اصطلاحات مرتبط با تأسیسات روشنایی

 

(AMPERE) آمپر –

واحد استانداردی است که برای اندازه گیری شدت جریان الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد و به اختصار به صورت Apm یا A نشان داده می شود.

یک آمپر بیانگر شدت جریان الکتریکی معادل با یک کولن بر ثانیه است. کولن واحد اندازه گیری بار الکتریکی است. در واقع یک آمپر عبارت است از تعداد الکترون هایی که در یک بازه زمانی مشخص از یک مقطع معین از مدار عبور می کنند.

 

– ANSI

بیانگر موسسه ملی استانداردهای آمریکاست که به اختصار به آن ANSI گفته می شود.

 

(ARC TUBE) محفظه ایجاد قوس الکتریکی –

 محفظه ای لوله ای شکل در لامپ های HID است که توسط جداره خارجی حباب لامپ احاطه شده و از جنس کوارتز یا سرامیک شفاف ساخته می شود. 

در لامپ های HID قوس الکتریکی که منجر به تولید نور و روشن شدن لامپ می شود در داخل این محفظه ایجاد می گردد.

 

– ASHRAE  

بیانگر انجمن گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع آمریکاست که به اختصار به آن ASHRAE گفته می شود.

 

(BAFFLE) تیغه –

 یک قطعه مات یا نیمه شفاف است که برای کنترل جهت توزیع نور و هدایت آن در زاویه ای خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

 

(BALLAST) بالاست –

 وسیله ای است که برای به کار انداختن لامپ های فلورسنت و HID مورد استفاده قرار می گیرد. کاری که بالاست در این لامپ ها انجام می دهد آن است که ولتاژ بالای مورد نیاز برای راه اندازی اولیه و روشن شدن لامپ را فراهم می کند و در حین کار لامپ نیز شدت جریان عبوری از آن را تنظیم می کند.

 

(BALLAST CYCLING) خاموش و روشن شدن بالاست –

 شرایط نامطلوبی است که طی آن بالاست به صورت مکرر لامپ را خاموش و روشن می کند. این مشکل معمولاً به دلیل گرم شدن بیش از حد کلید حرارتی داخل بالاست به وجود می آید.

از دیگر عوامل بروز این مشکل می توان به استفاده از نوع لامپ اشتباه به همراه بالاست، عدم تأمین ولتاژ مورد نیاز و دمای بیش از حد محیط اشاره کرد. از طرفی، خاموش و روشن شدن مکرر لامپ می تواند یکی از نشانه های مراحل اولیه سوختن بالاست باشد.

 

(BALLAST FACTOR) ضریب بالاست –

 ضریب بالاست که به اختصار به آن BF گفته می شود برای یک مجموعه بالاست و لامپ مشخص نشان دهنده درصدی از مقدار نامی خروجی نوردهی لامپ است که توسط مجموعه بالاست و لامپ تولید می شود.

 

(BALLAST EFFICIENCY FACTOR) ضریب بهره بالاست –

 ضریب بهره بالاست که به اختصار به آن BEF می گویند، از ضریب بالاست بر توان ورودی به بالاست بدست می آید. به طور کلی هرچه مقدار ضریب بهره بالاست بالاتر باشد نشان دهنده آن است که بالاست مورد استفاده کارایی بالاتری دارد.

 

(CANDELA )کاندلا –

 واحدی است که برای اندازه گیری شدت نور لامپ ها و منابع مختلف تولید نور در یک راستای مشخص مورد استفاده قرار می گیرد.

 

(CANDELA DISTRIBUTION) منحنی توزیع کاندلا –

 نموداری است که اغلب اوقات بر روی مختصات قطبی رسم می شود و بر روی آن تغییرات شدت نور یک لامپ در راستای صفحه ای که از مرکز لامپ عبور می کند نشان داده می شود.

 

(CANDLE POWER) توان شمع –

 معیاری است که شدت نور یک لامپ در یک جهت راستای مشخص را تعیین می کند. واحدی که برای اندازه گیری توان شمع مورد استفاده قرار می گیرد کاندلا است.

 

– CBM

 بیانگر انجمن سازندگان مورد تایید بالاست است که به اختصار به آن CBM گفته می شود.

 

– CEC

بیانگر انجمن انرژی کالیفرنیاست که به اختصار به آن CEC گفته می شود.

 

(COEFFICIENT OF UTILIZATION) ضریب بهره –

 به نسبت تعداد لومن های دریافت شده از یک منبع تولید نور به همراه نورافکن در مقایسه با تعداد لومن های دریافت شده از همان لامپ بدون استفاده از نورافکن اصطلاحاً ضریب بهره گرفته می شود که به اختصار آن را با CU نشان می دهند.

 

(COLOR RENDERING INDEX) شاخص رنگ دهی یا CRI –

 معیاری است که تأثیر بازتابش نور منتشر شده از یک لامپ بر روی رنگ اجسام مختلف را در مقایسه با رنگ واقعی آنها در معرض یک منبع تولید نور مرجع مشخص می کند.

مقادیری که به عنوان شاخص نوردهی به منابع مختلف تولید نور اختصاص داده می شود همواره بین ۱ تا ۱۰۰ است که مقدار ۱۰۰ به منزله آن است که رنگ اجسام در معرض آن نور کاملاً با رنگ واقعی آنها تطبيق دارد.

از سوی دیگر، هرچه شاخص رنگ دهی یک لامپ کوچکتر و به عدد ا نزدیک تر باشد، رنگ اجسام مختلفی که در معرض آن قرار می گیرند غیر طبیعی تر خواهد بود.

 

(COLOR TEMPERATURE) دمای رنگ –

 دمای رنگ از جمله مشخصات لامپ ها به شمار می رود که رنگ نور تولید شده توسط آنها را به دمای یک منبع تولید نور مرجع مرتبط می سازد. به طور معمول دمای منابع تولید نور برحسب کلوین اندازه گیری می شود.

دمای رنگ همچنین برای مشخص کردن میزان گرم یا سرد بودن منابع تولید نور نیز به کار می رود. به طور کلی منابع تولید نوری که دمای آنها زیر ۳۲۰۰K است منابع گرم و آن دسته از منابع تولید نوری که دمای آنها بیش از ۴۰۰۰K است منابع سرد به شمار می روند.

 

 

(COMPACT FLUORESCENT) لامپ فلورسنت فشرده –

 لامپ های فلورسنت کوچکی هستند که اغلب اوقات به عنوان جایگزینی برای لامپ های رشته ای متداول مورد استفاده قرار می گیرند.

به طور معمول، عمر لامپ های فلورسنت فشرده در حدود ده برابر عمر لامپ های رشته ای است ضمن آن که کارایی این لامپ ها نیز ۳ تا ۴ برابر نسبت به لامپ های رشته ای بیشتر است.

لامپ های فلورسنت فشرده گاهی با اسامی دیگری از قبیل لامپ های PL، لامپ های CFL یا لامپ های BIAX نیز نامیده می شوند.

 

 

(CONSTANT WATTAGE BALLAST) بالاست با توان ثابت –

 نوع مرغوبی از بالاست های مورد استفاده در لامپ های HID است که سیم پیچ های اولیه و ثانویه آن کاملا از محیط پیرامون خود مجزا شده اند.

 

 

(CONSTANT WATTAGE AUTOTRANSFORMER) اتوترانسفورماتور با توان ثابت –

 یکی از انواع متداول بالاست های HID است که در آن کویل های اولیه و ثانویه با اتصال الکتریکی به یکدیگر متصل می شوند. عملکرد این نوع بالاست ها به گونه ای است که عملکرد آنها به نسبت هزینه ای که به همراه دارند قابل قبول و مقرون به صرفه است.

 

(CONTRAST) وضوح دید –

 رابطه بین شدت روشنایی یک شی و شدت نور زمینه را وضوح دید می گویند.

 

 

 (CUT – OFF ANGLE) زاویه قطع دید –

 به زاویه ای بین محور قائم تجهیزات روشنایی که رفلکتور، پره ها یا سایر تجهیزات محافظ دور لامپ موجب قطع شدن دید مستقیم لامپ می شوند زاویه قطع دید گفته می شود. زاویه قطع دید در واقع مکمل زاویه سایه اندازی لامپ است.

 

 

(DAY LIGHT COMPENSATION) تقویت روشنایی با استفاده از روشنایی طبیعی –

یک سیستم کاهش نور است که در داخل آن از یک فتوسل استفاده شده است. عملکرد این سیستم به گونه ای است که در مواقعی که روشنی روز به حد کافی است، مقدار نور خروجی از لامپ را کاهش می دهد.

بدین ترتیب با افزایش شدت نور طبیعی شدت نور لامپ به همان نسبت کاهش می یابد. استفاده از چنین سیستم هایی در واقع یکی از روش های کارامد صرفه جویی در مصرف انرژی به شمار می رود و در مناطقی که نور خورشید به اندازه کافی وجود دارد قابل استفاده است.

 

(DIFFUSE) انتشار –

 اصطلاحی است که برای مشخص کردن وضعیت نور توزیع شده مورد استفاده قرار می گیرد. انتشار در واقع اصطلاحی است که برای نشان دادن میزان پخش شدن و کم شدن شدت نور به کار می رود.

 

 

(DIFFUSER) توزیع کننده یا دیفیوزر –

 قطعه نیمه شفافی از جنس شیشه یا پلاستیک که در سیستم های روشنایی منبع تولید نور را احاطه می کند. بدین ترتیب نوری که از طریق توزیع کننده به اطراف منتقل می شود از طریق این محفظه نیمه شفاف به اطراف پخش شده و شدت نور آن کاهش می یابد.

 

 

(DIRECT GLARE) نور خیره کننده مستقیم –

 نور خیره کننده ای است که به دلیل انتشار مستقیم نور از لامپ ایجاد می شود و اغلب نتیجه عدم استفاده از محفظه ها و حباب های نامناسب برای لامپ است.

 

(DOWN LIGHT) لامپ رو به پایین –

 نوعی لامپ سقفی است که نور آن فقط در راستای لامپ رو به پایین منتشر می شود. ساختار این لامپ ها به گونه ای است که منبع تولید نور در داخل یک محفظه استوانه ای شکل فرو رفته و در آن ها بخش عمده ای از نور تولید شده توسط لامپ صرفاً در راستای لامپ و رو به پایین منتشر می شود.

این لامپ ها ممکن است با رفلکتورهای باز و یا محفظه های مختلف مورد استفاده قرار گیرند.

 

 

(EFFICACY) کارایی –

 معیاری است که برای مقایسه مقدار نور خروجی از لامپ نسبت به مقدار انرژی مصرفی توسط آن مورد استفاده قرار می گیرد.

کارایی برحسب مقدار نور خروجی از لامپ بر حسب لومن به توان الکتریکی مصرفی آن تعریف می شود. کارایی در لامپ ها مفهومی مشابه با بازده است که در موارد دیگر به کار می رود ولی واحدی که برای سنجش آنها مورد استفاده قرار می گیرد متفاوت است.

برای مثال اگر مقدار نور تولید شده توسط یک لامپ ۱۰۰ W برابر با ۹۰۰۰ لومن باشد، کارایی آن ۹۰ لومن در وات خواهد بود.

 

 

(ELECTROLUMIN ESCENT) الکترولومینانس – 

منابع تولید نور جدیدی است که در آن از فناوری تولید نور سرد برای تولید نور با درخشندگی یکنواخت، طول عمر بسیار بالا (تقریبا هشت سال) و مصرف انرژی بسیار پایین (در حدود ۱ W برای هر لامپ) استفاده می شود.

 

(ELECTRONIC BALLAST) بالاست الکترونیکی –

بالاستی است که در آن به منظور افزایش فرکانس عملکرد لامپ های فلورسنت تا محدوده بین ۴۰-۲۰ kHz از قطعات نیمه رسانا استفاده می شود.

شدت جریان مصرفی توسط لامپ های فلورسنت توسط قطعات القایی کوچکتری کنترل می شود. لازم به ذکر است که با افزایش فرکانس کارکرد لامپ کارایی لامپ های فلورسنت نیز افزایش می یابد.

 

 

(ELECTRONIC DIMMING BALLAST) بالاست کاهنده الکترونیکی –

 نوعی بالاست با خروجی متغیر است که به همراه لامپ های فلورسنت مورد استفاده قرار می گیرد.

 


بیشتر بخوانید:

بالاست لامپ های فلورسنت


 

– EMI

 واژه اختصاری است که برای بیان تداخل الكترومغناطیسی مورد استفاده قرار می گیرد. عامل ایجاد تداخل الكترومغناطیسی فرکانس بالا که به آن نویز الکتریکی نیز گفته می شود قطعات و اجزای الکترونیکی به کار رفته در لامپ های فلورسنت است که موجب ایجاد تداخل در عملکرد تجهیزات الکتریکی می شود.

تداخل الكترومغناطیسی برحسب میکرو ولت اندازه گیری می شود و با استفاده از فیلترها می توان آن را کنترل کرد.

از آنجایی که تداخل الكترومغناطیسی در عملکرد تجهیزات مخابراتی و سیستم های ارتباطی نیز تداخل ایجاد می کند، انجمن فدرال ارتباطات در استانداردهای خود محدوده مشخصی را برای مقدار EMI مجاز تعیین کرده است.

 

 

 (ENERGY – SAVING BALLAST) بالاست صرفه گر –

 نوعی بالاست مغناطیسی است که به منظور افزایش کارایی قطعات و اجزای به کار رفته در داخل بالاست، عملکرد آنها در دمای پایین تر و در نتیجه عمر بالاتر آنها نسبت به بالاست های مغناطیسی استاندارد طراحی و ساخته شده است.

در حال حاضر بر اساس قوانین جاری کشور آمریکا استفاده از بالاست های مغناطیسی استاندارد پیگرد قانونی دارد.

 

 

 (ENERGY – SAVING LAMP) لامپ های صرفه گر –

 نوعی لامپ با توان الکتریکی پایین است که مقدار نور خروجی آن نیز در مقایسه با لامپ های معمولی پایین تر است.

 

 

(FLUORESCENT LAMP) لامپ فلورسنت –

 یکی از منابع تولید نور است که متشکل از یک محفظه محتوی گاز آرگون به همراه مقادیر کمی کریپتون و سایر گازهای خنثی است. هنگامی که شدت جریان الکتریکی در دو سر لامپ های فلورسنت برقرار می شود، قوس الکتریکی ایجاد شده در داخل لامپ موجب تابش اشعه فرابنفش به اطراف میشود که این تشعشع موجب برانگیخته شدن فسفر موجود در جداره لامپ و تولید نور مرئی می شود.

 

 

 (FOOT – CANDLE) فوت کاندل (fc) –

 واحد انگلیسی اندازه گیری ایلومینانس یا شدت روشنایی است که از آن برای سنجش شدت روشنایی منتشر شده بر روی سطوح مختلف استفاده می شود.

۱fc برابر با شدت نوری است که از انتشار یک لومن در سطحی به مساحت ۱۱۲ ایجاد می شود.

 

 

(FOOT LAMBERT) فوت لامبرت (fl) –

 واحد انگلیسی اندازه گیری لومینانس است. هر فوت لامبرت برابر با یک کاندلا در فوت مربع است.

 

 

(GLARE) خیره کنندگی –

 به درخشندگی بیش از حد یا اختلاف بین میزان درخشندگی یک جسم در یک محیط زمینه که موجب آزار افراد و ایجاد ناراحتی در آنها شود خیره کنندگی گفته می شود.

 

 

(HARMONIC DISTORTION) انحراف هارمونیک –

 به بخش سینوسی یک موج دوره ای با فرکانسی برابر با فرکانس اصلی یک هارمونیک گفته می شود. انحراف هارمونیک در تجهیزات روشنایی می تواند منجر به ایجاد تداخل با سایر تجهیزات و ایجاد اختلال در عملکرد شبکه توزیع برق شود.

انحراف هارمونیک کل که به اختصار به آن THD می گویند معمولاً برحسب درصدی از شدت جریان اولیه خط بیان می شود.

انحراف هارمونیک کل برای بالاست مورد استفاده در یک لامپ فلورسنت ۴ft بین %۲۰ تا %۴۰ است. برای بالاست هایی که به همراه لامپ های فلورسنت فشرده مورد استفاده قرار می گیرند مقدار انحراف هارمونیک کل نباید از %۵۰ بیشتر باشد.

 

 

– HID

 اصطلاحی است که برای لامپ های تخلیه شدت بالا مورد استفاده قرار می گیرد که به اختصار به آنها لامپ های HID گفته می شود. لامپ های بخار جیوه، لامپ های هالیدهای فلزی و لامپ های سدیم فشار بالا همگی در گروه لامپ های HID قرار می گیرند. لازم به ذکر است که در کاربردهای روزمره لامپ های سدیم فشار پایین نیز اغلب در گروه لامپ های HID قرار می گیرند.

 

 

(HIGH OUTPUT) لامپ ها یا بالاست های HO –

 به آن دسته از لامپ ها و بالاست هایی که برای کار در شدت جریان های بالا (۸۰۰ mA) طراحی و ساخته می شوند لامپ های با خروجی بالا گفته می شود که به اختصار به آن لامپ ها یا بالاست های HO نیز گفته می شود.

طراحی این لامپ ها به گونه ای است که خروجی نور آنها از لامپ ها معمولی بالاتر است.

 

 

(HIGH POWER FACTOR) ضریب توان بالا –

به بالاست هایی که ضریب توان آنها ۰٫۹ یا بالاتر است بالاست های با ضریب توان بالا گفته می شود. ساختار این نوع بالاست های به گونه ای است که به منظور دستیابی به ضریب توان مورد نظر در داخل آنها از خازن استفاده می شود.

 

 

(HIGH – PRESSURE SODIUM LAMP) لامپ سدیم فشار بالا –

 یکی از انواع لامپ های HID است که نور تولید شده توسط آنها به واسطه تشعشع بخار سدیم و جیوه ایجاد می شود.

 

 

(HOT RESTART or HOT RESTRIKE) راه اندازی مجدد لامپ در حالت داغ –

 ساختار لامپ های HID به گونه ای است که در صورتی که شدت جریان عبوری از مدار به صورت لحظه ای قطع و وصل شود و یا مدار دچار افت ولتاژ آنی شود، قوس الکتریکی ایجاد شده بین دو الکترود لامپ از بین می رود.

بدین ترتیب با وصل مجدد جریان یا بازگشت ولتاژ مدار به مقدار اولیه، گازهای داخل محفظه لامپ به قدری داغ است که قابلیت یونیزه شدن مجدد را ندارد.

راه اندازی مجدد لامپ های HID هنگامی اتفاق می افتد که محفظه لامپ که قوس الکتریکی در داخل آن ایجاد می شود به اندازه کافی سرد شده باشد.

 

 

– IESNA

 انجمن مهندسان روشنایی آمریکای شمالی که به اختصار آن را با IESNA نشان می دهند.

 

 

(ILLUMINANCE) ایلومینانس یا شدت روشنایی –

 اصطلاحی است که برای اندازه گیری و سنجش مقدار برخورد نور با یک سطح یا صفحه خاص مورد استفاده قرار می گیرد.

ایلومینانس اغلب شدت روشنایی نیز نامیده می شود و بر اساس تعداد لومن در فوت مربع (fc) یا تعداد لومن در متر مربع (lux) بیان می شود.

 

 

(INDIRECT GLARE) خیره کنندگی غیر مستقیم –

 میزان خیره کنندگی یک منبع تولید نور که به واسطه انعکاس نور تولید شده از آن از سطوح مختلف ایجاد میشود خیره کنندگی غیر مستقیم می گویند.

 

 

(INSTANT START) استارت آنی –

 یکی از مدارهای مورد استفاده در لامپ های فلورسنت است که با استفاده از آن لامپ به واسطه ولتاژ بسیار بالایی تولید شده توسط بالاست به صورت آنی روشن می شود. لامپ های فلورسنت استارت آنی تنها یک سرپیچ پیچی دارند.

 

 

(LAMP CURRENT CREST FACTOR) ضریب حداکثر شدت جریان لامپ –

 حداکثر مقدار شدت جریان لامپ تقسیم بر شدت جریان متوسط (RMS) لامپ را اصطلاحاً ضریب حداکثر شدت جریان لامپ می گویند که به اختصار آن را با LCCF نشان می دهند.

به منظور افزایش طول عمر لامپ و دستیابی به بیشترین عمر مفید، ضریب LCCF لامپ ها باید از ۱٫۷ کوچکتر باشد. در صورتی که مقدار LCCF لامپ برابر با ۱٫۴۱۴ باشد موج لامپ دقیقاً به شکل سینوسی خواهد بود.

 

 

(LAMP LUMEN DEPRECIATION FACTOR) ضریب کاهش نور لامپ –

 ضریبی است که برای نشان دادن میزان کاهش خروجی نور یک لامپ با گذشت زمان مورد استفاده قرار می گیرد و به اختصار با LLD نشان داده می شود.

برای محاسبه شدت نور مورد نیاز در هر مکان، ضریب کاهش نور معمولاً به عنوان ضریبی از مقدار نوردهی اولیه لامپ در محاسبات مورد استفاده قرار می گیرد. ضریب LLD یک مقدار بدون بعد بین ۰ و ۱ است.

 

 

 (LAY-IN-TROFFER ) میزان فرو رفتگی لامپ در داخل سقف –

 لامپ های فلورسنت و تجهیزات جانبی آنها معمولاً در ابعاد ۲×۴ᶥ ساخته می شوند که به اندازه مشخصی در عمق سقف های مشبک قرار می گیرند که به این مقدار میزان فرورفتگی لامپ در داخل سقف گفته می شود.

 

 

– LED

واژه اختصاری است که برای دیودهای نورانی مورد استفاده قرار می گیرد.

LED در واقع فناوری جدیدی است که برای تولید نشانه یا علایم خروجی روشنایی مورد استفاده قرار می گیرد. از ویژگی های این فناوری می توان به توان مصرفی پایین و عمر مفید بسیار بالا (بیش از ۸۰ سال) اشاره کرد.

 

 

(LENS) عدسی –

 به محیط های واسطه شفاف یا نیمه شفاف که مشخصات راستای انتشار نور عبوری را تغییر می دهند عدسی یا لنز گفته می شود. عدسی ها عمدتا از جنس شیشه یا اکریلیک ساخته می شوند.

 

 

(LIGHT LOSS FACTOR) عوامل کاهش نور –

 عوامل کاهش نور از جمله عواملی به شمار می روند که موجب کاهش مقدار نور خروجی از لامپ با گذشت زمان می شوند و به اختصار با LLF نشان داده می شوند.

در هنگام محاسبه شدت نور مورد نیاز برای هر محل کلیه عوامل کاهش نور باید در محاسبات در نظر گرفته شود. به طور کلی عوامل کاهش نور به دو گروه قابل بازیابی و غیر قابل بازیابی تقسیم بندی می شود.

برای مثال از جمله عوامل کاهش نور قابل بازیابی و غیر قابل بازیابی می توان به کاهش نور لامپ در سطح انتشار نور و کاهش نور خروجی از لامپ با گذشت زمان اشاره کرد.

 

 

 (LIFE – CYCLECOST ) هزینه طول عمر –

 کلیه هزینه های مرتبط با خرید، کارکرد و نگهداری از یک سیستم در مدت زمان عمر مفید آن را هزینه طول عمر می گویند.

 

 

(LOUVER) پرہ –

 نوع مشبکی از تجهیزات روشنایی که برای کنترل چگونگی توزیع نور در خروجی لامپ ها و سیستم های روشنایی مورد استفاده قرار می گیرد.

پره ها انواع مختلفی دارند از آن جمله می توان به پره های پلاستیکی با خانه های کوچک و پره های آلومینیومی آب کاری شده با خانه های بزرگ اشاره کرد که به همراه لامپ های فلورسنت سهموی شکل مورد استفاده قرار می گیرند.

 

 

(LOW POWER FACTOR) ضریب توان کوچک –

در صورتی که ضریب توان بالاست از ۰٫۹ کمتر باشد مقدار ضریب توان کمتر از حد معمول تلقی می شود و به آن ضریب توان کوچک گفته می شود.

 

 

(LOW – PRESSURE SODIUM) لامپ سدیم فشار پایین –

یکی از انواع لامپ های تخلیه فشار پایین است که نور خروجی از آن به واسطه تشعشع بخار سدیم تولید می شود.

لامپ های سدیم از جمله منابع تولید نور تک رنگ به شمار می رود و تمامی رنگ هایی که در معرض نور این لامپ ها قرار می گیرد به صورت خاکستری دیده می شود.

 

 

 (LOW – VOLTAGE LAMP) لامپ ولتاژ پایین –

 نوعی لامپ (عمدتاً لامپ های هالوژن فشرده) است که شدت نور و قابلیت تطبيق نور بالایی دارد. این نوع لامپ ها با ولتاژ ۱۲ V کار می کنند و به همراه آنها باید از یک ترانسفورماتور استفاده کرد.

از جمله انواع متداول لامپ های ولتاژ پایین می توان به لامپ های MRI1، MR16 و PAR36 اشاره کرد.

 

 

(LOW – VOLTAGE SWITCH) کلید ولتاژ پایین –

 نوعی رله یا کلید مغناطیسی است که مجهز به تایمر و سیستم کنترل کننده کامپیوتری است و امکان کنترل محلی یا کنترل از راه دور لامپ ها را فراهم می کند.

 

 

(LUMEN) لومن –

 واحدی است که برای اندازه گیری و سنجش شار روشنایی مورد استفاده قرار می گیرد. لومن معیاری است که برای سنجش مقدار نوردهی لامپ ها مورد استفاده قرار می گیرد.

مقدار نامی نوردهی لامپ برحسب لومن در واقع مشخص کننده مجموع مقدار نور خروجی از لامپ است.

 

 

(LUMINAIRE) نورافکن –

یک سیستم روشنایی کامل متشکل از یک لامپ یا تعدادی لامپ است که به همراه آن اجزا و قطعات مورد نیاز برای توزیع مناسب نور، نگهداری لامپ در جای خود و اتصال لامپ به منبع تغذیه در نظر گرفته شده است.

 

 

(LUMINAIRE EFFICIENCY) بازده نورافکن –

 به نسبت خروجی کل مجموعه سیستم روشنایی برحسب لومن و خروجی لامپ برحسب لومن بازده نورافکن گفته می شود که بر حسب درصد بیان می شود.

برای مثال در صورتی که دو نورافکن به همراه یک لامپ یکسان مورد استفاده قرار گیرند، سیستمی که بازده نورافکن آن بالاتر است خروجی نور بالاتری خواهد داشت.

 

 

(LUMINANCE) لومینانس –

 اصطلاحی است که برای اندازه گیری مقدار درخشندگی یک منبع نور یا سطوحی که در معرض نور آن لامپ قرار دارند مورد استفاده قرار می گیرد.

واحد انگلیسی اندازه گیری لومینانس فوت لامبرت (f1) و واحد متریک آن است کاندلا در متر مربع است.

 

 

(LUX) لوکس –

 واحدی است که در سیستم واحدهای بین المللی برای اندازه گیری شدت روشنایی یا ایلومینانس سطوحی که در معرض نور منابع روشنایی قرار دارند مورد استفاده قرار می گیرد و به اختصار با LX نشان داده می شود. هر لوکس برابر با ۰٫۹۳fc است.

 

 

(MAINTAINED ILLUMINANCE) شدت روشنایی باقیمانده –

 شدت روشنایی باقیمانده یا شدت روشنایی پایدار اشاره دارد به مقداری از شدت روشنایی که پس از افت نوردهی اولیه لامپ و کاهش مقادير عملکرد آن از مقدار نامی لامپ باقی مانده است.

برای تعیین مقدار شدت روشنایی باقی مانده عوامل متعددی از جمله کاهش قابلیت نوردهی لامپ با گذشت زمان، کاهش نوردهی لامپ به دلیل کثیف شدن قسمت های خارجی حباب آن و کثیف شدن سطوحی که نور بر روی آنها می تابد در نظر گرفته می شود.

 

 

(MERCURY – VAPOR LAMP) لامپ های بخار جیوه –

 نوعی از لامپ های HID است که بخش عمده ای از نور خروجی از آن به واسطه تشعشع ایجاد شده توسط بخار جیوه تولید می شود. به طور معمول رنگ نور خروجی از لامپ های بخار جیوه به رنگ آبی متمایل به سبز است.

لامپ های بخار جیوه در دو نوع لامپ های با حباب شفاف و لامپ های با روکش فسفری و مات در بازار موجود هستند.

 

 

(METAL-HALIDE) لامپ های متال هالید –

 نوعی از لامپ های HID است که بخش عمده ای از نور آن به واسطه تشعشع ایجاد شده از قوس الکتریکی هالیدهای فلزی و بخار جیوه موجود در داخل محفظه لامپ تولید می شود.

لامپ های هالیدهای فلزی نیز در دو نوع لامپ های با حباب شفاف و لامپ های با روکش فسفری و مات در بازار موجود هستند.

 

 

– ۱۶-MR

 یک لامپ ولتاژ پایین با رفلکتور از جنس کوارتز است که تنها ۲″ قطر دارد. به طور معمول ساختار این نوع لامپ ها به گونه ای است که لامپ و رفلکتور آن به صورت یک مجموعه به هم پیوسته ساخته می شود.

نور خروجی از این لامپ ها به صورت باریکهای تیز و درخشان از نور خروجی به اطراف منتشر می شود.

 

– NADIR

 راستای مرجعی که مستقیما در زیر نور افکن قرار می گیرد (زاویه ۰).

 

– NEMA

 بیانگر انجمن ملی سازندگان تجهیزات الکتریکی است که به اختصار به آن NEMA گفته می شود.

 

– NIST

 بیانگر انجمن ملی فناوری و استانداردهاست که به اختصار به آن NIST گفته می شود.

 

 

(NORMAL POWER FACTOR) ضریب توان معمولی –

 ضریب توان معمولی که به اختصار آن را با NPF نشان می دهند در واقع ترکیبی از لامپ/بالاست است که بدون استفاده از هیچ قطعه اضافی مانند خازن برای اصلاح ضریب توان و تنظیم نمودن آن در محدوده متداول (معمولا ۰٫۵ یا %۵۰) مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

(OCCUPANCY SENSOR) حسگر حضور افراد –

 یکی از تجهیزات کنترل کننده ای است که پس از خارج شدن آخرین فرد از داخل اتاق، سیستم روشنایی را به صورت خودکار خاموش می کند.

حسگرهایی که بدین منظور مورد استفاده قرار می گیرند در انواع حسگرهای اولتراسونیک، حسگرهای مادون قرمز و … موجود هستند.

 

 

(OPTICS) اپتیک –

 اصطلاحی است که به تجهیزات و اجزای مورد استفاده در سیستم های روشنایی مانند رفلکتورها، عدسی ها، پره ها یا به نور منتشر شده یا کنترل نور خروجی از تجهیزات روشنایی اشاره دارد.

 

 

(PAR LAMP) لامپ PAR –

 نوعی لامپ با رفلکتور سهموی شکل از جنس آلومینیوم است. به طور کلی رفلکتورهای سهموی شکل به منظور هدایت کردن نور خروجی از منابع تولید نور به همراه لامپ های رشته ای، لامپ های هالیدهای فلزی یا لامپ های فلورسنت فشرده مورد استفاده قرار می گیرند.

لامپ های نوع PAR به همراه پخش کننده های نقطه ای یا توزیعی موجود هستند.

 

 

 – ۳۶ PAR

 نوعی از لامپ های PAR است که به قطر “۱٫۸ ۳۶ رفلکتور سهموی شکل است.

 

 

(PARABOLIC LUMINAIRE) نور افکن سهموی شکل –

 یکی از انواع متداول تجهیزات روشنایی فلورسنت است که پره آن متشکل از تیغه های آلومینیومی سهموی شکل است.

بدین ترتیب نوری که پس از عبور از این پره ها توزیع می شود درخشندگی و خیره کنندگی اولیه را ندارد، نور خروجی از آن بهتر تحت کنترل قرار می گیرد و از نظر ظاهری نیز زیباتر است.

 

 

(PHOTOCELL) فتوسل –

 یک وسیله با قابلیت تشخیص نور است که برای کنترل نور افکن ها و دیمرها در برابر مقادیر از پیش تعیین شده شدت نور مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

(PHOTOMETRIC REPORT) گزارش فتومتریک –

 مجموعه ای از اطلاعات و داده های چاپ شده است که وضعیت توزیع نور، بازده سیستم ها و مقدار خروجی سیستم های روشنایی برای هر منطقه خاص در آن به صورت مجزا مشخص شده است.

گزارش های فتومتریک معمولاً پس از انجام آزمایش های مربوطه تهیه می شود.

ضریب توان: در مدارهای AC به نسبت حاصل ضرب ولتاژ در شدت جریان یک وسیله به توان الکتریکی مصرفی آن ضریب توان گفته می شود که به اختصار آن را با PF نشان می دهند.

برای مثال در صورتی که ولتاژ، شدت جریان و توان الکتریکی مصرفی توسط یک بالاست به ترتیب برابر با ۱۲۰V ، IA و ۶۰W باشد، ضریب توان آن برابر با %۵۰ خواهد بود. به عبارت دیگر:

ولتاژ به شدت جریان = AV021

PF = 60W/120VA = 0.5

در برخی از مناطق شرکت برق هزینه توان راکتیو مصرفی توسط تجهیزات برقی را نیز از مشتریان دریافت می کند.

 

 

(PREHEAT) مدار پیش گرم کن –

 نوعی مدار لامپ/بالاست است که در آن پیش از اعمال ولتاژ بالا برای راه اندازی لامپ، برای گرم کردن لامپ فلورسنت از یک استارتر مجزا استفاده می شود.

 

 

(QUAD – TUBE LAMP) لامپ با محفظه چهار ضلعی –

 نوعی لامپ فلورسنت فشرده است که از محفظه دوگانه تشکیل می شود.

 

 

(RADIO FREQUENCY INTERFERENCE) تداخل فرکانس رادیویی یا RFI –

 تداخل فرکانس های مختلف رادیویی است که توسط تجهیزات یا وسایل فرکانس بالایی که آن نزدیکی در حال کارند ایجاد می شود. سیستم های لامپ های فلورسنت از جمله تجهیزاتی هستند که موجب ایجاد تداخل رادیویی می شوند.

 

 

(RAPID START) مدار استارت سریع –

 از جمله متداول ترین مدارهایی است که در مدار بالاست لامپ های فلورسنت امروزی مورد استفاده قرار می گیرد.

ساختار مدارهای استارت سریع به گونه ای است که در آن به منظور راه اندازی سریع لامپ، بالاست به سرعت و با کارایی بالا کاتدهای لامپ را پیش گرم می کند.

سرپیچ لامپ های فلورسنتی که در مدارهای استارت سریع مورد استفاده قرار می گیرند باید به صورت دو پین باشد.

 

 

(ROOM CAVITY RATIO) نسبت خالی بودن اتاق –

 نسبت خالی بودن اتاق که به اختصار آن را با RCR نشان می دهند، معیاری است که برای مقایسه چگونگی توزیع و تاثیر نور منتشر شده در محیط در سطوح مختلف اتاق مورد استفاده قرار می گیرد.

نسبت خالی بودن اتاق یکی از عوامل است که در هنگام انجام محاسبات شدت روشنایی در نظر گرفته می شود.

 

 

(REFLECTANCE) بازتابش –

 نسبت نور منعکس شده از یک سطح به مقدار نوری که بر روی آن تابیده شده است را بازتابش آن سطح می گویند. بازتابش اغلب یکی از عواملی است که در هنگام محاسبه شدت روشنایی مورد نیاز اتاق در نظر گرفته می شود.

برای مثال مقدار بازتابش برای یک فرش با رنگ تیره در حدود %۲۰ و برای دیوارهای سفید و تمیز بین %۵۰ تا %۶۰ است.

 

 

(REFLECTOR) رفلکتور –

 بخشی از سیستم های روشنایی است که حباب لامپ را احاطه می کند و بخشی از نور منتشر شده از سوی لامپ را در جهت مشخص منعکس و هدایت می کند.

 

 

(REFRACTOR) رفرکتور یا نورشكن –

 وسیله ای است که برای هدایت کردن نور خروجی از لامپ مورد استفاده قرار می گیرد و علاوه بر بازتابش آن معمولاً با شکست نور نیز همراه است.

 

 

(REGULATION) قابلیت تنظیم –

 قابلیت یک بالاست برای ثابت نگه داشتن توان الکتریکی خروجی از منبع تولید نور در هین نوسان ولتاژ منبع تغذیه بالاست را قابلیت تنظیم بالاست می گویند.

به طور معمول قابلیت تنظیم بالاست به صورت درصدی از خروجی لامپ در مقایسه با درصد تغییرات ورودی تعریف می شود.

 

 

(RELAY) رله –

 وسیله ای است که بر اساس تغییرات کوچک در مقدار شدت جریان یا ولتاژ، بارهای الکتریکی را خاموش یا روشن می کند. به عنوان مثال می توان به رله های ولتاژ پایین و رله های حالت جامد اشاره کرد.

 

 

(RETROFIT) بازسازی –

 عبارت است از به روزرسانی و ارتقای سیستم ها، اتاق ها یا ساختار سازهای یک ساختمان با نصب تجهیزات و اجزای جدید در داخل آن.

 

 

(SEMI – SPECULAR) علامت خروجی با نوردهی خودکار –

فناوری نوردهی جدیدی است که در آن برای تولید نور از محفظه های شیشه ای با روکش فسفر و گاز رادیو اکتیو تریتیم استفاده می شود.

بدین ترتیب نور خروجی از این تجهیزات بدون مصرف برق بوده و نیازی به سیم کشی ندارد.

 

 

(SHIELDING ANGLE) قابلیت بازتابندگی –

اصطلاحی است که برای بیان خاصیت بازتابندگی مواد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. برای مثال برخی از نورهایی که با سطوح مختلف برخورد می کنند به طور مستقیم منعکس و بخشی از آنها پراکنده می شود.

 

 

(SPACING CRITERION) زاویه سایه اندازی –

 زاویه ای است که صفحه ای عمود بر سقف با راستایی که لامپ به طور مستقیم دیده می شود می سازد.

هر چه زاویه سایه اندازی یک سیستم روشنایی بیشتر باشد، خیره کنندگی مستقیم نور در آن کمتر خواهد بود. زاویه سایه اندازی در واقع مکمل زاویه قطع دید است.

 

 

(SPECULAR) معیار فاصله –

به حداکثر فاصله بین سیستم های روشنایی که تضمین کننده تامین روشنایی یکنواخت در تمام فضای مورد نظر باشد معیار فاصله گفته می شود.

فاصله مرکز تا مرکز تجهیزات روشنایی از ضرب ارتفاع نورافکن در سطحی که می خواهیم با استفاده از لامپ روشن کنیم در معیار فاصله بدست می آید.

 

 

(STARTER) استارتر –

 وسیله ای است که به همراه بالاست برای راه اندازی لامپ های فلورسنت پیش گرمکن مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

(STROBOSCOPIC EFFECT) تأثیر استرابوسکوپ –

شرایطی است که در آن ماشین آلات دوار یا سایر اجزایی که با سرعت بالایی در حال دوران هستند به دلیل مقدار شدت جریان متناوب اعمال شده به منبع تولید نور ثابت به نظر می رسند.

 

 

(T12 LAMP) T12 لامپ – 

استاندارد صنعتی برای لامپ های فلورسنت به قطر “۱۱/۲ است. این لامپ ها در اندازه های دیگری مانند T10 (به قطر “۱۱/۴ ) یا T8 (به قطر ۱”) نیز در بازار موجود هستند.

 

 

(TANDEM WIRING) سیم کشی متوالی –

یکی از روش های سیم کشی است که در آن بالاست به صورت مشترک به همراه دو یا چند لامپ در مدار قرار می گیرد.

از جمله مزایای این روش سیم کشی می توان به کاهش نفردر ساعت مورد نیاز برای نصب سیستم های روشنایی، کاهش مواد اولیه و تجهیزات مورد نیاز و کاهش مصرف انرژی سیستم اشاره کرد. به این روش سیم کشی گاهی روش master- slave نیز گفته می شود.

 

(THERMAL FACTOR) ضریب حرارتی –

ضریبی است که در محاسبات روشنایی برای جبران تغییرات خروجی نور لامپ های فلورسنت به دلیل تغییر دمای جداره حباب لامپ در نظر گرفته می شود.

لازم به ذکر است که این ضریب تنها در مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که شرایط کارکرد بالاست-لامپ با شرایطی که تحت آزمایش فتومتریک بود متفاوت باشد.

 

 

(TRIGGER START) استارت ضامنی –

 نوعی بالاست است که معمولاً به همراه لامپ های فلورسنت مستقیم ۱۵ W و ۲۰ مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

(TROFFER) فرو رفتگی لامپ در سقف –

اصطلاحی است که برای ارزیابی مقدار کاهش نور لامپ های فلورسنت به دلیل فرورفتن در داخل سقف های مشبک مورد استفاده قرار می گیرد.

 

 

(TUNGSTEN HALOGEN LAMP) لامپ های هالوژن –

 نوع دیگری از لامپ های رشته ای هستند که در آنها برای تولید نور از گاز هالوژن و رشته سیم هایی از جنس تنگستن استفاده می شود.

ساختار این لامپ ها به گونه ای است که برای تولید نور گاز هالوژن و رشته سیم لامپ در یک کپسول کوچک از جنس کوارتز جای می گیرند. حباب این لامپ ها از جنس کوارتز ساخته می شود بدین ترتیب لامپ قابلیت تحمل دماهای بالا را خواهد داشت.

داخل محفظه این لامپ ها معمولاً با هالوژن های مختلف از قبیل بدین، کلرین، برمین و فلورین پر می شود که وجود این گازها در داخل محفظه لامپ موجب کند شدن فرایند تبخیر رشته سیم تنگستن می شود.

در برخی موارد به لامپ های هالوژن لامپ های کوارتز نیز گفته می شود.

 

 

(ULTRA VIOLET) اشعه فرابنفش –

اشعه نامرئی است که طول موج آن از طول موج نور مرئی پایین تر و فرکانس آن از فرکانس نور مرئی بالاتر است و به اختصار با UV نشان داده می شود.

 

 

 (VANDAL – RESISTANT) مقاوم در برابر تخریب –

به آن دسته از تجهیزات و سیستم های روشنایی که بدنه مقاومی دارند و حباب آنها در برابر شکسته شدن و ضربه مقاومت دارند تجهیزات مقاوم در برابر تخریب گفته می شود.

 

 

– VCP

درصد تأمین آسایش بصری که به اختصار به آن VCP گفته می شود یکی دیگر از معیارهایی که برای بررسی میزان کیفیت نور خروجی از لامپ ها مورد استفاده قرار می گیرد است.

این شاخص بیانگر آن است که چند درصد از افراد حاضر در محل هنگامی که در معرض نور منتشر شده از لامپ ها قرار می گیرند احساس ناراحتی می کنند.

به طور کلی تامین آسایش بصری خود به عوامل متعددی از جمله شدت روشنایی سیستم روشنایی در زوایای مختلف، اندازه نورافکن مورد استفاده، اندازه اتاق، ارتفاعی که سیستم روشنایی در آن نصب شده است، شدت روشنایی و میزان بازتابش نور از سطوح مختلف اتاق بستگی دارد. جداول VCP معمولا یکی از مواردی است که در گزارش های فتومتریک به آن اشاره می شود.

 

 

(VERY HIGH OUTPUT ) خروجی بسیار بالا –

 یکی از انواع لامپ های فلورسنت است که در شدت جریان بسیار بالا (۱۵۰۰ mA) کار می کند و خروجی نور آن از خروجی نور لامپ ها بالا که با شدت جریان ۸۰۰ mA و لامپ ها استاندارد که با شدت جریان ۴۳۰ mA کار می کنند بالاتر است.

 

 

(VOLT) ولت –

 واحد استانداردی است که برای اندازه گیری اختلاف پتانسیل الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد. اختلاف پتانسیل الکتریکی در واقع معادل با نیرو یا فشاری است که در مدار الکتریکی وجود دارد و موجب به حرکت در آمدن الكترون ها در مدار می شود.

 

 

(VOLTAGE) ولتاژ –

در مدارهای الکتریکی به اختلاف پتانسیل الکتریکی بین دو نقطه از مدار اصطلاحاً ولتاژ گفته می شود.

 

 

(WALL WASHER) روشنایی دیواری –

 بیانگر آن بخشی از شدت روشنایی است که سطوح عمودی اتاق را روشن می کند.

 

 

(WATT) وات –

 واحدی است که برای اندازه گیری توان الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرد و به اختصار با نشان داده میشود. مقدار انرژی مصرفی توسط وسایل و تجهیزات الکتریکی مختلف برحسب وات اندازه گیری می شود.

هزینه انرژی مصرفی توسط تجهیزات برقی به صورت حاصل ضرب توان مصرفی آنها در تعداد ساعت هایی که وسیله روشن بوده است محاسبه می شود.

در مدارهای تک فاز توان مصرفی با استفاده از رابطه زیر به ولتاژ و شدت جریان مدار مرتبط می شود:

W = ولتاژ به شدت جریان FP x

 لازم به ذکر است که در رابطه فوق، ضریب توان (PF) تنها برای مدارهای AC باید در نظر گرفته شود و برای مدارهای DC مقدار آن برابر با ۱ خواهد بود.

 

 

(WORK PLANE) صفحه کار کرد –

سطحی است که بر روی آن کار انجام می شود و می خواهیم آن را با استفاده از منابع تولید نور روشن کنیم. برای کاربردهای اداری صفحه کاری عموماً به صورت یک صفحه افقی به اندازه ۳۰ اینچ بالاتر از کف (هم سطح با سطح میز کار) در نظر گرفته می شود.

 

 

(ZENITH) زنیت –

 راستایی که مستقیما در مسیر نور افکن قرار می گیرد (زاویه ۱۸۰ درجه).

 

 

مقالات مرتبط