اخبار

انرژی الکتریکی

   اهمیت انرژی الکتریکی: می دانیم که مهم ترین عامل زندگی در وجود هر موجود زنده ای، انرژی است تا انجا که اگر آثار وجود انرژی در او محو شود، دیگر حیاتش مفهومی نخواهد داشت.

تحرک و فعالیت، انجام دادن کار، همه حکایت از وجود انرژی می کند. به طور کلی هر دستگاه یا ماشین که بتواند کاری انجام دهد، دارای انرژی می باشد.

انواع مختلف انرژی در زندگی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مردم نقش مهم و اساسی دارد، بر اثر ازدیاد روزافزون جمعیت کره زمین و تلاش جوامع مختلف برای بالا بردن سطح زندگی، انرژی مورد نیاز سال به سال افزایش یافته و مصرف آن به طور کلی به صورت انرژی های مکانیکی، نورانی و حرارتی به طور اعم صورت می گیرد. معمولاً انرژی های مصرفی مستقیماً از انرژی های خام مانند انرژی حرارتی ناشی از ذغال سنگ، نفت، انرژی آب و انرژی اتمی به دست نمی آید. بلکه ابتدا انرژی خام به انرژی ثانوی که معمولاً انرژی الکتریکی است تبدیل و سپس به صورتهای گوناگون مصرف می شود. علت استفاده از انرژی الکتریکی به عنوان واسطه (انرژی ثانوی) به دلایل زیر است:

1. انرژی الکتریکی را با هزینه کم و بازده خوب می توان توسط خطوط انتقال انرژی به هر نقطه ای منتقل و از آنجا توزیع کرد.

 

2. انرژی الکتریکی را می توان آسان تر و با بازدهی بیشتر به سایر انرژی های مورد احتیاج زندگی انسان مثل انرژی های نورانی، مکانیکی و حرارتی تبدیل کرد.

 

برای انتقال انرژی الکتریکی به سیم هادی احتیاج است و مانند نفت و گاز احتیاجی به کشیدن خط لوله و یا استفاده از خط آهن و جاده نیست و برای مصرف آن در کارخانجات و منازل احتیاجی به انبار کردن ندارد. در هنگام تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی های حرارتی و نورانی تولید شعله ننموده و در نتیجه باعث کمبود اکسیژن هوا نمی شود و چون مصرف رآن دارای مواد زائدی از قبیل دودف خاکستر و یا دوده نیست، در نتیجه باعث آلودگی هوا نمی گردد.

روشن و خاموش کردن دستگاه های الکتریکی به سادگی توسط کلیدهای مربوطه انجام شده و کنترل شدت و ضعف آن نیز به سادگی امکان پذیر است. چنان چه انرژی مکانیکی مورد نیاز باشد یک الکتروموتور از هر لحاظ به موتورهای احتراقی یا ماشین بخار برتری دارد. زیرا موتورهای احتراقی (درونسوز) شامل قسمت های خنک کنندهف کاربراتور، پیستون، سیلندر، لوله اگزوز، شمع پلاتین، استارتر، مخزن سوخت و اجزای مفصل دیگری می باشد. در حالی که یک الکتروموتور دارای ساختمانی ساده و یک سیم پیچی ساده بوده و در زمان کار دارای صدای کمتر، بهره بیشتر و فاقد دود می باشد و ساخت و تعمیر آن آسان تر و ارزان تر انجام می گیرد.

امتیاز مهم تر انرژی الکتریکی، امکان توسعه تولید انرژی الکتریکی، انتقال و پخش آن می باشد. البته با تمام مزایای گفته شده انرزی الکتریکی دارای نقطه ضعف مهمی می باشد و آن این است که ذخیره کردنش از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نبوده و به همین علت ظرفیت نیروگاه برق را همیشه با حد اعلای مصرف پیش بینی می کنند، حتی اگر این مقدار در سال بیشتر از چند ساعت مورد نیاز نباشد. چون مقدار مصرف انرژی الکتریکی در ساعات مختلف شبانه روز تغییر می کند و تولید و مصرف انرژی الکتریکی همزمان است یعنی همان وقت که تولید می شود باید مصرف گردد (نقطه ضعف انرزی الکتریکی)، طرح تأسیسات انرژی الکتریکی و تدابیر لازم جهت اقتصادی شدن بیشتر آن باید طبق ضوابط صورت گیرد.

مجموعه تجهیزات لازم جهت بهره برداری از انرژی اولیه تأسیسات انرژی نامیده می شود.

 

سیستم های گوناگون تأسیسات الکتریکی

سیستم های عمده ای که در انتقال انرژی الکتریکی مورد استفاده قرار می گیرند، عبارتند از:

1. سیستم جریان متناوب یک فازه یا سه فازه بدون تبدیل فشار یا جریان مستقیم

2. سیستم جریان متناوب یک فازه یا سه فازه با مراحل مختلف تبدیل فشار

3. سیستم جریان مستقیم با مراحل تبدیل فشار و یکسو کنندۀ قدرت



تعرفه های برق

   قیمت گذاری انرژی برق (تعیین تعرفه) دو هدف کلی را دنبال میکنند. اول دریافت هزینه انرژی الکتریکی مصرفکننده و دوم هدایت (مدیریت) مصرف انرژی الکتریکی به نحوی که منحنی بار مصرفی همواره (مصرف در اوج بار کاهش و به ساعت های غیر انتقال یابد)  و توان راکتیو مصرفی نیز کاهش یابد.

   شرکت های توزیع با نصب تجهیزات اندازه گیری مناسب، با توجه به میزان و زمان مصرف انرژی، صورتحساب مربوط را محاسبه می نمایند.


منحنی بار

   نمودار مقدار بار (قدرت) مصرفی یک مصرف کننده (اعم از کارگاه، کارخانه، شهرک صنعتی، شهر و حتی کشور) طی مدت یک شبانه روز را منحنی بار مینامند.

   اگر منحنی مصرف در طول شبانه روز یک خط صاف باشد مقدار ضریب بار برابر واحد خواهد شد. در این حالت مصرف کننده از تمام ظرفیت تولید در طول شبانه روز استفاده می کند که طبیعتاً اقتصادی ترین حالت است. اما در عمل به دلیل تغییرات جوی (درجه حرارت، روشنایی و...) ویژگی مصرف کننده ها این اتفاق نمی افتد و شرکتها با اعمال تعرفه مناسب، سعی در تشویق مصرفکنندگان در ساعات غیر اوج را دارند به نحوی که ضریب بار را تا حد امکان افزایش دهند.

   مجموع ساعات اوج بار برابر چهار ساعت، کم باری ۸ ساعت و بقیه و به عنوان ساعات عادی مصرف در نظر گرفته می شوند. تشخیص ساعات مذکور در مورد مصرف کنندگان نهایی با شرکت برق و در بازار برق به عهده شرکت مدیریت شبکه برق ایران است. بر این اساس، مصرف کنندگان به مصرف در ساعات غیر اوج بار تشویق می شوند.


انواع مصرف کننده ها از نظر شرکت توزیع و تعرفه های آن:

   انواع مصرف کننده ها از نظر تعرفه برق، مصرف کننده ها به ۵ دسته تقسیم می شوند:

-  تعرفه ۱:  خانگی

-  تعرفه ۲:  عمومی

-  تعرفه ۳:  تولید (آب و کشاورزی و غیره)

-  تعرفه ۴:  تولید (صنعت و معدن) 

-  سایر مصارف و تجاری


مصرف کننده های خانگی (تعرفه شماره ۱): بار خانگی بار مصرفی است که در آن از سرویس برق صرفاً برای به کار انداختن وسایل و تجهیزات متعارف برقی در واحدهای مسکونی استفاده می شود. بار خانگی تقریباً در طول روز ثابت بوده و در شب به مقدار حداکثر خود میرسد.

   با توجه به محل جغرافیایی مصرف کننده های خانگی، میزان تعرفه آنها متفاوت خواهد بود. این تفاوت در پنج قسمت مناطق عادی و مناطق چهارگانه گرمسیری تقسیم میشوند. لازم به ذکر است که در تمام مصرف کننده های این بخش، تعرفه هر قسمت به صورت پله ای (تصاعدی) محاسبه می شود.

   به منظور تشویق مصرف کننده ها برای جابجایی مصرف از ساعات اوج بار، پس از محاسبه بهای برق مصرفی، اضافه پرداخت مصارف اوج بار و تخفیف مصارف غیر اوج بار برای  آن دسته از مشترکین که دارای لوازم اندازه گیری چند زمانه می باشند، در ساعات اوج دو برابر و در ساعات کم باری نصف هزینه مربوط به تعرفه ساعت عادی می باشد.


مصرف کننده های عمومی (تعرفه شماره ۲): بار مصرفی وزارتخانه ها و ادارات تابعه، مؤسسات پژوهشی، بیمارستانی و مراکز بهداشتی، مراکز فرهنگی، سازمان صدا و سیما، دانشگاه ها، مساجد، پادگان ها و غیره مشمول تعرفه عمومی می شود.

برای این مصرف کننده ها نیز در ساعات اوج دو برابر و در ساعات کم باری نصف هزینه مربوط به تعرفه ساعات عادی می باشد.


مصارف تولید آب و کشاورزی (تعرفه شماره ۳): مصارف مربوط به پمپاژ آب برای آبیاری، تصفیه خانه های آب شهری، دامداری، مرغداری، سردخانه ها مشمول تعرفه تولید بخش آب و کشاورزی میشوند. این مصرف از ۲۵ آمپر سه فاز کمتر نمی باشد و اغلب در خلال روز مصرف می شود.


مصارف تولید صنعتی(تعرفه شماره ۴): مصارف مربوط به صنایع مختلف از این تعرفه پیروی میکنند.


سایر مصارف(تعرفه شماره ۵): این تعرفه که بیشتر مربوط به واحدهای تجاری می باشد، نسبت به تعرفه های دیگر بیشتر می باشد. در این تعرفه هزینه انرژی به صورت پلکانی بوده و برای مناطق معتدل و گرمسیری متفاوت می باشد. ضمناً مشابه بقیه تعرفهها، هزینه مربوط به ساعات اوج بار، دو برابر و ساعات کم باری هزینههای ساعات میان باری می باشد.


محاسبه صورتحساب

   محاسبه هزینه مصرف کنندگان خانگی و دیگر مصرفکنندگان با توان کمتر از 30 کیلو وات (50 آمپر سه فاز) نسبتاً ساده و شامل هزینه انرژی اکتیو، آبونمان، مالیات بر ارزش افزوده و عوارض می باشد.



جزئیات افزایش قیمت برق در سال 97

   وزیر نیرو گفت: با توجه به این که در سبد هزینه خانوار شهری هزینه آب و برق سرجمع تنها از هزینه مصرفی دخانیات کمی بیشتر است و از مابقی مصارف کمتر دیده شده بر اساس تصمیم هیات دولت برای سال ۹۷، هفت درصد به قیمت آب و برق اضافه خواهد شد.

   به گزارش  برق نیوز، رضا اردکانیان با بیان این که در بخش برق ۵۰ درصد مشترکان کمتر از ۱۴۸ کیلووات ساعت در ماه مصرف می‌کنند، گفت: ۳۰ درصد دیگر مشترکان بین ۱۴۸ تا ۲۴۵ کیلووات ساعت در ماه مصرف دارند یعنی ۸۰ درصد جمعیت در حد الگوی مصرف هستند.
   وی ادامه داد: هر شهروند ایرانی در ماه در هزینه زندگی خود تنها ۱۲۴۷ تومان برای برق بیشتر هزینه خواهد کرد. در بخش آب نیز باید گفت که میزان افزایش بسیار کم است.
   وی تصریح کرد: به طور کلی در حوزه آب و برق ۵۰ درصد مشترکان هر خانواده حدود ۷۰۰ تومان و ۳۰ درصد مشترکان هر خانواده ۱۷۰۰ تومان پرداخت خواهند کرد یعنی در مجموع برای هر نفر ۲۰۰ تا ۵۰۰ تومان جمع هزینه آب و برق خواهد شد.
   وی با بیان این که سعی ما این است تا بر اساس سیاست‌های عمومی دولت به ویژه تاکیدات رئیس‌جمهور، برنامه‌های خود را با هدف مدیریت مصرف تنظیم کنیم، گفت: از سال ۵۷ تا پایان ۹۶ ظرفیت تولید ۱۱ برابر پیک مصرف، ۱۵ برابر برق‌رسانی به روستا‌ها ۱۳ برابر شده، اما قیمت ثابت نرخ فروش برق سال ۱۳۹۰ کمتر از نصف شده است که باید این مساله اصلاح شود در غیر این صورت با چالش‌های زیادی در این حوزه مواجه خواهیم شد.
   وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: یکی از برنامه‌های وزارت نیرو این است که امسال از فارغ‌التحصیلان نخبه و ممتاز کشور در هر سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در رشته‌های فنی و مهندسی و رشته‌هایی که می‌تواند به مدیریت مصرف کمک کند همانند علوم اجتماعی استفاده کند.
   وی با بیان این که با همکاری ستاد کل نیرو‌های مسلح و موافقت نهایی مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا موفق شدیم تا تعداد سهمیه ۳۰ نفر در سال از امریه را برای مشمولین سربازی به ۹۰۰ نفر در سه سال آینده افزایش دهیم. به عبارت دیگر قرار شده تا در هر سال ۳۰۰ نفر از اوایل تیرماه وارد مجموعه وزارت نیرو و شرکت‌های زیرمجموعه این وزارتخانه شوند.