کلیدهای اتوماتیک، فیوزها و مدارها

نوشته شده توسط الیکا الکتریک 1397/06/05 04:53:55 0 نظرات تجهیزات فشار ضعیف,

کلیدهای اتوماتیک، فیوزها و مدارها

حداکثر جریان مجاز، مقدار جریانی است برحسب آمپر که رسانا به طور پیوسته در شرایط کار بدون بالا رفتن درجه حرارت نامی می تواند از خود عبور دهد. جریان مجاز و ایمن برای هر اندازه از انواع سیم ها تعیین شده است. اگر از سیم جریانی بیش از اندازۀ مجاز بگذرد، درجۀ حرارت آن بالا می رود و ممکن است عایق آن صدمه ببیند و در نتیجه عمر سیم، کم و باعث ایجاد خطر می شود. اگر بار اضافی بسیار بالاتر از آمپر مجاز سیم باشد خطر آتش سوزی وجود دارد.

 

وسایل حفاظت جریان اضافی:

مقدار جریانی که از هر سیم می گذرد، با به کار بردن وسایل حفاظتی جریان اضافی، حداکثر تا جریان مجاز هر سیم محدود می شود. دو نوع از آنها استفاده عمومی دارند: فیوزها و کلیدهای اتوماتیک، که هر دو برحسب آمپر طبقه بندی شده اند. هرگونه وسیلۀ حفاظتی جریان اضافی مورد استفاده، نباید دارای جریان نامی بیش از جریان مجاز رسانای محافظت شده باشد. مثلاً اگر جریان مجاز سیم نمرۀ 5، 2 و 20 آمپر است، کلید اتوماتیک یا فیوزی که برای حفاظت این سیم به کار می رود باید جریان نامیش بیشتر از 20 آمپر نباشد.

وقتی دو سیم با دو اندازه متفاوت به یکدیگر وصل می شوند (مثلاض وقتی سیم نمرۀ 6 خارج ساختمان به سیم نمرۀ 5، 1 داخل بنا وصل می شود) وسیلۀ حفاظتی جریان اضافی باید مناسب حفاظت سیم با مقطع کمتر باشد. البته یک وسیلۀ حفاظت مناسب برای سیم بزرگتر، می تواند در نقطه ابتدا نصب شود؛ به شرطی که برای سیم کوچکتر، وسیلۀ حفاظت با جریان کمتر، در جایی که قطر سیم کم شده است به کار می رود.

 

 فیوزها:

فیوز، رشته یا قطعۀ کوتاه فلزی از نوع و اندازه ای است که مطابق آزمایش، وقتی جریانی بیش از جریان نامی از آن عبور کند، ذوب خواهد شد. این رشتۀ فلزی در بدنۀ مناسبی قرار دارد تا در صورت سوختن فیوز از پخش فلز مذاب جلوگیری و تعویض آن را آسان کند. فیوزی که جریان نامی آن 16 آمپر است، برای عبور برق 16 آمپر آزمایش می شود. وقتی که بیش از 16 آمپر از آن بگذرد، تکه سیم داخل فیوز ذوب می شود (فیوز می سوزد) که این عمل درست مانند قطع کلید یا بریدن سیم است. هرچه مقدار جریان اضافی بیشتر باشد، سوختن فیوز سریعتر است. معمولترین نوع، فیوز فشنگی است. پایه فیوز شبیه پایه لامپ معمولی است.

 

فیوزهای تأخیر زمانی:

فیوز معمولی قادر است 80 درصد جریان نامی خود را به صورت نامحدود بکشد. ولی اگر دو برابر جریان نامی از آن عبور کند، سریعاً می سوزد. به همین جهت فیوزها غالباً هنگام راه اندازی موتورها می سوزند. زیرا موتوری که هنگام کارکرد عادی 6 آمپر مصرف می کند، ممکن است هنگام راه اندازی برای چند ثانیه تا 30 آمپر بکشد. از سوی دیگر سیمی که می تواند 15 آمپر را به طور مداوم با ایمنی از خود عبور دهد، اگر 30 آمپر پیوسته از آن بگذرد احتمالاً صدمه خواهد دید و یا حتی ممکن است سبب آتش سوزی شود. اما اگر 30 آمپر برای چند ثانیه از آن بگذرد، سیم آسیب نمی بیند و سبب آتش سوزی نخواهد شد. به همین علت نوع دیگری فیوز ساخته شده است که به فیوزهای تأخیر زمانی معروف است. فیوزهای تأخیر زمانی در مدار اتصال کوتاه و یا مداری با بار اضافی کم و پیوسته، به همان سرعت فیوزهای معمولی می سوزند ولی قادرند بار اضافی زیاد را در کمتر از یک دقیقه تحمل کنند. به همین سبب این نوع فیوز برای موتورها مناسب هستند.

 

امروزه تمامی انواع فیوزهای فشنگی بیشتر در تأسیسات جدید برق رسانی برای حفاظت مدارها استفاده می شوند و برای کنترل مدار اصلی، بعد یا قبل از کنتور برق، کمتر مورد استفاده قرار می گیرند.

 

 

ارسال نظر