هادی نول و هادی ارت

نوشته شده توسط الیکا الکتریک 1397/07/23 00:02:02 0 نظرات مطالب برقی,

هادی نول و هادی ارت

هادی نول

   هادی نول، هادی است که به نقطه نول سیستم متصل شده است این نقطه معمولاً نقطه ستارۀ سیم پیچ ترانسفورماتور یا ژنراتور می باشد. هادی نول قادر است در انتقال توان الکتریکی مشارکت کند. در این صورت ولتاژی غیر از ولتاژ فاز به فاز نیز در سیستم به وجود خواهد آمد. در شرایط خاصی ممکن است هادی نول و ارت یکی شوند ( سیستم TNC)

هادی PEN

    هادی است که به طور همزمان وظیفۀ ارت حفاظتی و نول را انجام می دهد.

هادی ارت حفاظتی PE

   هادی است که برای حفاظت در برابر شوک الکتریکی احتمالی، ناشی از قسمت های برقدار تعبیه می شود و ممکن است به یکی از نقاط زیر متصل باشد:

  • الکترود ارت
  • ترمینال اصلی ارت
  • بدنه های هادی قابل دسترس
  • نقطۀ ارت منبع و یا نول مصنوعی
  • بدنه های هادی که ممکن است به طور ناخواسته لمس شوند

  

سوئیچینگ و حفاظت های نول

   اگر اتصالی در سیتم رخ دهد ممکن است هادی نول نسبت به زمین دارای ولتاژ شود. چنین ولتاژی ممکن است در اثر اتصال کوتاه فاز به نول پیش آمده یا در اثر جدا شدن هادی نول از نقطۀ نول به دنبال عملکرد حفاظت های تک فازی همچون فیوز یا کلید منجر شود. اگر در یک سیستم چهار سیمه، فقط نول را قطع کنیم ولتاژ بارهای تک فاز تغییر خواهد کرد بنابراین برای پیش گیری از این مسأله نباید از حفاظت های تکی روی هادی نول استفاده گردد. در سیستمهای TNC ولتاژ هادی نول در شرایط فوق می تواند خطرات جانی ایجاد کند. زیرا هادی نول و ارت یکی است و لذا هر ولتاژی روی نول داشته باشیم به بدنه های هادی هم راه پیدا می کند در عین حال نصب هر گونه حفاظت تک پل یا چند پل که فقط نول را قطع نماید ممنوع است.

    در مجموع لزوم حفاظت یا قطع هادی نول، بستگی مستقیم به ساختار توزیع نول و ارت در سیستم دارد.

 

سیستم های TT و TN

   اگر سطح مقطع هادی نول برابر یا بزرگتر از هادی فاز باشد هیچ نیازی به تشخیص اضافه جریان در هادی نول یا نصب کلید روی آن نخواهد بود (نول حفاظت یا قطع نمی شود). این کار تنها هنگامی ضرورت خواهد داشت که احتمال دهیم در هادی نول جریان های هارمونیکی وجود دارند که ممکن است دامنۀ آنها از جریان فاز بیشتر شود.

اگر سطح مقطع هادی نول کمتر از هادی فاز باشد، تشخیص اضافۀ جریان روی هادی نول ضروری است ولی لزوماً به قطع هادی منجر شود.

 

 

چنانچه شرایط زیر برقرار باشد می توان حتی از حفاظت نول هم صرف نظر کرد:

  • حداکثر جریان عادی نول در شرایط عادی از میزان جریان مجاز آن کمتر باشد.
  • روی هادی های فاز حفاظت هایی وجود داشته باشد که به طور تلویحی حفاظت نول هم توسط آنها انجام گردد.

 

در سیستم های TNS اگر این اطمینان وجود داشته باشد که پتانسیل هادی نول صفر باقی می ماند، نیازی به ایجاد این امکان که نول قطع و وصل شود، نیست. در مورد سیستم TNC نول کار هادی ارت را نیز انجام می دهد و لذا نمی توان آن را قطع کرد اگر این اتفاق بیفتد در بدترین حالت ممکن است حتی بدنه های هادی داری ولتاژی در حد ولتاژ فاز سیستم شود.

 

سیستم IT

   استاندارد مخالف توزیع نول در سیستم هایIT  است، اگر نول توزیع شود باید برای هر یک از مدارها نول را مستقیماً حفاظت کرد و در صورت بروز عیب کلیه هادی ها را در آن قسمت قطع کرد (فاز ها و نول با هم)

 

در شرایط زیر نیازی به حفاظت نول نیست:

  • اگر نول در قسمت های بالا دست سیستم دارای حفاظت در برابر اتصال کوتاه باشد.
  • اگر سیستم دارای حفاظت جریان نشتی با تنظیم در عددی کوچکتر از 0.15 برابر جریان مجاز هادی نول باشد، که در صورت بروز عیب کلیه هادی ها را قطع می نماید.

 

در کلیه سیستم های توزیع نیرو چنانچه قطع و وصل نول مد نظر باشد باید دقت داشت که:

  • هادی نول پیش از هادی فاز وصل نگردد.
  • هادی نول پیش از  های فاز قطع نشود.

ولتاژ نامی

   ولتاژی که کل یا بخشی از تأسیسات الکتریکی، برای کار با آن طراحی شده است. ممکن است ولتاژ واقعی کار تجهیزات در خلال بهره برداری، تغییرات قابل قبولی نسبت به ولتاژ نامی داشته باشد.

 

ولتاژ تماس

   اختلاف پتانسیلی است که در بدن شخص در هنگام برق گرفتگی ایجاد می شود. ولتاژ تماس معمولاً به هنگام بروز خرابی در عایق بندی تجهیزات و یا وجود اختلاف پتانسیل بین قسمت هایی که همزمان قابل لمس می باشند، ظاهر می شود.

 

افت ولتاژ

   در طراحی تأسیسات الکتریکی ضرورت دارد افت ولتاژ از منبع تا محل بار را محاسبه نمائیم. افت ولتاژ زیاد می تواند اثرات سوئی بر عملکرد تجهیزات داشته باشد برای مثال:

  در موتورها: افت ولتاژ باعث کاهش گشتاور راه اندازی و گشتاور ماکزیمم می شود، زیرا گشتاور موتور با مجذور ولتاژ ترمینال آن نسبت مستقیم دارد.

  درلامپ های رشته ای: افت ولتاژ منجر به کاهش نور لامپ و افزایش طیف قرمز آن می شود.

  در لامپ های تخلیه: این لامپ ها به افت ولتاژ کوچک، خیلی حساس نیستند ولی افت ولتاژهای بیشتر ممکن است به خاموشی آنها منجر گردد.

  در دستگاه های الکترونیکی: به افت ولتاژ بسیار حساسند و به همین دلیل است که در آنها از مدارهای تثبیت کننده استابیلیزر استفاده می شود.

  در تجهیزات الکترومکانیکی: استاندار تاکید می کند که تجهیزاتی از قبیل کنتاکتورها در صورت کاهش ولتاژ تا یک حد خاص، دیگر به صورت صحیح کار نمی کنند. رفتار کنتاکتورها، چنانچه ولتاژ به 85% مقدار نامی برسد، عملاً بسیار نامطمئن خواهد بود.

 

   طبق استاندار IEC60364-5-52 افت ولتاژ از نقطۀ شروع تأسیسات تا محل مصرف باید به کمتر از 4% محدود باشد البته افت ولتاژ موقت در لحظۀ راه اندازی موتورها یا کشیده شدن جریان های هجومی و یا افت ناشی از ولتاژهای گذرا و یا افت ولتاژ هنگام بروز اتصالی در سیستم مد نظر نمی باشد.

 

 

ارسال نظر