راه اندازی الکتروموتور سه فاز

نوشته شده توسط الیکا الکتریک 1397/07/23 13:45:39 0 نظرات مطالب برقی,

راه اندازی الکتروموتور سه فاز

 

1. طراحی و تشریح راه اندازی یک الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد با حفاظت کامل و عملکرد کند

ﻫﻤﺎﻧﻄﻮري ﻛﻪ قبلاً گفته شد ﺑﺮاي ﻃﺮاﺣﻲ ﻫﺮ ﻣﺪاري ﻛﺎﻓﻴﺴﺖ ﻣﺪار ﻗﺪرت آن را ﻃﺮاﺣﻲ کنیم. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﺪار و ﻧﺤﻮه ﻛﺎر آن را ﺑﺪاﻧﻴﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻣﺪار را ﺑﻪ راﺣﺘﻲ راه اﻧﺪازي ﻛﺮد ﺑﺮاي آﻧﻜﻪ ﺟﻬﺖ راه اﻧﺪازي ﻳﻚ ﻣﻮﺗﻮر ﻋﻮض ﺷﻮد ﻛﺎﻓﻴﺴﺖ در ﻣﺪار ﻗﺪرت ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻨﺘﺎﻛﺘﻮر ﻫﺎ ﺟﺎي دو ﻓﺎز ﻋﻮض ﺷﻮد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪﻛﻪ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ دو ﺑﻲ ﻣﺘﺎل ﺿﺮورﺗﻲ ﻧﺪارد از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺪار ﻗﺪرﺗﻲ ﻛﻪ در اداﻣﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ از ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ ﺣﺮارﺗﻲ (ﺑﻲﻣﺘﺎل) اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﻣﺪار ﻗﺪرت آن ﻧﻴﺎز ﺑﻪ دو ﻛﻨﺘﺎﻛﺘﻮر ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ و ﻳﻚ ﻛﻠﻴﺪ ﺣﺮارﺗﻲ و ﻳﻚ ﻓﻴﻮز ﺳﻪ ﻓﺎز خواهیم داشت (شکل 1).

 

                                        

                 شکل 1. مدار قدرت راه اندازی الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد با عملکرد کند

 

                                 

                شکل 2. مدار فرمان راه اندازی الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد با عملکرد کند

 

در طراحی مدار فرمان آن باید به این موضوع توجه داشت که هیچ یک از دو کنتاکتور با هم حتی برای یک لحظه وارد مدار نشوند که بدین منظور کنتاکت بسته کنتاکتورها در سر راه یکدیگر قرار می گیرند. یعنی کنتاکتور بسته K1 را در مسیر بوبین کنتاکتور K2 و کنتاکت بسته K2 را در مسیر بوبین کنتاکتور K1 قرار می دهیم. به منظور وصل هر یک از کنتاکتورهای (چپگرد و یا راستگرد) از شاستی دوبل STOP وSTART استفاده می شود که کنتاکت باز (START) به منظور راه اندازی کنتاکتور مربوطه و کنتاکت بسته آن به منظور قطع کنتاکتور دیگر می باشد. باید به این نکته توجه داشته باشید که با فشار دادن هر دو شاستی دوبل چپگرد و راستگرد نباید برقی به بوبین هیچ یک از کنتاکتورها برسد و در صورت برق دار شدن دو کنتاکتور به طور همزمان از آنجایی که دو فاز غیرهمنام با یکدیگر برخورد می نمایند موجب آسیب رسیدن به تجهیزات الکتریکی می شود. بنابراین با دانستن مطالب گفته شده می توانیم بگوییم نیاز به شاستی STOP به منظور قطع کامل مدار و دو شاستی STOP و  START دوبل خواهیم داشت. شاستی STOP و START دوبل اول وصل کننده مسیر عبور جریان برای کنتاکتور اول و قطع مسیر عبور جریان برای کنتاکتور دوم و شاستی STOP و START دوبل دوم وصل کننده مسیر عبور جریان برای کنتاکتور دوم و قطع مسیر عبور جریان برای کنتاکتور اول را بر عهده دارند. بنابراین در مدار فرمان عملکرد الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد با عملکرد کند حتما برای تغییر جهت گردش می بایستی شاستی STOP زده شود. این مدار برای موتورهای کیلووات بالا و تک فاز مناسب است در شرایطی که موتور بزرگ می باشد تغییر دور بلافاصله به موتور و شفت فشار زیادی از لحاظ مکانیکی وارد می کند. بنابراین زمانی که موتور می چرخد ابتدا باید استپ شود سپس در جهت دیگری شروع به کار نماید.

 

2. راه اندازی یک الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد قطع سریع

مدار قدرت این مدار همانند شکل 3 و مانند مدار قبلی خواهد بود و کافیست همانند مدار قبلی خواهد بود و کافیست همانند مدار قبل جای دو فاز از روی کنتاکتور دوم عوض نمائیم. در ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن از ﻟﺤﺎظ ﻗﻄﻌﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺪار ﻓﺮﻣﺎن ﭼﭙﮕﺮد و راﺳﺘﮕﺮد کند ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﭼﻴﺪﻣﺎن آن ﻫﺎ  اﻧﺪﻛﻲ ﻓﺮق ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻔﺎوت آن اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﻣﻮﺗﻮرﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴﺮد ﭼﺮا ﻛﻪ دﻳﮕﺮ ﺑﺮاي تغییر دور نیاز به زدن شاستی STOP نیست بلکه هر یک از شاستی های STOP و START دوبل، خودکار عمل قطع مدار را انجام می دهند. شاستی دوبل S1 وصل کننده کنتاکتور K1 و قطع کننده کنتاکتور K2 و شاستی دوبل S2 وصل کننده کنتاکتور K2 و قطع کننده کنتاکتور K1 خواهد بود. مدار فرمان مطابق شکل 4 خواهد بود.

اﻣﺎ ﻧﻜﺘﻪ اي ﻛﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺑﺨﻮرد و ﮔﺎﻫﻲ ﻃﺮاح را دﭼﺎر ﺗﺮدﻳﺪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﺮﺧﻲ از ﻛﺘﺎب ﻫﺎ ﺟﺎي ﻛﻨﺘﺎﻛﺖ ﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎي اراﺋﻪ ﺷﺪه در دﻳﮕﺮ ﻛﺘﺎب ﻫﺎ ﻓﺮق ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ  اﻳﻦ اﺻﻼ ﻣﻬﻢ ﻧﻴﺴﺖ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻲ ﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺟﺎي ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎي ﺳﺮي و ﻳﺎ ﻣﻮازي را ﺑﺎ ﻫﻢ ﻋﻮض ﻛﻨﻴﻢ. مثلا در مدار زیر اگر جای کنتاکت بسته S2 و K2 را با هم عوض نماییم هیچ اتفاقی در عملکرد مدار رخ نمی دهد بلکه تحلیل هر دو مدار ما را به یک نتیجه یکسان می رساند. کاربرد مدارات چپگرد و راستگرد در صنعت به وفور به چشم می خورد به طوری که در تمامی پروسه های صنعتی که حرکت رفت و برگشت افقی و یا عمودی مورد نیاز است (مانند جرثقیل ها و بالابرها) از این مدار استفاده می شود. از آنجایی که در جرثقیل معمولاً به صورت اتوماتیک کار می کند بنابراین از میکروسوئیچ به عنوان شاتی STOP و  START دوبل استفاده می نمایند که دقیقا مانند STOP و  STARTدوبل تحریک دستی است اما اعمال تحریک آنها یک فشار مکانیکی است.

ﭘﺲ در ﺻﻨﻌﺖ ﻫﺮ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺮوﺳﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﺗﻮﻣﺎﺗﻴﻚ ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮد ﻣﻲﺗﻮان از ﻣﻴﻜﺮوﺳﻮﺋﻴﭻ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد ﻳﻌﻨﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺟﺮﺛﻘﻴﻞ ﺑﻪ ﻃﺮف ﺑﺎﻻ ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﻪ ﻣﻴﻜﺮوﺳﻮﺋﻴﭻ ﻛﻨﺘﺎﻛﺘﻮر ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻗﻄﻊ ﺷﺪه و درﺧﻼف ﺟﻬﺖ ﺣﺮﻛﺖ ﻗﺒﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﺮﻛﺖ در ﻣﻲآﻳﺪ.

         

                                     

       شکل 3. مدار قدرت راه اندازی یک الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد قطع سریع

 

               

                                  

         شکل 4. مدار فرمان راه اندازی یک الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد قطع سریع

                          

3. مدار راه اندازی یک الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد و راستگرد عملکرد سریع به صورت لحظه ای و دائم

مدار قدرت آن مانند مدار قبل بوده و در شکل 5 نشان داده شده است. در طراحی مدار فرمان شاستی دوبل S2 وصل کننده مسیر عبور جریان کنتاکتور K1، به صورت دائم و شاستی دوبل S2، وصل کننده مسیر عبور جریان کنتاکتور K3 به صورت دائم خواهد بود. تا این مرحله با مدار جریان چپگرد و راستگرد هیچ تفاوتی ندارد برای اعمال کنتاکت های لحظه ای کافیست در مسیر عبور جریان از یک شاستی STOP و  START دوبل استفاده نماییم که کنتاکت باز آن موازی با کنتاکت های باز START دائم و کنتاکت بسته آن سری با خود نگه دارنده باشد. مجموعه موازی با استارت های دائم و لحظه ای خواهند بود که این مجموعه می تواند موتور را به صورت لحظه ای وارد مدار نماید. شاستی دوبل S1 مسیر عبور جریان لحظه ای را (تا زمانی که دست بر روی شاستی باشد) برقرار می کند و موتور را در یک جهت می چرخاند و شاستی دوبل S4 مسیر عبور جریان لحظه ای، موتور را در جهت دیگر می چرخاند.

               

                                                      

شکل 5. مدار قدرت الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد- راستگرد عملکرد سریع (لحظه ای و دائم)

 

 

                   

                                      

شکل 6. مدار فرمان الکتروموتور سه فاز به صورت چپگرد- راستگرد عملکرد سریع (لحظه ای و دائم)

 

 

 

ارسال نظر