر آتش سوزی و سائیدگی لازم دارند بکار برده می شوند. همچنین برای دفن کردن داخل زمین که در آن مواد شیمیایی یا الکترولیتی وجود دارد مورد استفاده قرار می گیرد. 

 

مثال ۶:

کابل NYCWY ۳×۵۰sm ۰/۶/۱KV

   کابل با مقطع سکتور برای ولتاژ ۰٫۶KV بین فاز و زمین و یک کیلو ولت بین دو فاز طراحی شده است و یک غلاف مثلثی شکل روی سیم ها، سیم متحد المركز و روکش خارجی، از جنس پروتودور دارد. موارد کاربرد آن در شبکه های شهری (محلی) که امکان صدمات مکانیکی وجود دارد، خواهد بود. سیم متحدالمرکز می تواند بعنوان سيم نول و یا سیم حفاظت استفاده شود.

 


بیشتر بخوانید:

نکات مهم در کابل کشی

اجرای سیم کشی ساختمان 

 


 

  • شدت جریان مجاز کابل

   همانطور که قبلاً نیز ذکر شد شدت جریان مجاز هر کابل مقدار معینی بوده و از مشخصات اصلی کابل بشمار می رود. مقدار مجاز جریان بستگی به سطح مقطع سیم های کابل دارد. و عامل محدود کننده آن حرارت ناشی از عبور جریان در داخل کابل است. چون عایق هر کابل تا حد معینی از درجه حرارت را می تواند تحمل نماید و ازدیاد درجه حرارت کابل از حد مجاز، سبب از بین رفتن عایق و کم شدن عمر کابل می گردد، برای هر نوع از کابل ها جداول مخصوصی طراحی شده است که مشخص کننده شدت جریان مجاز در آن کابل خواهد بود.

   شدت جریان مزبور برای یک درجه حرارت معینی محاسبه شده و در جداول ذکر می شود. باید توجه داشت که مقدار مجاز جریان کابل با درجه حرارت محبط و محل (زمین یا هوا) و طریقه قرار گرفتن کابل نیز بستگی دارد. هر چه هوای محیط سردتر باشد، قابلیت جذب مقدار بیشتری از حرارت تولید شده در کابل را داشته و عمل انتقال حرارت توسط عایق بهتر انجام می گیرد.

   به عنوان مثال در جدول شماره (۲) جریان مجاز یک کابل کمربندی (مثلاً NKBA) برای ۰٫۶/۱ کیلوولت سه یا چهار سیمه برای درجه حرارت های مختلف در زمین داده شده است.

 

درجه حرارت محیط (در رمین)

سیم مسی

۴۵ ᵒ C

۲۰ ᵒ C

۱۵ ᵒ C

جریان مجاز به A

سطح مقطع mm2

۲۰

۲۶

۲۷

۱٫۵

۲۶

۳۵

۳۷

۲٫۵

۳۵

۴۷

۴۹

۴

۴۴

۵۹

۶۲

۶

۶۰

۸۰

۸۳

۱۰

۷۸

۱۰۵

۱۰۹

۱۶

۱۰۰

۱۳۵

۱۴۱

۲۵

 

  • کابل های فشار ضعیف

  در کابل های چند رشته فشار ضعیف مخصوص کابل های چهار سیمه که یکی از انواع کابل برق است، معمولاً سطح مقطع سه سیم از کابل ها مساوی و سطح مقطع رشته چهارم کوچکتر است. مقدار کوچکتر بودن این سیم معمولاً یک نمره از سایر سیم ها است ولی در بعضی از اندازه های کابل تا چند نمره نیز از سایر سیم ها کوچکتر می شود.

   در مورد کابل های فشار ضعیف و فشار قوی وقتی که مقطع ها زیاد می گردد از کابل های تک سیمه استفاده می شود، زیرا مثلاً ساختمان یک کابل سه سیمه ۳۰۰ میلیمتر مربع از نظر قطر خارجی و پیچش در سر زوایا ایجاد اشکال می نماید. از عواملی که در طول عمر کابل مؤثر هستند شرایط بکار بردن آن است. باید در هنگام خواباندن کابل در زمین کلیه شرایط و دستورات ایمنی را رعایت نمود. و بعلاوه دقت نمود که شعاع گردش کابل نباید از ۱۵ برابر قطر خارجی کابل کمتر باشد و درجه حرارت نیز در موقع کابل کشی از ۵ درجه سانتیگراد بالای صفر کمتر نباشد.

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

نظرات