تعریف تابلو
 
ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺮژي اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮارﻣﻲ ﮔﻴﺮﻧﺪ. 
 
هدف از کاربرد تابلو در صنعت برق
 
الف: جمع کردن تجهیزات در یک محل به منظور:
 
• فراهم شدن امکان کنترل و حفاظت مطمئن تر و دقیق تر
• قابلیت استفاده از سیستم های الکتریکی به صورت پیوسته و با هزینۀ کمتر
• تعمیر و نگهداری آسان تر و سریع تر
 
ب: تأمین ایمنی سیستم و موجودات زنده.
 
انواع تابلوها
 
الف) از لحاظ ساختمان
 
  • تابلوهای بیرونی: تابلوهای بیرونی در فضای باز نصب شده و علاوه بر وظایف تابلوهای درونی، بایستی از تجهیزات در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﻮي ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻛﻨﻨﺪ و ﻟﺬا داراي ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

 

 
                                          
                                                                                       نمایی از یک تابلو بیرونی
 
  • تابلوهای درونی: تابلوهای درونی تابلوهایی هستند که در محل های سرپوشیده مورد استفاده قرار می گیرند. این تابلوها وظیفۀ نگهداری تجهیزات در محل نصب شده و حفاظت از آنها در برابر برخوردهای ناخواسته را برعهده دارند.

 

 

 
                                                   
                                                                                        نمایی از یک تابلو درونی
 
 
 
ب) از لحاظ کاربرد
 
  •  تابلوهای توزیع: تابلوهای توزیع به منظور جمع آوری و توزیع انرژی الکتریکی به کار برده می شوند.

 

 

 
                                        
                                                                                                  نمایی از یک تابلو توزیع
 
 
  • تابلوهای کنترل: تابلوهای کنترل با بهره گیری از تجهیزات مختلف وضعیت سیستم را سنجیده و نمایش می دهند و در صورت لزوم تنظیمات اعمال شده توسط بهره بردار را به سیستم منتقل می کنند.

 

 

 

                                               
                                                                                      نمایی از یک تابلو کنترل
 

تابلوها از لحاظ ساختمان به صورت ایستاده، دیواری، روی سکو، روکار و … و از لحاظ روش دسترسی به تجهیزات درون تابلو، اسکلت پیچ و مهره ای و ثابت دسته بندی می شوند.

تابلوها در سطوح ولتاژ فشار ضعیف و فشار متوسط مورد استفاده قرار می گیرند.
 

استاندارد لوازم داخل تابلو

لوازم داخل تابلو باید برابر استانداردهای جدول زیر یا یکی از استانداردهای بین المللی معتبر مشابه طراحی، ساخته و مورد آزمون قرار گرفته باشد.

 

لوازم داخل تابلو

استاندارد

شینه مسی

VDE 0201

شینه آلومینیومی

VDE 0202

کلیدهای فشار ضعیف

IEC 947

کلیدهای خودکار فشار ضعیف

IEC 157-1,2

کنتاکتورهای فشار ضعیف (۱۰۰۰ VAC)

IEC 158-1

کنتاکتورهای فشار ضعیف (۱۲۰۰ VAC)

IEC 158-1c

کنتاکتورهای محافظ در برابر اتصال کوتاه

IEC 157-1

روش های علامت گذاری و شناسایی ترمینال کنتاکتورهای فشار ضعیف و رله های اضافه بار همراه آن

مطابق با شماره ۳۱۸۱، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

فیوزهای ولتاژ ضعیف

IEC 269-2,2A,3,3A

ترانسفورماتورهای جریان

IEC 185

سایر انواع تابلوها و وسایل داخل آن مانند وسایل اعلام خطر، ترمینال ها و …

 مطابق با استاندارد IEC

 

مشخصات فنی تابلوهای اصلی توزیع نیروی برق فشار ضعیف- نوع ایستاده قابل دسترسی از جلو و قابل دسترسی از پشت

  1. از نوع ایستاده، اسکلت نگه دار از آهن به فرم نبشی، ناودانی و سپری ساخته شده است. به وسیلۀ پیچ و مهره به یکدیگر متصل شده تا در برابر تنش های مکانیکی وارده در شرایط عادی بهره برداری مقاوم باشد.
  2.  پوشش تابلو از ورق های فلزی با ضخامت حداقل ۲ میلی متر بوده و به وسیله پیچ و مهره به اسکلت نگهدار محکم می شود.
  3. ساختمان بدنه این نوع تابلوها باید به گونه ای باشد تا تابلو از طرفین به سهولت قابل توسعه باشد. بنابراین بدین جهت پوشش های جانبی تابلو باید به وسیله پیچ و مهره های کرومه به اسکلت اصلی متصل شود.
  4. در تابلوهای قابل دسترسی از جلو با باز کردن درب محافظ جلو تابلو، دسترسی به کلیه لوازم و تجهیزات داخلی تابلو، بدون تداخل با کار قسمت های مختلف باید امکان پذیر بوده و در تابلوهای قابل دسترسی از پشت این امکان باید با باز کردن درب پشت تابلو این امکان حاصل گردد.
  5. به منظور ایجاد حفاظت در برابر زنگ زدایی، فسفاته کاری و یک لایه رنگ آستری و رنگ آمیزی شامل؛ حداقل دو لایه پوشش رنگ برای شرایط آب و هوایی خشک و سه لایه پوشش رنگ برای شرایط آب و هوایی مرطوب در نظر گرفته شود.
  6. ظرفیت الکتریکی شینه فازها از صد و پنجاه درصد شدت جریان اسمی کلید اصلی تغذیه کننده تابلو نباید کمتر باشد.
  7. سطح مقطع شینه های خنثی و اتصال زمین نباید از نصف سطح مقطع شینه فاز کمت باشد. سطح مقطع این دو شینه باید در سرتاسر طول تابلو پیش بینی شود.
  8. شینه های فازها و خنثی باید روی مقره های اتکایی چینی یا صمغ مصنوعی نصب شود و شینه اتصال زمین باید روی مقره نصب شده و سپس به بدنه تابلو اتصال یابد.
  9. نقاط اتصال شینه ها به یکدیگر و کلیدها به شینه ها باید قبل از اتصال کاملاً تمیز بوده و در صورت امکان با یک لایه نقره ای پوشیده شده و سپس به وسیلۀ پیچ و مهره و واشرهای مسی یا برنز محکم شود تا حداکثر هدایت الکتریکی بوجود آمده و از گرم شدن جلوگیری شود.
  10. حداقل فاصله بین شینه ها باید از ۱۰ سانتی متر کمتر نباشد.
  11. اتصالات کابل ها، شینه ها، کلیدها، فیوزها و … باید بوسیلۀ کابل شو صورت پذیرد.
  12. شینه ها باید با رنگ نسوز به ترتیب (فاز L1: قرمز، L2: زرد و L3: آبی) رنگ آمیزی شوند. و شینه های اتصال زمین و خنثی به رنگ سبز و زرد رنگ آمیزی شوند.
  13. استقرار شینه های فاز L1، L2 و  L3 در سطوح مختلف مطابق با جدول زیر باشد:
  14. درب های تابلو با لولای گالوانیزه یا استیل بوده و دارای قفل باشد و قفل ها باید شبیه هم انتخاب شده و یک کلید برای هر قفل موجود باشد و هر درب علاوه بر قفل دارای چفت نیز باشد.
  15. در محیط های با رطوبت و تغییر دمای زیاد باید اقدامات مناسبی برای تابلو در جهت تأمین عبور هوا از داخل تابلو یا گرم کن برای جلوگیری از تعرق زیان آور در داخل تابلو در نظر گرفته شود.
  16. کلیۀ لوازم بکار رفته در داخل تابلو باید به نحوی نصب شود که از نظر تعمیر و نگه داری و یا تعویض، هر یک از آن به سهولت در دسترس باشد.
  17. استفاده از کابل یا سیم قابل انعطاف برای وسایل بکار رفته در قسمت متحرک یا قابل برداشت تابلو صورت گیرد.
  18. فواصل دستگاه هایی که قسمتی از تابلو را تشکیل می دهند باید با فواصل داده شده در مشخصات مربوط به آن مطابقت داشته باشد.
  19. کلیدها، وسایل اندازه گیری و … که در تابلوها نصب می شود باید دارای شماره راهنما بوده و شماره خطوط محلی که تغذیه می شود روی آن نوشته شود. علاوه بر آن اتصالات وسایل اندازه گیری و سیستم های کنترل و خطوط خارجی باید در روی صفحه ترمینال علامت گذاری شده، صورت گیرد.
  20. تمامی سر سیم ها در ابتدا و انتهای داخل تابلو و نیز کابل ها باید به منظور راهنمایی در تغییرات بعدی طبق نقشه مربوط شماره گذاری شود.
  21. ترمینال هایی که برای اتصال هادی های مسی و یا آلومینیومی در نظر گرفته می شود باید توسط سازنده مشخص گردد.
  22. شماتیک تقسیم بندی کلیدها در تابلو بر حسب حداقل قدرت قطع کلید و جدول حداقل قدرت قطع مجاز کلیدهای فرعی نسبت به حداقل قدرت کلید اصلی است.

استقرار شینه های فاز L1، L2 و L3 در سطوح مختلف

سطوح شینه کشی

رنگ شینه

شینه کشی افقی در سطح افقی تابلو

شینه سمت جلو تابلو قرمز رنگ- شینه وسط زرد رنگ- شینه ای که به طرف پشت تابلو قرار می گیرد، آبی رنگ است.

شینه کشی افقی واقع در سطح عمودی تابلو

شینه بالا قرمز رنگ- شینه وسط زرد رنگ- شینه پایین آبی رنگ

شینه کشی عمودی واقع در سطح عمودی تابلو، دید از جلو تابلو

شینه سمت چپ قرمز رنگ- شینه وسط زرد رنگ- شینه ای که به طرف پشت تابلو است، آبی رنگ است.

شینه کشی عمودی واقع در سمت عمودی تابلو دید از جنب تابلو

شینه سمت جلو تابلو قرمز رنگ- شینه وسط زرد رنگ- شینه ای که به طرف پشت تابلو است، آبی رنگ است.

 

حداکثر ابعاد تابلو اصلی توزیع فشار ضعیف، نوع ایستاده قابل دسترسی از جلو و قابل دسترسی از پشت مطابق جدول زیر است:

 

 

 

 

 

تابلو قابل دسترسی از جلو به سانتی متر

تابلو قابل دسترسی از پشت به سانتی متر

ارتفاع

۲۲۰

ارتفاع

۲۲۰

عرض

۹۰

عرض

۹۰

عمق

۶۰

عمق

۸۰

مقالات مرتبط