لوله های برق

 


اهداف مبحث لوله های برق :

انواع لوله های برق

اتصالات لوله های برق

انواع بست لوله

نصب تجهیزات برقی


 

 لوله های برق و لوازم مربوط به آن، که برای حفاظت هادی های عایق دار مثل سیم و کابل در تأسیسات الکتریکی ساختمان ها به کار می رود، باید برابر استانداردهای IEC614 – 1 ، IEC423A ، IEC423 و  ۱-۲-IEC614  و یا جدیدترین اصلاحیه استاندارد ملی شماره ۲۹۴ ساخته شده باشد. لوله های غیر فلزی و اتصالات مربوط به آن، که در تأسیسات مزبور مورد استفاده قرار می گیرد باید بر اساس استانداردهای فوق الذکر بوده و لوله های خرطومی پلاستیکی مطابق جدیدترین اصلاحیه استاندارد ملی شماره ۲۸۳ تولید شده باشد.

 


بیشتر بخوانید:

انواع نقشه و سیم کشی در برق ساختمان


 

  • انواع لوله های برق

 لوله های برق با توجه به نوع جنس، روش اتصال، ویژگی های الکتریکی و مکانیکی، قابلیت انعطاف، مقاومت در برابر حرارت و آتش و حفاظت در برابر اثرات عوامل خارجی طبقه بندی می شوند.  انواع لوله های مصرفی در سیم کشی روکار و توکار برق به قرار زیر است:

۱- لوله های خرطومی پلاستیکی

۲- لوله های پلاستیکی سخت (P.V.C)

۳- لوله های خرطومی فلزی

۴- لوله های فولادی

 

    • لوله خرطومی

لوله خرطومی پلاستیکی کاملاً عایق بوده و از جنس P.V.C هستند و در بسته های ۵۰ یاردی (۴۵ متری) و در اندازه های اسمی ۱۶، ۱۱ ، ۱۳ و … ساخته می شوند. از این لوله ها در مناطق خشک و به صورت توکار استفاده می شود. انعطاف پذیری زیاد و ارزان بودن از محاسن و پایین بودن استقامت مکانیکی از معایب این لوله ها است.

لوله خرطومی فلزی، بسیار قابل انعطاف است و از آن برای ارتباط لوله ی فولادی با تابلو به جعبه اتصال موتورها و به صورت روکار استفاده می شود.

لوله خرطومی پلاستیکی
                 لوله خرطومی پلاستیکی
لوله خرطومی فلزی
                              لوله خرطومی فلزی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    • لوله PVC

  لوله PVC یا لوله های پلاستیکی سخت کاملا عایق و از جنس P.V.C سخت هستند. مقاوم بودن در مقابل مواد شیمیایی، استحکام مکانیکی، مقاومت در مقابل زنگ زدگی و خوردگی، سبکی و ارزان قیمت و عدم اشتعال از محاسن این لوله هاست. ضربه پذیری و تغییر شکل دادن در مقابل حرارت از معایب این لوله هاست. از این لوله ها به صورت روکار و توکار استفاده می شود. از آن جا که این لوله ها از نظر الکتریکی کاملاً عایق هستند، لذا نمی توان از آنها به عنوان سیم زمین استفاده کرد، بلکه باید در داخل لوله علاوه بر سیم های حامل جریان، سیم جداگانه ای به عنوان سیم زمین قرار داد. این لوله ها به صورت شاخه های ۶ متری و در اندازه های ۱۶، ۲۰، ۲۵، ۳۲ میلی متر ساخته می شوند.

 

لوله PVC
                                          لوله PVC

 

    • لوله های فولادی

   این نوع از لوله ها در دو نوع سیاه و گالوانیزه و با طول های ۳ تا ۵ متر ساخته می شوند. لولۀ سیاه را در جاهای خشک و لوله گالوانیزه را در جاهای مرطوب به صورت روکار و توکار مورد استفاده قرار می دهند. کاربرد این لوله ها معمولاً در کارگاه ها، بیمارستان ها، پمپ بنزین ها و … است. مقاومت مکانیکی و قدرت ضربه پذیری از مزایای این لوله ها شمرده می شود.

   لوله های فولادی سیاه و گالوانیزه در سه مقیاس متفاوت ساخته می شوند که عبارتند از : لوله های Pg که در اندازه های ۹، ۱۹، ۱۳٫۵، ۱۶، ۲۱، ۲۹، ۲۶، ۴۲، ۴۸ ساخته می شوند؛ لوله های میلی متری که در اندازه های ۱۶، ۲۰، ۲۵، ۳۲ میلی متر ساخته می شوند. هریک از این لوله ها دارای حدیده و اتصالات مخصوص به خود هستند.

لوله های فولادی
                                                      لوله های فولادی

 

    • کانال پلاستیکی و کانال فلزی

  زیبائی و نصب سریع از مزایای کانال پلاستیکی و کانال فلزی است. درون این کانال ها سیم های حامل جریان و بر روی بعضی از کانال ها، کلید و پریز وصل می گردد. لازم به ذکر است که در این حالت نیز از برخی اتصالات پیش ساخته ارتباط کانال های مختلف به یکدیگر استفاده می شود.

 

  • اتصالات لوله های برق

   برای اتصالات لوله های برق، انشعاب و خم در لوله ها، اتصالات خاصی به کار می رود. مهم ترین آن ها، بوشن، زانو، سه راه و چهار راه هستند. هر کدام از این اتصالات، برای منظور خاصی مورد استفاده قرار می گیرند. با توجه به نوع لوله و قطر آن از اتصالات هم جنس و هم قطر استفاده می شود. لوله های فولادی و P.V.C بیش ترین کاربردی را در صنعت دارند.

    • بوشن

برای اتصال دو لوله هم قطر به یکدیگر مورد استفاده قرار می گیرد. زمانی که طول لوله کوتاه باشد و بخواهیم یک لوله دیگر را به آن اتصال دهیم از این وسیله استفاده می کنیم.برای اتصال لوله به تابلو فيوز، قوطی کلید و جعبه تقسیم های چهار گوش بدون رزوه از بوشن خاصی که از جنس برنج است، استفاده می شود.

 

بوشن
                       بوشن
  •  
    • تبدیل

   در صورتی که بخواهیم از یک جعبه تقسیم سه یا چهار راهه با سوراخ های یک اندازه، لوله ی کم قطر انشعاب بگیرند، از تبدیل استفاده می کنند.

    • زانو

   در اغلب موارد خم کردن لوله به وسیله ی لوله خم کن با توجه به موقعیت کار امکان پذیر نیست. بدین جهت از خم های آماده استفاده می شود. استفاده از این نوع خم ها، سرعت کار را بیش تر می کند. برای اتصال ۹۰ درجه ای دو لوله فولادی به یکدیگر از زانو یا دوراهی استفاده می شود.

    • اتصالات درب دار

   در مسیرهایی که طول لوله کاری زیاد بوده یا بیش از دو خم در مسیر باشد (بیش تر از دو خم در یک مسیر عبور فنر را مشکل یا غیر ممکن می کند) و نیز برای گرفتن انشعاب لوله، از دو راهی، سه راهی و زانویی دردار استفاده می شود. باید توجه داشت که در این اتصالات به دلیل کمی حجم محفظه، عمل انشعاب گرفتن از سیم ها مجاز نیست و از آنها فقط به عنوان هدایت بهتر فنر و سهولت کار سیم کشی استفاده می شود.

    • جعبه تقسیم گرد

   برای ارتباط لوله ها به یکدیگر و نیز گرفتن انشعاب از سیم ها، جعبه تقسیم های مختلفی به کار می رود که یکی از انواع آن جعبه تقسیم های گرد است. این جعبه ها، از یک تا چهار راه در اندازه ها و جنس های متفاوت ساخته می شوند.

جعبه تقسیم گرد
                  جعبه تقسیم گرد
    • در پوش

   برای مسدود کردن یک یا تعدادی از سوراخ های جعبه تقسیم گرد، از درپوش استفاده می شود.

    • جعبه تقسیم چهارگوش و سه راهی 

   در مسیری که تعداد لوله ها بیشتر باشد از جعبه تقسیم چهار گوش استفاده می شود. سوراخ های این جعبه ها دارای رزوه نیست و برای اتصال لوله به آنها باید از بوشن و بوش برنجی استفاده کرد.جعبه تقسیم محلی برای گرفتن انشعاب های متعدد از سیم اصلی یک مدار به منظور تغذیه محل های مختلف می باشد.

سه راهی نیز که تا حد زیادی شبیه به جعبه تقسیم  است، برای انشعاب گرفتن از یک مسیر مستقیم مورد استفاده قرار  می گیرد. بر روی سه راهی یک در پوش قرار می گیرد و اتصال سیم ها در داخل آن مانند جعبه تقسیم انجام می شود.

جعبه تقسیم چهار گوش
                              جعبه تقسیم چهار گوش
    • اتصالات  PVC

   در این نوع اتصالات باید از چسب های مخصوص P.V.C استفاده کرد تا اتصالات کاملاً محکم شود و آب به داخل لوله ها نفوذ نکند. لوله های P.V.C نیز دارای اتصالات مخصوص به خود هستند که شامل بوشن، زانوی معمولی، دو راهی، سه راهی و زانویی در دار، جعبه تقسیم گرد و چهار گوش و قوطی کلید است.

 

  • انواع بست لوله

   برای نصب لوله ها در لوله کاری روکار، از انواع بست لوله استفاده می شود که معمولاً از جنس فلز یا P.V.C  هستند. البته برای نصب لوله های فولادی، بست های فولادی به کار می رود. موقع نصب لوله های فولادی، ابتدا با استفاده از یک میخ بلند لوله ها را به طور موقت روی سطح دیوار نگاه می دارند، سپس لوله ها را به وسیلۀ بست فلزی و رول پلاک روی دیوار محکم می کنند. بست ها با توجه به جنس، نوع و قطر لوله ای که باید در آن قرار گیرد، انواع متفاوتی دارند. فاصله ی بین بست ها با توجه به شرایط لوله کاری بین ۱ تا ۲ متر است.

 


بیشتر بخوانید:

 

خطرات شوک الکتریکی

لوله کشی برق

 


 

  • نصب تجهیزات برقی

۱- نصب تابلوی برق موتورخانه ( تجهیزات داخل تابلو برق بر اساس نیازهای موتور خانه انتخاب و توسط تابلو ساز ساخته می شود).

۲- نصب پایه سینی برق روی دیوار و فیکس کردن سینی برق روی آن.

 ۳- نصب لوله زیر سینی برق و از آن جا روی الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده های دیگر.

۴- کابل کشی از تابلو برق روی سینی برق و داخل لوله از آن جا سر الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها.

۵- وایرشو زدن و شماره زدن سر سیم ها و بستن آن روی تخته كلم الکتروموتورها و ترموستات ها و مصرف کننده ها و از آن جا به ترمینال زیر تابلو برق.

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

نظرات