انواع ترمینال وایرشو کابلشو

 

از تجهیزات مورد نیاز در سیستم های الکتریکی می توان به انواع ترمینال وایرشو و کابل شو اشاره کرد که ابزار های مهم در مدار های الکتریکی به شمار می روند که در ادامه بررسی می شوند.

  • انواع ترمینال

پیچیدن سیم ها به دور هم برای ایجاد اتصال الکتریکی و عایق بندی محل اتصال با نوار چسب الکتریکی ممنوع است (در این روش به دلیل اینکه سیم ها به همدیگر به صورت مطمئن متصل نمی شوند و بین اتصال مقاومت ایجاد می کنند، شارش الکترون ها از اتصالات با فاصله و استحکام کم حالت پرشی خواهند داشت. در برخی موارد ممکن است اتصال همراه با جرقه باشد که این جرقه زدن متوالی، می تواند سبب داغ شدن محل اتصال، ذوب شدن عایق شود).

علاوه بر این کمرگیری سیم ها جهت اتصال سیم ها به یکدیگر نیز مجاز نمی باشد. از انواع ترمینال جهت اتصال مطمئن سیم ها به یکدیگر استفاده می شود که در سه دسته شاخه ای، سرامیکی و تابلویی ساخته می شوند. سایز تمام ترمینال ها بر اساس سطح مقطع سیم است از این رو ابعاد ترمینال متناسب با سایز سیم می باشد.

 

  • ترمینال شاخه ای

ترمینال خشک
                                              ترمینال خشک

ترمینال شاخه ای به دو دسته خشک و نرم تقسیم می شود.                             

ترمینال نرم
                         ترمینال نرم

                                                                                                                                        

  • ترمینال سرامیکی

نوع دیگری از ترمینال با نام سرامیکی شناخته می شود.

ترمینال سرامیکی
                           ترمینال سرامیکی
  • ترمینال تابلویی

  ترمینال تابلویی به دو دسته RTP پلاستیکی و RTC باکالیت تقسیم می شود. یک طرف بعضی از ترمینال های تابلویی RTP و RCT ها عایق نیست، از این رو جهت جلوگیری از خطربرق گرفتگی باید از ته بند در انتهای ترمینال استفاده نمود.

 

ترمینال RTC
               ترمینال RTC
ترمینال RTP
                ترمینال RTP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • پشت بند

جهت تثبیت ترمینال های تابلویی بر روی ریل های خود، باید در انتهای ترمینال از تجهیزی به نام پشت بند استفاده شود.

  • ریل تابلو

جهت نصب تجهیزات تابلو، همانند کلیدهای مینیاتوری، رله های شیشه ای، کنتاکتور، ترمینال ها و … از ریل تابلو استفاده می شود. ریل های تابلو به دو دسته ریل مینیاتوری (ریل DIN) و ریل RCT تقسیم می شوند.

 

                             

                                                                                                          نمونه ای از ریل تابلویی

 

  • رابط مینیاتوری

از رابط مینیاتوری جهت ارتباط فاز برای کلید مینیاتوری استفاده می شود، از این رو در دو نوع تک فاز و سه فاز در بازار موجود است.

رابط کلید مینیاتوری
                            رابط کلید مینیاتوری

                                                      

  • کانکتور

کانکتور برای انشعاب گیری از یک سیم استفاده می شود و در انواع سه خانه و پنج خانه و پیچی ساخته می شوند.

کانکتور سه خانه
                                                  کانکتور سه خانه                                                                           
  • انواع وایرشو

وایرشو یا سرسیم جهت اتصال مطمئن و سریع یک سیم در یک سلول ترمینال از وایرشوهای روکش دار استفاده می شود. وایرشو به نحوی روی سر سیم قرار می گیرد که قسمت عایق وایرشو روی عایق سیم، و قسمت هادی آن روی سیم لخت قرار می گیرد. سپس وایرشو توسط ابزار پرس مناسب و بسته به سطح مقطع سیم پرس می گردد تا اتصال مناسب و مطمئن بین وایرشو و سیم برقرار گردد. برای بررسی بیش تر انواع اتصالات وایرشو و سرسیم کلیک کنید.

برای بستن سیم های رشته ای در زیر پیچ باید از اتصالات فیشی (سر سیمی) استفاده شود. این فیش ها دارای انواع مختلف حلقه ای، کشویی، سوزنی و دو شاخ هستند که هر یک کاربرد ویژه ای دارند. پرکاربردترین آن ها در ساختمان سرسیم سوزنی است. سرسیم های سوزنی به منظور جلوگیری از صدمه دیدن سیم در حالت داخل شدن مستقیم به سلول ترمینال و بستن پیچ ترمینال بر روی سیم استفاده می شود.

سرسیم سوزنی
                                 سرسیم سوزنی

  

سر سیم سوزنی دوبل
                          سر سیم سوزنی دوبل

 

وایرشوها در دو نوع دوبل روکش دار TE و تکی روکش دار E ساخته می شوند. انتهای وایرشوهای دوبل به صورت قیفی و انتهای وایرشوهای تکی به صورت گرد است. بر روی پلاستیک حاوی وایرشو علامتی اختصاری همانند ITEMS:TE1510 نوشته می شود که دو شماره اول نشان دهنده شماره سیم است و عدد ۱۵ یعنی سیم شماره ۱/۵ و TE به معنی وایرشو دوبل است.

  • دو شاخ

سرسیم های دو شاخ روکش دار به منظور اتصال سیم به پیچ هادی، بدون نیاز به باز کردن کامل پیچ استفاده می شود. جهت نصب سرسیم دو شاخ، قسمت هادی سرسیم حول پیچ جاگذاری و پیچ محکم می شود.

نمونه ای از سرسیم دو شاخ
                                        نمونه ای از سرسیم دو شاخ

 

  • رنگ بندی وایرشو

جنس و رنگ روکش وایرشوهای تکی روکش دار مطابق با استاندارد DIN است.

  1.  جنس هادی: مس با خلوص ۹۹/۹۵ %
  2.  آبکاری هادی: قلع
  3. جنس روکش: PVC یا نایلون (در صورت درخواست)
  4.  بسته بندی: ۱۰۰ عدد در بسته

 

 

سطح مقطع وایرشو

رنگ روکش وایرشو

۰/۵

سفید

۰/۷۵

آبی روشن

۱

قرمز

۱/۵

مشکی

۲/۵

خاکستری

۴

نارنجی

۶

سبز

۱۰

قهوه ای

۱۶

عاجی

۲۵

مشکی

۳۵

قرمز

۵۰

آبی

 
 
  • انواع کابلشو

برای اتصالات جداشدنی کابل ها، از کابلشو استفاد می شود. انواع کابلشو، با توجه به سطح مقطع سیم، در اندازه های مختلف ساخته می شود. علاوه بر این کابلشوها در انواع مختلف پرسی، لحیمی و پیچی در بازار موجود می باشد. برای به دست آوردن اتصال صد درصد و قابل اطمینان، اغلب کابلشوها را به هادی های کابل، لحیم یا پرس می کنند. انتهای کابلشو حفره ای قرار دارد که برای وارد کردن سیم یا کابل لخت به داخل آن است.

 

انواع کابلشو در اندازه های مختلف
                                        انواع کابلشو در اندازه های مختلف

 

  • شرایط استفاده از کابلشو

در هنگام استفاده از کابلشو باید به موارد زیر توجه شود:

۱- جهت اتصال کابل های افشان از مقطع یک میلی متر مربع به بالا و کابل های مفتولی از مقطع ۱۰ میلی مترمربع به بالا در محل های اتصال از کابلشو استفاده می گردد. کابل های مفتولی با مقطع ۶ میلی مترمربع و کمتر را می توان بدون استفاده از کابلشو به دستگاه مربوطه متصل نمود.

۲- جنس کابلشو برای اتصال هادی های مسی به مسی از فلز مس، برای هادی های آلومینیومی به آلومینیومی از فلز آلومینیوم و برای اتصال هادی های آلومینیومی به مسی از نوع بی متال استفاده می شود. در صورتی که از کابلشوی آلومینومی برای هادی مسی استفاده شود کابلشو ذوب می شود. اگر کابلشوی مسی با پیچ آهنی متصل شود باعث خوردگی خواهد شد.

۳- بر روی کابلشو دو عدد نوشته می شود که یکی مربوط به قطر سیمی است که در کابلشو وارد می شود و عدد دیگر قطر پیچی که به این سوراخ می خورد است. معمولا کابلشو سیم سطح مقطع شش و ده میلی متر مربع نیاز به پیچ با قطر شش میلی متر دارد و کابلشوی شانزده و بیست و پنج میلی متر مربع نیاز به پیچ با قطر هشت میلی متر دارد و کابلشوی سایز سی و پنج و مقطع پنجاه میلی متر مربع نیاز به پیچ قطر ده میلی متر دارد و مقطع هفتاد و نود و پنج و صد و بیست نیاز به پیچ با قطر دوازده میلی متر دارد. 

سایز پیچ کابلشو
                                       سایز پیچ کابلشو

۴- بستن دو کابلشو زیر یک پیچ ممنوع است مگر آنکه زمان بسته و باز شدن کابلشو ها همزمان با هم باز و بسته شوند. به عنوان مثال در دو موتور که سیم اتصال زمین آن ها به یک پیچ بسته شده است اگر یکی از موتورها بسوزد و سیم اتصال زمین آن باز شود، سیم اتصال زمین موتور دوم نیز باز خواهد شد. در این صورت اگر اتصال بدنه ای برای موتور دوم رخ دهد خطر آفرین است.

۵- کابلشو برای مواقعی استفاده می شود که ترمینال و سایز کابل با هم تناسب نداشته باشند. عدم استفاده از کابلشو اتصالات سستی ایجاد می کند و ممکن است موجب برق گرفتگی یا آتش سوزی شود.

اهمیت استفاده از کابلشو
                                         اهمیت استفاده از کابلشو
  • رنگ بندی کابلشو

رنگ پلاستیکی مصوب روی دسته کابلشو عین شماره سیمی است که باید در کابلشو قرار گیرد. رنگ قرمز برای سیم ۱٫۵ میلی مترمربع، رنگ آبی برای سیم ۲٫۵ میلی متر مربع، رنگ زرد برای سیم ۴ و ۶ میلی مترمربع می باشد. برای کابلشو های بزرگتر روی کابلشو شماره سیم حک شده است.

  • بوشن یا موف

جهت اتصال سربه سر دو سیم و یا کابل استفاده می شود. موف کابل، بسته به نوع کابل مسی یا آلومینیومی و فاقد روکش عایق و موف سیم دارای روکش عایق است. هنگامی که بخواهیم دو کابل اتصال سربه سر داده شود انتهای یک کابل و ابتدای کابل دیگر به اندازه نصف طول موف، عایق برداری می شود و سپس طولی از سیم که عایق آن برداشته شده است در داخل موف قرار داده می شود و با پرس کابلشو هیدرولیکی هادی های دو کابل پرس می شود. دو سیم یا کابل باید هم سایز باشند و دو سیم با اختلاف قطر را نمی توان توسط ماسوره به هم متصل نمود.

نمونه ای از موف آلومینیومی بدون عایق
     نمونه ای از موف آلومینیومی بدون عایق

 

  • شماره سیم و کابل

مدارهای خروجی، کلیدها، فیوزها و دیگر تجهیزات نصب شده باید مجهز به برچسب های مشخص و دائمی باشند تا بتوان آن ها را شناسایی نمود. برچسب ها به دو دسته برچسب شماره ای و پلاک تقسیم می شوند. شماره سیم به صورت حروف و اعداد مجزا می باشند و جهت سهولت در عیب یابی سیم های تابلو مورد استفاده قرار می گیرند.

پلاک ها با بست کمربندی سرخود یا به صورت پلاک تنها موجود می باشند از پلاک ها جهت نوشتن توضیحات و مشخص نمودن مسیر سیم و کابل استفاده می شود و اکثراً برای کابل های خروجی تابلوها استفاده می شوند.

 

  • بست کمربندی سیم

بست کمربندی، برای دسته بندی و نظم دادن به سیم هایی که مربوط به یک مسیر یا بخش ویژه ای هستند به کار می رود. بست کمربندی در انواع پلاستیکی و استیل ساخته می شوند. در تابلوهای برق و دستگاه ها از کمربندهای پلاستیکی جهت بستن و محکم کردن سیم ها استفاده می شود.

بست کمربندی پلاستیکی
بست کمربندی پلاستیک
بست کمربندی فلزی
                               بست کمربندی فلزی

 

 

                             

 

 

                                                   

                   

 

 

 

 

در صورتی که سوالی در خصوص مطالب بیان شده دارید می توانید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با ارائه پیشنهادات خود، ما را در بالا بردن کیفیت مقالات یاری کنید. 

مقالات مرتبط

4 نظرات

  1. تابش

    پاسخ دادن

    سلام برای نصب دو کابلشو به هم دیگه محدودیتی وجود داره ؟

    ۲۸ مرداد ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      سلام
      بهتر است که دو کابل شو روی هم قرار نگیرند به خصوص اگر از آن ها جریان عبور می کند.
      به علاوه باید کابلشو به طور مستقیم به شینه متصل باشد.
      هر کابلشو ظرفیت محدودی در عبور جریان دارد. اگر دو کابلشو روی هم باشند یعنی عبور دو برابر جریان از کابلشوی زیری و ایجاد تلفات و آتش سوزی.

      ۲۸ مرداد ۱۳۹۸
  2. سنایی

    پاسخ دادن

    یه سوال داشتم. سایز کابلشو ها و وایرشو ها رو چطور میشه برای کابل های مختلف انتخاب کرد؟

    ۲۸ مرداد ۱۳۹۸
    • الیکا الکتریک

      پاسخ دادن

      هر سیم به کابلشوی مخصوص به خودش دارد. روی کابلشو دو عدد نوشته شده است. عدد سمت راست سایز کابل و دومی سایز پیج کابلشو را نشان می دهد. معمولا براس سیم سطح مقطع شش و ده میلیمتر به پیچی با قطر شش میلی متر نیاز است و برای کابلشوی ۱۶ و ۲۰ و ۲۵ میلی متر نیاز به پیچ ۸ میلی دارد. کابلشوی سایز ۳۵ و ۵۰ نیازمند پیچی با قطر ۱۰ میلی متر دارد.
      در مورد وایرشو هم می توان با توجه به رنگ وایرشو سایز سیم را تشخیص داد.

      ۲۸ مرداد ۱۳۹۸