روش های راه اندازی الکتروموتور

نوشته شده توسط الیکا الکتریک 1397/06/06 06:18:55 0 نظرات موتور الکتریکی,

روش های راه اندازی الکتروموتور با استفاده از کلیدهای ساده

1. اتصال مستقیم

  مصرف کننده های سه فازه و الکتروموتورهای با قدرت کم را می توان به طور مستقیم به شبکه وصل کرد. در راه اندازی به طور مستقیم (اتصال مستقیم) انواع کلیدهای ساده از قبیل اهرمی (تیغه ایپف چاقویی) زبانه ای، غلتکی استفاده می کنند. معمولاً این گونه کلیدها 6 کنتاکت (محل اتصال) دارند که 3 کنتاکت ورودی با حرف های R، S، T (حروف سه فاز در شبکه) و 3 کنتاکت خروجی با حروف U، V و W (محل اتصال به مصرف کننده) مشخص و دارای دو حالت یعنی حالت قطع و وصل می باشند که با علامت های (O) برای قطع و (I) برای وصل در نقشه های الکتریکی کلیدها را در حالت قطع نشان می دهند مگر آنکه حالت وصل کلید مورد بررسی قرار گرفته باشد.

 

2. تغییر جهت گردش در الکتروموتور سه فازه

  در بسیاری از موارد لازم است که یک ماشین تغییر جهت گردش بدهد، از جمله ماشین تراش، نقاله، جرثقیل، دستگاه های رولینگ در خط تولید کارخانجات صنعتی، ماشین صفحه تراش، آسانسور و انواع بالابرها و ...

  برای تغییر جهت گردش بعضی از دستگاه ها و ماشین ها از مبدل مکانیکی استفاده می کنند (چرخ دنده) مانند ماشین صفحه تراش یعنی الکتروموتور فقط در یک جهت گردش می کند. عمل تغییر حرکت، مکانیکی انجام می پذیرد ولی در بیشتر ماشین های صنعتی بهتر است الکتروموتور تغییر حرکت بدهد. برای تغییر جهت گردش در موتورهای القایی (آسنکرون) باید جهت گردش میدان دوار را تغییر داد و این عمل به سادگی امکان پذیر است (در موتورهای سه فاز، با عوض کردن جای دو فاز در ورودی یک الکتروموتور عمل چپ گرد، راست گرد انجام می گیرد. مثلاً اگر فاز (R) را در هر دو حال ثابت بگیریم (R همیشه به U وصل شود) و جای دو فاز (S)  و (T) را به ترمینال های موتور عوض کنیم.

  کلید چپ گرد، راست گرد معمولاً به صورت های زبانه ای و غلتکی ساخته می شود و دارای سه حالت، قطع در وسط، چپ گرد و راست گرد در دو طرف قرار دارند (کلید را به صورت اهرمی هم می توان طرح نمود). هر کلید چپ گرد و راست گرد دارای 6 محل اتصال است که با حروف U، V،W، R، S، T مشخص شده و محل ورود و خروج جریان را تعیین می کند. عمل چپ گرد و رات گرد با تغییر اهرم کلید در داخل انجام می گیرد (جای دو فاز عوض می شود).

تغییر جهت گردش در الکتروموتورهای یک فاز و جریان مستقیم به سادگی الکتروموتورهای سه فاز نیست و احتیاج به کلیدهای مجهزتری دارد.

 

3. راه اندازی با استفاده از کلید ستاره مثلث

   همان طور که گفته شد موتورهای قدرت پایین (کمتر از 5.5 کیلووات، در شبکه 380 ولتی) را می توان ب طور مستقیم به شبکه وصل کرد. اما الکتروموتور با قدرت های بالاتر را به علت جریان نسبتاً زیاد در راه اندازی (در حدود 4 تا 6 برابر جریان نامی موتور) نباید مستقیماً به شبکه وصل کرد بلکه به طور تدریجی که روش های مختلفی برای این کار وجود دارد و ساده ترین آنها راه اندازی به روش ستاره مثلث استهم با کلیدهای ساده (دستی) و هم مرکب (اتوماتیک) قابل اجرا می باشد. کلیدهای ستاره مثلث ساده نیز معمولاً به صورت غلتکی و زبانه ای ساخته می شوند. این کلید ابتدا سیم پیچ های موتور را به صورت ستاره به شبکه وصل می کند. پس از اینکه موتور به سرعت نرمال خود رسید، با تغییر حالت کلید، سیم پیچ های موتور را به حالت مثلث در شبکه قرار می دهد. بنابراین کلید دارای سه حالت قطع، ستاره و مثلث می باشد. تعداد کنتاکت ها در کلید ستاره مثلث، 9 عدد است (T، S، R). محل اتصال به شبکه (W،V، U) و محل اتصال به ابتدای کلاف های سیم پیچی (Z، Y، X) محل اتصال به انتهای کلاف های سیم پیچ الکتروموتور (ترمینال روی الکتروموتور).

 

تذکر:

چون هر الکتروموتور سه فازی را نمی توان با اتصال مثلث راه اندازی کرد، پس باید توجه داشت که کلید ستاره مثلث برای الکتروموتورهایی به کار می رود که سیم پیچ هر فازش برای ولتاژ خط شبکه حساب شده باشد. در شبکه برق ایران در صورتی یک الکتروموتور می تواند مثلث کار کند که روی پلاکش  Δ 380 V یا  Δ / Y 380/660 نوشته شده باشد. ضمناً اگر قدرت موتور از 2.2 کیلووات باشد و مثلث هم باشد، می توان آن را مستقیماً به شبکه وصل نمود (بدون کلید ستاره مثلث) معمولاً موتورهای 4 کیلووات تا 11 کیلووات را با استفاده از روش ستاره-مثلث راه اندازی می کنند. البته در شبکه UL=380 موتور با قدرت بالاتر را با استفاده از روش اضافه نمودن مقاومت در سیم پیچ استاتور و یا سیم پیچ رتور (در موتورهای القایی با رتور سیم پیچی شده) راه اندازی می کنند.

 

در صنعت کلیدهای زبانه ای و غلتکی به صورتهای دیگری نیز ساخته می شوند، از جمله کلید دو طرفه، کلید برای موتورهای دو دور که ساختمان آنها کم و بیش ترکیبی از کلید چپ گرد، راست گرد و یا ستاره مثلث می باشد.

 

 

 

ارسال نظر