محاسبات روشنایی معابر

نوشته شده توسط الیکا الکتریک 1397/08/05 11:14:25 0 نظرات روشنایی,

محاسبات روشنایی معابر

   امروزه تأمین امنیت، رفاه و ایجاد شرایط کاری مناسب برای شهروندان یک جامعه، یکی از مهم ترین وظایف دستگاه های اجرایی است. از جمله مواردی که می تواند شرایط مذکور را فراهم نماید، تأمین روشنایی و ایجاد منابع نوری در اماکنی مانند بزرگراه ها، خیابان ها، فضاهای تفریحی و سیاحتی است. هدف اصلی از تأمین روشنایی معابر عمومی، ایجاد محیطی مناسب برای تردد و سیاحت است. هدف اصلی از تأمین روشنایی معابر عمومی، ایجاد محیطی مناسب برای تردد وسایل نقلیه و اشخاص پیاده می باشد؛ به طوری که دید سریع، دقیق و راحت آن ها امکان پذیر شود. در مورد وسایل نقلیه، روشنایی کافی برای معابر باعث می شود تا راننده، موانع موجود را با جزئیات کامل مشاهده کرده و با اطمینان و در فرصت زمان کافی بتواند از خود عکس العمل نشان دهد. در مورد اشخاص پیاده نیز معابر باید به اندازه ای روشن باشند که افراد بتوانند به راحتی و با جزئیات کامل، محیط اطراف خود را دیده و کارهای مورد نیاز را انجام دهند. همچنین آن ها باید بتوانند به سهولت، سایر افراد پیاده، وسایل نقلیه و اشیاء در محیط اطراف خود را مشاهده نموده و تشخیص دهند.

   با تأمین روشنای معابر، منافع اقتصادی و اجتماعی زیادی نصیب عموم مردم می شود که عمده ترین آن هاغ به شرح زیر است:

  1. کاهش حوادث و سوانح عمومی که عمدتاً ناشی از وقوع تصادفات در اوقات شبانه است.
  2. ایجاد امنیت و کاهش جرائم به علت نظارت بهتر نیروی انتظامی
  3. روانی تردد وسایل نقلیه
  4. امکان ادامه ی فعالیت های تجاری و صنعتی در شب
  5. امکان گردش و تفریح مردم در شب

   بنابر این تمام قسمت های مختلف معبر یا راه که از نظر استفاده کنندگان آن اهمیت دارد، باید از روشنایی کافی برخوردار باشد. برای رسیدن به این هدف، باید سیستم روشنایی معابر به شکل مناسبی طراحی و ایجاد گردد. طراحی این سیستم ها باید به گونه ای صورت گیرد که علاوه بر تأمین روشنایی مورد نیاز، شکل ظاهری آن نیز در روز و شب از زیبایی خوبی بهره مند بوده و تأثیر مناسبی بر ساختمان ها و محیط اطراف داشته باشد. همجن از جنبه های ایمنی، ارگونومی، بهداشتی، روانشناسی و هنری نیز باید نیازهای استفاده کنندگان را برآورده نماید. پس به طور کلی، روشنایی مطلوب معابر باید دارای خصوصیات زیر باشد:

  • متوسط روشنایی معابر با حدود توصیه ی استاندارد مطابقت نماید.
  • طیف نور باید متناسب با محل مورد طراحی باشد؛ به طوری که رنگ دهی لازم را داشته باشد.
  • یکنواختی روشنایی تا حداکثر مقدار خود رعایت شود و سایه روشن محسوسی ایجاد ننماید.
  • منابع روشنایی در زاویه ی دید عابران قرار نگیرد.
  • منحنی توزیع نور چراغ، متناسب با محل مورد استفاده باشد.
  • جنبه های ارگونومی و هنری در طراحی رعایت شده باشد.

مشخصات روشنایی معابر

هدف از روشنایی راه ها، دستیابی به حدی از قابلیت دید می باشد که رانندگان و عابرین پیاده را قادر به رویت سریع نماید. در راستای این هدف، سه مشخصه ی مهم در روشنایی معابر باید مورد توجه قرار گیرد که عبارتند از:

   1.ایجاد روشنایی کافی در سطح خیابان

   هدف اصلی از برپایی سیستم روشنایی معابر، ایجاد روشنایی مورد نیاز سطح راه است که به نوع آن، سرعت و حجم ترافیک شبانه ی راه، وضعیت مکان های اطراف راه و کاربری آن و همچنین میزان عبور و مرور عابران پیاده بستگی دارد. برای سنجش میزان روشنای سطح راه، از دو معیار درخشندگی و شدت روشنایی متوسط استفاده می شود. فرآیند دیدن اجسام در شب توسط رانندگان وسایل نقلیه از اختلاف بین تراکم نور شی متحرک و سطح زمینه ی آن ناشی می گردد و رانندگان نیز معمولاً اجسام را به صورت اشیائی تیره در مقابل زمینه ای روشن مشاهده می کنند. لذا درخشندگی سطح راه، عامل تعیین کننده در کیفیت و چگونگی قدرت را تشخیص رانندگان وسایل نقلیه دارد. میزان درخشندگی، وابستگی شدیدی به آرایش نصب، جداول توزیع نور چراغ، نوع آسفالت و غیره دارد. به طور مثال، برای آرایش نصب در وسط با یک طرف راه، به طور معمول، مقادیر حداکثر درخشندگی بین دو پایه ی متوالی و در حوالی باند تندرو و مقادیر حداقل در حوالی باند کندرو قرار دارد.

   البته برای راه هایی که کاربری اصلی اجتماعی داشته و در آن ها به عبور اشخاص پیاده از عرض راه اولویت داده شده و یا برای سایر مکان ها از جمله پیاده روها، مسیر دوچرخه، معیار اصلی در تعیین میزان روشنایی، شدت روشنایی مسیر می باشد؛ زیرا به دلیل عدم وجود سرعت، عامل تعیین کننده، امنیت تردد عابران و قدرت تشخیص افراد و موانع موجود در اطراف فرد می باشد.

   همچنین میزان شدت روشنایی جهت معابر بستگی به وضعیت محل، میزان عبور و مرور، نوع فعالیت عابران، سرعت و حجم ترافیک شبانه دارد.

   علاوه بر مقدار شدت روشنایی، میزان درخشندگی سطح خیابان و در نتیجه ضریب انعکاس آن نیز دارای اهمیت است. لذا در طراحی مهندسی روشنایی برای خیابان ها و جاده های مختلف بر حسب رنگ و نوع آسفالت، ضرایبی تعریف می شود که با ضرب کردن آن ها در شدت روشنایی لازم برای خیابان و آسفالت معمولی، می توان شدت روشنایی متوسط لازم جهت خیابان مربوطه را به دست آورد.

 

     2. جلوگیری از خیرگی حاصل از نور چراغ

   خیرگی زمانی رخ می دهد که قسمتی از پرده ی بینایی، روشن تر از بقیه ی قسمت ها باشد. اصلی ترین علت خیرگی، پراکندگی نور به چندین جهت می باشد. در محیط جاده، لامپ جلوی وسیله ی نقلیه اگرچه جاده را به خوبی روشن می کند، اما می تواند سبب خیرگی در اجسام شود. شرایط خیرگی به بینایی آسیب می زند و باعث ناراحتی و کاهش عملکرد بینایی می شود.

   زمانی که شعاع مستقیم نور لامپ با شدت زیاد در محور دید رانندگان و عابرین قرار گیرد، ایجاد خیرگی می کند. جهت جلوگیری از خیرگی حاصل از چراغ های خیابانی می توان روش های مختلفی را به کار برد. یک روش، با افزایش ارتفاع نصب چراغ جهت خارج کردن چراغ های نزدیک از محور دید رانندگان و عابرین، خیرگی را کاهش می دهد. همچنین می توان با استفاده از چراغ های خاص، خیرگی را کاهش داد. این نوع چراغ ها در تقسیم بندی انجمن مهندسان روشنایی آمریکا، چراغ با پخش عمودی کوتاه و در نامگذاری برخی از کشورها از جمله آلمان و انگلستان به نوع قطع شده معروف است.

 

    3. یکنواختی روشنایی در سطح راه

   علاوه بر تأمین شدت روشنایی، روشنایی معابر باید از یکنواختی قابل قبولی برخوردار باشد. با توجه به چگونگی توزیع روشنایی چراغ در سطح عمود و افق، میزان شار نوری و به دنبال آن شدت روشنایی تابش شده در نقاط مختلف معبر، متغیر خواهد بود. همچنین عامل مذکور در تعیین شدت روشنایی نسبی نور منبع، موثر است و باید مورد ملاحظه قرار گیرد.

 

 

ارسال نظر